Otoparkları güneş enerji santrallerine dönüştürüyorlar Sözcü Gazetesi

Avrupa'da otoparklar artık yalnızca araç park edilen alanlar olmaktan çıkıyor. Euronews'in haberine göre birçok ülke, elektrik faturalarını düşürmek ve karbonsuzlaşma hedeflerini hızlandırmak amacıyla otoparkları mini güneş enerjisi santrallerine dönüştürmeye hazırlanıyor. Ancak bu dönüşüme tüm Avrupa ülkeleri aynı hızla yaklaşmıyor.

Uzmanlar, güneş enerjisini Avrupa'nın temiz enerji dönüşümünün "parlayan yıldızı" olarak nitelendiriyor. Son yıllarda yaşanan jeopolitik krizler ve artan petrol ile doğalgaz fiyatlarına karşı önemli bir alternatif haline gelen güneş enerjisi, maliyet avantajıyla da dikkat çekiyor.

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı'nın (IRENA) verilerine göre, 2024 yılında güneş enerjisinden elektrik üretim maliyeti fosil yakıtlı alternatiflere kıyasla ortalama yüzde 41 daha düşük gerçekleşti. Kurulum maliyetlerinin hızla gerilemesi sayesinde güneş enerjisi, Avrupa Birliği'nin birçok bölgesinde en rekabetçi elektrik kaynağı konumuna yükseldi.

Bu gelişme, klasik arazi tipi güneş santralleri ve çatı uygulamalarının ötesinde yeni projeleri de beraberinde getirdi. Avrupa'da bahçe çitlerine entegre edilen güneş panelleriyle elektrik üretimi yaygınlaşırken, İsviçre'deki başarılı denemelerin ardından İtalya'da güneş panelli demiryolu projeleri de gündeme geldi.

Otoparklar enerji üretim merkezine dönüşüyor

Şimdi ise benzer dönüşümün adresi otoparklar. Avrupa'nın önde gelen güneş enerjisi sistemi geliştiricilerinden Alight'ın uzmanlarından Rob Stait'e göre otoparklar, yeni arazi kullanımına ihtiyaç duymadan elektrik üretme potansiyeli sunuyor.

Stait, güneş panellerinin elektrikli araç şarj istasyonlarıyla birlikte kullanılması halinde hem şarj altyapısının daha düşük maliyetle yaygınlaşacağını hem de şehirlerin karbonsuzlaşma hedeflerine katkı sağlayacağını belirtiyor.

Güneş panelli otoparkların bir diğer avantajı ise araçlara gölge sağlaması. Özellikle son yıllarda Avrupa'da art arda yaşanan sıcak hava dalgaları nedeniyle bu sistemlerin araç içi sıcaklıklarını önemli ölçüde azaltabileceği ifade ediliyor.

Fransa öncülük ediyor

Güneş enerjili otopark konusunda en iddialı ülkelerin başında Fransa geliyor.

2022 yılında kabul edilen yasa kapsamında en az 80 araç kapasiteli mevcut ve yeni otoparkların güneş panelleriyle donatılması zorunlu hale getirildi. Düzenlemeye göre 80 ila 400 araçlık otoparklara 2027 yılına kadar, 400 araçtan büyük otoparklara ise 2025 yılına kadar uyum süresi tanındı.

Büyük otoparkların yüzey alanının en az yarısının güneş panelleriyle kaplanması gerekiyor. Kurala uymayan işletmeciler ise yılda 40 bin euroya kadar para cezasıyla karşı karşıya kalıyor.

Fransız hükümeti, bu uygulamanın ülkenin elektrik şebekesine 11 gigawatt ek kapasite kazandıracağını ve yaklaşık 12 milyon hanenin elektrik ihtiyacını karşılayabilecek seviyede üretim sağlayacağını öngörüyor.

Geçtiğimiz yıl ise düzenleme esnetildi. Buna göre 1.500 metrekareden büyük açık otoparklarda yüzeyin en az yarısının güneş panelleri, gölge sağlayan ağaçlar veya bu iki çözümün birlikte kullanılmasıyla değerlendirilmesine izin verildi.

Diğer ülkeler de adım atıyor

Slovenya'da 1.000 metrekareden büyük yeni ve yeniden inşa edilen otoparklarda güneş paneli kurulumu zorunlu hale getirildi.

Almanya'da ise Baden-Württemberg, Kuzey Ren-Vestfalya, Schleswig-Holstein, Ren-Palatinate ve Aşağı Saksonya gibi birçok eyalette belirli büyüklüğün üzerindeki yeni otoparklar için benzer güneş enerjisi yükümlülükleri uygulanıyor.

İngiltere tasarruf hesabı yaptı

İngiltere de otoparkların güneş enerjisi potansiyelini değerlendiren ülkeler arasında yer alıyor.

Geçen yıl hükümet, ülke genelindeki otoparkların güneş enerjisi üretiminde nasıl kullanılabileceğine ilişkin kapsamlı bir çalışma başlattı.

İlk hesaplamalara göre yaklaşık 80 araç kapasiteli bir otopark, ürettiği elektriğin tamamını kendi tüketmesi halinde yılda yaklaşık 28 bin sterlin elektrik faturası tasarrufu sağlayabiliyor. İşletmeler ayrıca fazla elektriği ulusal şebekeye satarak yatırım maliyetlerini daha kısa sürede karşılayabiliyor.

Eski Enerji Bakanı Ed Miliband da yaptığı açıklamada, ülke genelindeki yüz binlerce otoparkın temiz enerji üretimi için büyük bir fırsat sunduğunu belirterek bu alanların ailelerin ve işletmelerin enerji maliyetlerini düşürmede önemli rol oynayabileceğini ifade etti.

Hükümet, Leeds kentindeki İngiltere'nin ilk güneş enerjili "Park et ve devam et" otoparkını da örnek gösteriyor.

Tesiste yılda yaklaşık 852 bin kWh elektrik üretilmesi ve 471 ton karbon emisyonunun önlenmesi hedefleniyor. Bu miktarın, yaklaşık 203 aracın trafikten çekilmesine eşdeğer çevresel fayda sağlayacağı hesaplanıyor.

Sistem, gün içinde üretilen fazla elektriği depolayarak şebekeden enerji satın alma ihtiyacını azaltıyor. Böylece hem işletme maliyetleri düşüyor hem de elektrikli araç şarj altyapısının yatırım geri dönüş süresi 10 yılın altına inebiliyor.