Otomotiv devi, 1 milyar dolarlık Türkiye yatırımından vazgeçti iddiası

Manisa'nın Yunusemre ilçesi Akgedik bölgesinde, BYD için ayrılan ve yaklaşık 1,6 milyon metrekareyi bulan dev arazide şu ana kadar şantiye kurulumu, temel kazısı ya da dikey bir inşaat faaliyetinin başlamaması dikkat çekmişti.

2024 yılında imzalanan anlaşmaya göre Çinli otomotiv devi BYD, Manisa'da 1 milyar dolar tutarında elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobil fabrikası ile Ar-Ge merkezi kurmayı, tesiste yıllık 150 bin araç üretmeyi ve doğrudan yaklaşık 5 bin kişiye istihdam sağlamayı taahhüt etmişti. 2026 yılı sonuna kadar fabrikanın tamamlanarak üretime başlayacağını açıklayan Çinli otomotiv firması, fabrikanın özellikle Avrupa pazarına yönelik ihracat üssü haline getirmeyi hedefliyordu.

İşte BYD'ye tahsis edilen arazi

Türkiye otomotiv pazarında son yılların en büyük yatırım hamlesi olarak görülen BYD Manisa fabrikası projesiyle ilgili bomba bir iddia gündeme geldi. 2024 yılının Temmuz ayında büyük bir lansmanla duyurulan ve devletin stratejik teşvik paketiyle desteklenen projenin iptal edildiği iddia edildi. Manisa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma ve Çevre Derneği Başkanı Ali Suat Ertosun, güvenilir kaynaklara dayandırdığı iddiasında, Çinli devin Manisa'daki tesisten vazgeçtiğini ve kararın Şubat veya Mart 2026 döneminde kamuoyuna ilan edilmesinin beklendiğini ifade etti.

Ali Suat Ertosun

Siyasi iktidar ve bazı yetkililerin yatırımın gerçekleşeceğini savunduğunu hatırlatan Ertosun, güvenilir kaynaklar ve kulis bilgilerine göre Çinli şirketin Manisa yatırımından vazgeçtiğini ileri sürerek şunları kaydetti:

"Siyasi iktidar ve görevliler BYD yatırımının gerçekleşeceğini söylüyorlar. Biz de güvenilir kaynaklardan aldığımız bilgilere ve kulis haberlerine göre bu yatırımın olmayacağını söylüyoruz. Çinlilerin vazgeçtiğini söylüyoruz. Çinlilere verilen tavizlerin de çok fazla olduğunu, bizim Çin'le aramızdaki 41 milyar dolar cari açık var. Bunların karşılığında bu tavizlerin verildiğini düşünüyoruz. Manisa'daki bazı yetkililerle konuştum. En üst düzeyde bunlar da. Diyorlar ki: bu gerçekleşmeyecek. Hatta söyledikleri şu: Şubat, Mart aylarında açıklanacak, diyorlar. Biz açıklamayı bekliyoruz. Diyorlar ki olacak. İşte orada küçük küçük faaliyetler var. Ama düşünün, orası neresiydi? Manisa'nın en verimli tarım alanıydı, Karaali'ydi. Orada insanın vicdanı sızlıyor. 2026 yılında faaliyete geçecekti. Daha tek çivi çakılmadı. 12 bin tane işçi çalışacak, diyorlar. Çalışıyor mu? Kaç bin tane Çinlinin geleceği belli mi? Burada nasıl bir koloni kuracakları belli mi? Bir de lojman yapmaya karar verdi OSB. Bugüne kadar bir tek işçiye lojman yaptılar mı? Türkiye'de bütün OSB'leri düşünün. Eski kamu iktisadi teşebbüsleri yapıyorlardı. Çok güzeldi. Bugüne kadar OSB'ler bir tek işçisine lojman yapmadı. Ama BYD Manisa'da yatırım yapmaya karar verdikten sonra 2024 yılında yönetmelik değiştirildi. OSB'ler lojman yapmaya karar verdiler. İlk uygulamasını Manisa'da yaptılar. Şimdi biz bunları Çinliler için yapmıyoruz. Tabii öyle diyecekler. Çinliler için yapıyoruz diyecek halleri yok ya. Ama Manisa yapıyor, Antep, Antalya niye yapmıyor? Sakarya niye yapmıyor? Bunların da irdelenmesi lazım."

Öte yandan toplantıda BYD'nin kurulacağı saha için yapılan elektronik altyapı ihalesinin de iptal edildiği öne sürüldü.