Osmanlı dan miras coğrafi işaretli lezzet: Bilecik papaz yahnisi

Bilecik'in özellikle Osmaneli ilçesinde, Osmanlı'nın erken dönemlerinden itibaren farklı toplulukların bir arada yaşaması, mutfak kültüründe de karşılıklı etkileşimi beraberinde getirdi. Bu kültürel birikimin önemli örneklerinden biri olan papaz yahnisi, et ve sebzelerle hazırlanan, tatlı ve ekşi lezzetlerin dengeli biçimde bir araya geldiği geleneksel bir yemek olarak öne çıkıyor.

Et, arpacık soğan ve domates sosu, üzüm sirkesi ve bal kombinasyonuyla hazırlanan yahni, Bilecik Ticaret ve Sanayi Odasının başvurusuyla TÜRKPATENT tarafından geçen ay, coğrafi işaret tescili aldı.

Kendine özgü lezzetiyle bölgenin gastronomi kimliğini yansıtan Bilecik papaz yahnisi, hem ev mutfaklarında hem de yerel restoranların menülerinde yaşatılıyor.

Tatlı-ekşi dengesiyle beğenilen bu yemek, yüzyıllardır kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze ulaşıyor.

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Gıda İşleme Bölümü Öğretim Görevlisi Mesut Kaplan, Bilecik papaz yahnisinin özellikle Osmaneli ilçesine özgü bir yemek olduğunu söyledi.

Osmaneli'nin 1300'lü yıllardan itibaren yerleşik hayata geçilen önemli bir bölge olduğunu belirten Kaplan, "Yüzyıllar boyunca Türkler ve azınlıklar bu bölgede birlikte yaşadı" dedi.

Kaplan, yemeğin adının, azınlık mutfağında ete uygulanan işlemlerle benzerlik göstermesinden kaynaklandığını ifade ederek, şöyle konuştu:

"Bu yemek bölgeyle özdeşleşmiş, özelliklerini buradan almıştır. Papaz yahnisinin en önemli özelliği, ete uygulanan pişirme tekniğidir. Etin kızarması, küçük soğanlar ve sebzelerle uyumu, kendine has bir lezzet oluşturur. Bazı aileler, yemeği sirke ve baldan elde ettikleri özel soslarla hazırlamaktadır. Bu yönüyle papaz yahnisi, diğer et yemeklerinden ayrılır. Benzer yemekler farklı bölgelerde de yapılabiliyor ancak bizim bölgemizde bu yemek yüzyıllardır pişiriliyor. Osmanlı mutfağına girmiş, kabul görmüş ve günümüze kadar ulaşmış bir yemektir. Papaz yahnisinin geçen ay aldığı coğrafi işaret tescili, ürünün kayıt altına alınması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından çok önemli. Amacımız bu yemeği yaşatmak ve daha geniş kitlelere tanıtmak."

Kaplan, tescille birlikte ürünün yaygınlaştırılması konusunda önemli bir adım atıldığını belirtti.

Menüsünde yahniye yer veren lokantalardan birinin sahibi Vedat Daş ise yıllardır yaptıkları Bilecik papaz yahnisinin tescillenmesinin, hem kentin tanıtılması hem de kültürün yaşatılması için büyük olanak sağlayacağını vurguladı.

Lokantanın müşterilerinden Abdullah Tetik de tescillenen lezzet yahninin en güzel yemeklerden biri olduğunu ifade ederek, bu yöresel lezzetin coğrafi işaretle tescillenmesinden duyduğu mutluluğu dile getirdi.