Orban dönemi bitti! Macaristan Avrupa’yı seçti

Macaristan’da 8 milyondan fazla kayıtlı seçmen dün yeni hükümeti belirlemek için sandık başına gitti. Başbakan Viktor Orban’ın 16 yıllık iktidarına son veren parlamento seçimlerinde kazanan Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza) lideri Peter Magyar oldu.

TSİ 00.30 itibarıyla Macaristan Ulusal Seçim Ofisinin (NVI) verilerine göre sandıkların yaklaşık yüzde 72’si açıldı. İlk sonuçlara göre Tisza yüzde 53 oy oranıyla önde giderken, Orban liderliğindeki Fidesz yüzde 38 seviyesinde kaldı.

Yerel saatle 06.00’da başlayan oy verme işlemi 19.00’da sona erdi. Macaristan Ulusal Seçim Ofisi’nin verilerine göre saat 18.30 itibarıyla seçime katılım oranı yüzde 77,80 olarak kaydedildi. Ülke tarihinin en kritik oylamalarından biri olan dünkü seçimde ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ittifak halindeki aşırı sağcı hareketin güçlü ismi Victor Orban’ın 16 yıllık iktidarı sona erdi.

199 sandalyeli parlamentoda Tisza 138 milletvekili kazanarak tek başına iktidar çoğunluğunu elde ederken, Fidesz 54 sandalye, barajı aşması beklenen Mi Hazank ise 7 milletvekili çıkarıyor. Mecliste hükümet kurabilmek için en az 100, anayasal çoğunluk için ise 133 sandalye gerekiyor.

ORBAN’DAN TEBRİK

İlk sonuçların ardından Magyar sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda “Teşekkürler Macaristan” diye yazdı. Alman Spiegel dergisi de Orban’ın yenilgiyi kabul ettiğini, Magyar’ı telefonla arayarak zaferinden dolayı kutladığını aktardı. Orban Budapeşte’te destekçilerine seslenişinde sonuçları “acı verici” olarak nitelendirerek “Seçim sonuçları henüz kesinleşmemiş olsa da net. Bizim için acı verici, ancak kesin” ifadelerini kullandı.

rekor düzeyde katılım

Orban döneminin sonunu getiren oylama, ülkenin kader seçimi olarak görülüyordu. Seçime katılım da buna paralel şekilde rekor düzeyde oldu. Sandıkların kapanmasına yarım saat kala, yaklaşık 8 milyon seçmenin yüzde 77’si oy kullanmıştı. Bu, Macaristan’da 1990’daki demokratik dönüşümden bu yana görülmemiş seviyede bir katılım oranı oldu.

TEBRİK TELEFONLARI YAĞDI

Sonuçların belli olmasının ardından Avrupa Komisyonu Başkanı Von der Leyen, “Avrupa’nın kalbi bu gece Macaristan’da daha güçlü atıyor” mesajını paylaştı.

ABD Başkanı Donald Trump, seçimden birkaç gün önce önce sosyal medya hesaplarından “Viktor Orban’a oy verin” diye desteğini ortaya koymuştu.

PETER MAGYAR KİMDİR

 The Guardian’a göre çocukluğunda odasının duvarında Orban’ın posteri olan Magyar, yıllar sonra idolünü deviren isim oldu. 2002 yılında Orban’ın milliyetçi-popülist Fidesz partisine üye olarak siyasete ilk adımı attı. Partide geçirdiği uzun yılların ardından 2024’te Orban hükümetinin, bir çocuk yurdundaki cinsel istismar skandalını örtbas etmeye yardım etmekten suçlu bulunan bir adamı affettiğinin ortaya çıkmasının ardından partiden ayrıldığını açıkladı. Magyar’ın Macar YouTube kanalı Partizan’a verdiği ve ayrılığını açıkladığı röportajı 9 milyonluk ülkede 2 milyon izlenerek, 45 yaşındaki siyasetçiyi bir gecede muhalefet lideri yaptı. Bu noktadan sonra Tisza partisi ile hükümet karşıtı hareketin başına geçen Magyar, partisiyle 2024’te Avrupa Parlamentosu’na seçildi. İç politikada büyük ölçüde ekonomik sorunlara ve yolsuzluk iddialarına odaklanan Magyar, Yolsuzlukla Mücadele Bakanlığı kurmayı, olağanüstü hali kaldırmayı ve bağımsız yayıncılık için devlet radyo ve televizyonları yeniden yapılandırmayı hedefliyor. Dış politikada ise Orban’a kıyasla daha dengeli bir çizgi izleyen Magyar, AB’yle ilişkiler normalleştirmeyi ve dondurulan fonları serbest bırakılmasını hedefliyor. Ayrıca Moskova yanlısı Orban’ın aksine 2035 yılına kadar ucuz Rus enerjisine olan bağımlılığı sona erdireceğine söz veriyor.