Onlarca fabrika bayram tatilini 9 gün yaptı Sözcü Gazetesi

Hürmüz Boğazı’nda artan gerilimin küresel enerji akışını sekteye uğratması, petrol fiyatlarında sert yükselişe yol açarken, bu durum Türkiye’de plastik sektörünü doğrudan etkiledi. Hammadde maliyetlerindeki hızlı artış ve tedarik sorunları nedeniyle birçok üretici faaliyetlerini durdurarak bayram tatiline erken çıktı.

Ekonomim'den Merve Yiğitcan'ın haberine göre, küresel enerji koridorunun en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler petrol fiyatlarını hızla yükseltirken, bu durum reel sektörde hammadde krizine neden oldu. Plastik sektörünün ana girdisi olan polimerde fiyatların hızla artması ve tedarik yollarındaki aksaklıklar üretimi olumsuz etkiledi.

FABRİKALAR ÜRETİMİ GEÇİCİ OLARAK DURDURDU

Sektörde çok sayıda tesis üretimi yavaşlatırken, bazı fabrikalar bayram tatilini erkene çekerek faaliyetlerini geçici olarak durdurdu. Sektör temsilcileri ise üretimin devam edebilmesi için kamu ihalelerinde “mücbir sebep” ilan edilmesi ve hammadde üzerindeki ek vergilerin geçici olarak kaldırılması çağrısında bulunuyor.

HAMMADDE FİYATLARI YÜZDE 80 ARTTI

TOBB Plastik, Kauçuk ve Kompozit Sanayi Meclisi Başkanı Yavuz Eroğlu, plastik hammaddelerinde türüne göre yüzde 60 ile yüzde 80 arasında fiyat artışı yaşandığını belirtti. Türkiye’nin plastik hammaddesi tedarikinde büyük ölçüde Orta Doğu’ya bağlı olduğunu hatırlatan Eroğlu, dünya petrol ve doğalgaz rezervlerinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın Türkiye’yi doğrudan etkilediğini söyledi.

FİYAT ARTIŞLARI BEYAZ EŞYA VE OTOMOTİV GİBİ PEK ÇOK ALANA YAYILACAK

Eroğlu, bu dönemde lojistik maliyetlerinin de hızla arttığını belirterek taşımacılık maliyetlerinin yaklaşık yüzde 70 yükseldiğini, bölgeye çalışan sigorta şirketlerinin risk primlerini ise iki katına çıkardığını ifade etti. Artan maliyetlerin nihai ürün fiyatlarına da yansımaya başladığını dile getiren Eroğlu, ambalaj sektöründe maliyetlerin ilk etapta yüzde 25 civarında arttığını kaydetti. Plastik ürünlerin tekstil, beyaz eşya ve otomotiv gibi birçok sektörde kullanılması nedeniyle maliyet artışlarının geniş bir alanda enflasyon baskısı oluşturabileceği belirtiliyor.

ÜRETİM GEÇEN HAFTA DURDU: SERT DÜŞÜŞLER BEKLENİYOR

Hammadde fiyatlarındaki belirsizlik ve tedarik sorunlarının üretimi yavaşlattığını ifade eden Eroğlu, birçok imalathanenin bu nedenle bayram tatilini erkene çektiğini söyledi. Özellikle Gaziantep ve İstanbul’daki bazı tesislerin geçen haftadan itibaren üretimi durdurduğunu belirten Eroğlu, petrol fiyatlarında gerileme yaşanmaması halinde kapasite kullanım oranlarında daha sert düşüşler görülebileceğini dile getirdi.

MÜCBİR SEBEP TALEBİ

Eroğlu ayrıca sabit fiyatlı kamu ihaleleriyle çalışan firmaların artan maliyetler karşısında zorlandığını belirterek bu durumun “mücbir sebep” kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Hammadde üzerindeki vergi yükünün akaryakıtta uygulanan eşel mobil sistemine benzer bir modelle 5-6 ay süreyle askıya alınmasının hem üretimi hem de enflasyonla mücadeleyi destekleyebileceğini söyledi.

BAYRAM TATİLİ ERKEN BAŞLADI

Züccaciyeciler Derneği (ZÜCDER) Başkanı Burak Önder de plastik sektöründe hammadde sıkıntısının büyüdüğünü belirtti. İstanbul, Gaziantep, Adana ve Konya gibi üretim merkezlerinde birçok fabrikanın bayram tatilini 9 güne çıkararak üretimi durdurduğunu ifade eden Önder, sorunun yalnızca lojistikten kaynaklanmadığını söyledi.

Bazı hammadde satıcılarının piyasadaki belirsizlik nedeniyle satışları durdurduğunu belirten Önder, stokların sınırlı olması ve talep zayıflığı nedeniyle fabrikaların üretimi geçici olarak durdurmayı tercih ettiğini dile getirdi. Türkiye’de plastik hammaddesinde yerli üretimin ihtiyacın yalnızca yüzde 12’sini karşıladığını hatırlatan Önder, özellikle PVC gibi kritik hammaddelerde ithalat üzerindeki ek vergilerin geçici olarak kaldırılmasının piyasayı rahatlatabileceğini ifade etti.