Önce çaldılar, sonra kanlı market poşetinde teslim ettiler: Paha biçilmez eser yeniden müzede

Van Gogh Tablosu Ikeea Poşetiyle Kapıya Bırakıldı, Restore Edildi, Müzeye Döndü

Hollanda'nın Groninger Müzesi'ne ait Vincent van Gogh imzalı tablo, dört yıllık serüvenin ardından ziyaretçilerle buluştu. "İlkbaharda Nuenen'deki Papaz Bahçesi" ya da "Bahar Bahçesi" (1884), aylar süren restorasyon çalışmasının tamamlanmasının ardından yeniden sergileniyor.

Tablo, Mart 2020'de Amsterdam'ın güneydoğusundaki Singer Laren Müzesi'nde geçici bir sergide yer aldığı sırada çalındı. Güvenlik kameralarına yansıyan görüntüler, maskeli bir erkeğin balyozla iki kat koruyucu camı kırarak tabloyu müzeden çıkardığını ortaya koydu.

Hollanda mahkemesi 2022'de Nils M. adıyla tanınan bir şüpheliyi iki ayrı müze soygununu kapsayan davadan sekiz yıl hapis cezasına çarptırdı. Ancak o tarihe gelindiğinde tablolar artık şüphelinin elinde değildi; söz konusu eserlerin kara piyasada el değiştirdiği tahmin ediliyordu.

Tablo ise yolunu sanat dedektifi Arthur Brand sayesinde buldu. Brand'in telefonunu açması üzerine karşısındaki adam, kayıp tablonun kendisinde olduğunu ve onu geri vermek istediğini söyledi. Tek şartı anonimliğini korumasıydı.

11 Eylül 2023'te gizemli adam, mavi bir Ikea poşetiyle Brand'in kapısına geldi. Naylon ve kanlı bir yastığa sarılmış halde bulunan tablonun milyon dolarlık değeri, bu mütevazı ambalajla çelişiyordu. Yastıktaki kan lekesi, adamın elindeki bir kesikten kaynaklanıyordu.

Brand, tabloyu açma anını kameraya çekti.

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Arthur Brand (@arthurbrandartdetective)'in paylaştığı bir gönderi

Salvador Dalí ve Pablo Picasso'ya ait eserler de dahil olmak üzere 150'den fazla çalıntı sanat eserini bulmasıyla tanınan Brand, "sanat dünyasının Indiana Jones'u" olarak anılıyor; kendisi ise bu benzetmeyi hafifçe reddederek kendini daha çok Pembe Panter'in dağınık dedektifi Inspektör Clouseau'ya yakın hissediyor.

Çalınan Van Gogh Evine Geri Döndü

Hollanda Polisi Sanat Suçları Birimi'nin başı Richard Bronswijk, amacı para olan özel dedektiflerin çoğunlukla işi çıkmaza soktuğunu belirtiyor ve Brand'i bu kalabalıktan ayırıyor. Ona göre Brand'i farklı kılan şey, bir van Gogh'un Ikea poşetinden çıktığı o anlara duyduğu tutku.

Groninger Müzesi tabloyu başlangıçta hasar görmüş haliyle sergiledi; bu sayede ziyaretçiler, eserin dört yıl boyunca uğradığı tahribatı kendi gözleriyle görebildi. Müze yöneticisi Andreas Bluhm, "Çiziklerden zarar görmüş, mükemmel bir halde değil; ama restore edilebilir" demişti.

Restorasyon sürecini üstlenen konservatör Marjan de Visser, çalışma sırasında tabloda beklenmedik bulgulara ulaştı. Bir kadının bahçede yürüdüğünü betimleyen eserin, sonradan başka bir sanatçı tarafından üzerine eklemeler yapıldığı anlaşıldı. Müze açıklamasına göre bu eklemelerin, tabloyu olası alıcılara daha cazip göstermek amacıyla yapılmış olması kuvvetle muhtemel. De Visser, söz konusu müdahaleleri titizlikle temizledi.

Tablo, van Gogh'un fırça darbelerini ilk bıraktığı günden yaklaşık 150 yıl sonra özgün haline döndürülerek sergilenmeye başlandı. Müzede yer alan dijital ekran, restorasyon öncesi ve sonrası fotoğrafları yan yana göstererek değişimi gözler önüne seriyor.