Ölümcül hastalıkta kritik gelişme! Mevcut testin kaçırdığı vakaları yakaladı… Şimdi neler olacak?

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Kanser, günümüzde tıbbın en önemli mücadele alanlarından biri olmaya devam ederken, erken teşhis ve yeni tedavi yöntemleriyle hastalıkla mücadelede önemli adımlar atılıyor. Bu alandaki gelişmelere pankreas kanseri için de umut veren yeni bir çalışma eklendi. Japonya’da yapılan araştırmada, pankreas kanserinin daha erken dönemde tespit edilmesine yardımcı olabilecek yeni bir kan testi yaklaşımı üzerinde olumlu sonuçlar elde edildi.
Kanazawa Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi, Eczacılık ve Sağlık Bilimleri Enstitüsü ile İleri Koruyucu Tıp Bilimleri Yüksek Lisans Okulu’ndan Gastroenteroloji Profesörü Dr. Yamashita liderliğindeki araştırma ekibi, daha önce geliştirdikleri ‘Panregza’ isimli pankreas kanseri tanı testinin erken evre hastalardaki performansını inceledi.
Panregza testi, alınan kan örneğindeki bazı genetik değişimleri inceleyerek pankreas kanseriyle ilişkili CA19-9 adlı biyolojik göstergelerle birlikte hastalık riskini değerlendiriyor.

MEVCUT TESTİN YAKALAYAMADIĞI VAKALARI TESPİT ETTİ

Araştırmacılar, çalışmada erken evre pankreas kanseri bulunan 10 hastadan alınan kan örneklerini, 104 sağlıklı kişinin örnekleriyle karşılaştırdı. Kan örnekleri üzerinde üç farklı yöntemle inceleme yapıldı. Bunlar; kandaki genetik değişimlerin analiz edilmesi, pankreas kanseriyle ilişkilendirilen CA19-9 adlı belirtecin ölçülmesi ve bu iki yöntemin birlikte kullanıldığı Panregza testi oldu.
Elde edilen sonuçlar, genetik analiz yönteminin erken evre pankreas kanseri bulunan 10 hastanın 9’unu tespit ettiğini ve yüzde 90 başarı sağladığını gösterdi. Buna karşılık, yaygın olarak kullanılan CA19-9 testi yalnızca 10 hastadan 1’ini belirleyebildi. Panregza testinin birlikte kullanıldığı yöntemde ise hastaları doğru şekilde belirleme oranı yüzde 60 olurken, sağlıklı kişileri doğru ayırt etme oranı yüzde 93,3 olarak kaydedildi.
‘UMUT VERİCİ AMA…’

Pankreas kanserinin belirtilerini genellikle ileri evrede verdiğini ve bu nedenle erken tanısının oldukça güç olduğunu söyleyen Medikal Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Erkan Doğan, “Erken evrede yakalanabilen hastalarda cerrahi şansı önemli ölçüde artarken, yaşam süresi de belirgin şekilde uzayabiliyor. Bu nedenle erken tanıyı sağlayabilecek her yeni yöntem büyük önem taşıyor” dedi ve şöyle devam etti:
“Yeni çalışma Evre 0-1’de umut veriyor ama bu evrede hastaları yakalamak zor gibi görünüyor. Yeni gelişen diyabet, genetik risk, ailesel gibi riskli gruplarda yardımcı bir test gibi düşünülebilir. Ancak tek bir çalışmada elde edilen umut verici sonuçların hemen klinik uygulamaya geçeceğini söylemek doğru olmaz. Bu testin farklı ülkelerde, farklı hasta gruplarında ve binlerce kişiyi kapsayan çalışmalarla doğrulanması gerekir. Yani standart bir tarama testi yapılması için daha geniş ölçekli çok sayıda hastanın yer aldığı çalışmalarla doğrulanması gerekir. Ancak böyle bir adım atılması da heyecan verici.”

TÜRKİYE’DE VAKA SAYISI ARTIYOR! ERKEN TEŞHİS NEDEN ZOR? 
Prof. Dr. Erkan Doğan, “Belirtiler ortaya çıktığında hastalık çoğu zaman ilerlemiş oluyor. Karın ağrısı, sırt ağrısı, kilo kaybı, iştahsızlık, sarılık ve yeni gelişen diyabet gibi bulgular görülebiliyor. Türkiye’de pankreas kanseri en sık görülen kanserlerden biri olmasa da vaka sayısında dünya ile paralel bir artış gözleniyor” dedi.
Hastalığın kesin nedeni bilinmese de bazı risk faktörlerinin iyi tanımlandığını vurgulayan uzman isim, “Bunların başında sigara kullanımı geliyor. Ayrıca obezite, Tip 2 diyabet, kronik pankreatit, ileri yaş, aile öyküsü ve bazı kalıtsal sendromlar da riski artırıyor. Hastalıktan korunmak için sigarayı bırakmak, sağlıklı kiloyu korumak, düzenli egzersiz yapmak, dengeli beslenmek ve diyabeti kontrol altında tutmak önemli. Ailesinde pankreas kanseri bulunan yüksek riskli bireylerin ise uzman kontrolünde takip edilmesini şiddetle öneriyorum” uyarısında bulundu.

PANREGZA İLE CA19-9 ARASINDAKİ TEMEL FARK NEDİR?
Üzerinde çalışılan yeni test, erken evre hastaların yüzde 90’ını doğru şekilde tespit ederken, rutin olarak kullanılan CA19-9 testi yalnızca yüzde 10 başarı gösterdi. Bu sonuçları nasıl yorumlamak gerekir? Yeni test ile CA19-9 arasındaki temel fark nedir ve bu fark klinik açıdan ne ifade ediyor?
“CA19-9 bugün pankreas kanserinde en sık kullanılan tümör belirteci. Ancak bu test daha çok hastalığın takibinde faydalı” diyen Prof. Dr. Erkan Doğan, “Erken evrede çoğu hastada normal çıkabilir. Ayrıca safra yolu hastalıkları, pankreatit ve bazı iyi huylu durumlarda da yükselebildiği için tek başına tanı koydurmaz. Panregza’nın ise erken dönemde ortaya çıkan biyolojik değişiklikleri tespit etmeye yönelik geliştirildiği ifade ediliyor. Eğer gerçekten erken evrede daha yüksek duyarlılık sağlayabiliyorsa, CA19-9’un eksik kaldığı noktaları tamamlayabilir” dedi.
ERKEKLERDE DAHA SIK GÖRÜLÜYOR, GENÇLERDE GÖRÜLMEMESİ İSE SEVİNDİRİCİ
Pankreas kanserinin çoğunlukla 60 yaş üzerindeki bireylerde görüldüğünü ifade eden Prof. Dr. Erkan Doğan, “40 yaş altındaki kişilerde oldukça nadir. Son yıllarda genç erişkinlerde bazı kanser türlerinde artış bildirilse de pankreas kanserinde hâlâ ileri yaş en önemli risk faktörü. Hastalık erkeklerde kadınlara göre biraz daha sık görülüyor. Bunun sigara kullanımı ve çevresel risk faktörleriyle ilişkili olduğunu düşünüyoruz” dedi.


PANKREAS KANSERİ ÖLÜMCÜL MÜ? 
Bu soruma “Erken teşhis konulsa ve ameliyat yapılsa bile hastalığın tekrarlama riski çok yüksek ve beş yıllık sağkalım, maalesef yüzde 25’ten düşük” cevabını veren Prof. Dr. Erkan Doğan, şu önemli bilgilerin altını çizdi:
“Pankreas kanseri maalesef en agresif kanser türlerinden biri. Erken evrede yakalanan hastalarda cerrahi en etkili tedavi yöntemi ve ardından çoğunlukla kemoterapi uygulanıyor. İleri evrede ise kemoterapi, bazı hastalarda radyoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve uygun genetik özelliklere sahip hastalarda immünoterapi seçenekleri değerlendiriliyor.”