Okyanusun dibindeki saatli bomba hepimizi yakalacak Sözcü Gazetesi

Yüzyılı aşkın süredir insanlığın yarattığı karbon kirliliğinin çeyreğini ve aşırı ısının yüzde 90'ından fazlasını yutarak bizi mutlak bir felaketten koruyan Güney Okyanusu, kapasitesini doldurdu. 

15 Ekim 2025'te yayınlanan yeni ve ürkütücü bir araştırmaya göre; insanlık karbon emisyonlarını tamamen sıfırlayıp gezegeni soğutmaya başlasa bile, okyanusun derinliklerine hapsolan bu devasa ısı gelecekte aniden yüzeye fışkırarak küresel ısınmayı kendi kendine yeniden başlatacak!

GEOMAR Helmholtz Okyanus Araştırma Merkezi'nden Dr. Ivy Frenger liderliğinde yürütülen ve UVic Dünya Sistemi İklim Modeli kullanılarak yapılan simülasyonlar, iklim modellerindeki korkutucu bir kör noktayı ortaya çıkardı. İşte bizi bekleyen "gecikmeli felaketin" bilimsel anatomisi:

GECİKMELİ TERMAL ŞOK

Simülasyonlara göre, önümüzdeki 70 yıl içinde karbon emisyonlarını düşürüp "net negatif" seviyelere çeksek ve küresel sıcaklıkları düşürmeye başlasak bile, yüzyıllar sonra aniden bir "termal dalgalanma" yaşanacak.

Bu yeni küresel ısınma dalgasının sebebi atmosfere salınan yeni sera gazları olmayacak. Okyanusun derinliklerinde yüzyıllardır birikmiş olan devasa ısı, kademeli olarak değil, aniden serbest kalarak gezegeni adeta alttan kaynatacak.

KUSURSUZ FELAKETİN ZEMİNİ: ALBEDO ETKİSİNİN ÇÖKÜŞÜ

Güney Okyanusu'nun bu devasa ısıyı hapsedebilmesinin arkasında kırılan bir döngü yatıyor:

Güneşten gelen radyasyonu uzaya bir ayna gibi geri yansıtan deniz buzları (Albedo Etkisi) hızla eriyor.

Buzullar eridikçe, yerini koyu renkli ve ısıyı çok daha fazla emen okyanus sularına bırakıyor.

Isınan bu yüzey suları derin tabakalara doğru inerek ısıyı okyanusun diplerine kilitliyor. Doğal ısı salınım yolları tıkandığı için, bu enerji kaçamıyor ve gelecekteki o ani patlama için devasa bir potansiyel enerji biriktiriyor.

FATURAYI YİNE "KÜRESEL GÜNEY" ÖDEYECEK

Bu termal geri tepme tüm dünyayı etkileyecek olsa da, okyanus akıntıları (sirkülasyon modelleri) nedeniyle felaketin faturası eşit kesilmeyecek. Isı fışkırmasının merkez üssüne yakın olan Güney Yarımküre (Küresel Güney), kuzeye kıyasla çok daha uzun süreli ve yoğun bir kavrulma yaşayacak. İklim kırılganlığı zaten yüksek olan bu ülkeler, dünya emisyonları düşürmeyi başarsa bile doğanın bu gecikmeli intikamıyla baş başa kalacak.