Okullarda ‘argosuz’ hava sahası… Artık aşko, yeto bro yok

İSTANBUL’da Beşiktaş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından uygulanan ‘Okulum Argosuz Hava Sahası’ projesiyle anaokulundan lise kademesine kadar öğrenciler kendi aralarındaki dili değiştirmeye başladı. Çocuklar kullandıkları özensiz ve kırıcı ifadeler yerine daha nazik ve saygılı bir iletişimi sürdürmeye çalışıyor. Beşiktaş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Ar-Ge Birimi Proje Koordinatörü Doktorant Klinik Psikolog Merve Hacıabdurrahmanoğlu, ilçedeki 127 okulda geçen ay başlatılan projeyle ilgili şunları söyledi:

DAVRANIŞLAR DEĞİŞTİ

“Bu projeyle hem öğretmen ile öğrenci hem de öğrencilerin kendi aralarındaki iletişim dilini değiştirmeyi hedefledik. Örneğin bir öğretmenin öğrenciye, ‘Küfür etmek yasak, kötü konuşanlar disiplin cezası alır’ gibi cümleler kurması yerine bu tür kelime ya da cümlelerin neden kullanılmaması gerektiğini açıklayacak şekilde çocuklarla iletişim kurmasını sağladık. Bu sayede okullarda ortak bir iletişim kültürünün oluşmasını hedefliyoruz. Amacımız öğrencinin susması ya da cezalandırılması değil, onların dili bilinçli ve saygılı kullanmasını sağlamak. Çünkü çocuklarda, kullanılan dil değiştiğinde davranışın da değiştiğini görüyoruz. Bu proje çerçevesinde okullarda dramadan resme pek çok etkinlik yapıldı.

Çocuklar okul koridorlarındaki panolar için kendi aralarında hangi kelimeleri kullanmaları gerektiğine dair afişler hazırladı. Nazik bir dil kullanan çocuklar, kısa sürede doğru iletişimle ilişkilerinin nasıl iyi yönde değiştiğini fark etti. Argo kelimeler küfür kadar ağır olmasa da masum da değil. Okul ortamında bu tarz kelimelerin kullanılması dışlayıcı ve kırıcı olabiliyor ve ayrıca bu durum kelimeleri normalleştirilen bir şiddet dili haline getirebiliyor. Örneğin öğrenciler artık birbirlerine, ‘kes’ demek yerine ‘konuyu uzatmayalım’, ‘çüş’ yerine ‘biraz fazla değil mi’, ‘boş yapma’ yerine ‘böyle düşünme’ demeyi tercih etmeye başladı. Hepsi sıklıkla kullandıkları abartılı ifadeleri daha nazik bir formata kendi kendine dönüştürdüler.”

AKRAN  ZORBALIĞI AZALABİLİR

Psikolog Merve Hacıabdurrahmanoğlu, projenin akran zorbalığını da azaltacağına inanıyor: “Çünkü iletişim düzeldiğinde diğer sorunlar da çözülebiliyor ve gerilimler azalabiliyor. Nazik bir dili kullanma alışkanlığı edinildiğinde öğrencilerin karşılaştıkları çatışmaları çözmeleri de daha kolay olabilecek.”

‘MÜKO’ YERİNE ‘HARİKA’ GELDİ

Lise kademesindeki öğrenciler sosyal medyada sıklıkla kullandıkları için gerçek hayata da yansıttıkları ‘devamke’, ‘aşko’, ‘bro’, ‘müko (mükemmel)’, ‘yeto’ gibi kelimeleri Türkçeye uygun bir şekilde kullanarak ‘devam edelim’, ‘canım’, ‘kardeşim,’ ‘harika,’ ‘bu kadar yeterli’ şeklinde dile getirmeye başladı. Bu değişimin önemli bir adım olduğunun altını çizen öğretmenler projeyle, akranlar arası iletişimle ilgili konuları anlatarak değil uygulayarak yapmaları gerektiğini de fark etti. Ayrıca öğrenciler artık kullandıkları kırıcı dilin ardından birbirlerini daha sakin ve yapıcı bir şekilde uyarıyor.