Öğrenci affı yürürlüğe girdi! Üniversiteye dönüş için 4 ay süre verildi

Öğrenci affına ilişkin düzenlemelerin de yer aldığı “Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

TBMM Genel Kurulunda 30 Temmuz’da kabul edilen kanunla, 2022 yılından önce çıkan aflardan yararlanmayan öğrencilere yeni bir hak tanındı. Kapsama giren öğrenciler, düzenlemenin yürürlüğe girmesinden itibaren 4 ay içerisinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvurabilecek.

ÜNİVERSİTEYE DÖNÜŞ İÇİN 4 AY SÜRE

Düzenleme; yükseköğretim kurumlarında hazırlık dahil bütün sınıflarda intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü öğrenim gören öğrencileri kapsıyor.

Kendi isteğiyle üniversiteyle ilişiğini kesenler de dahil olmak üzere herhangi bir nedenle ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yaptırma hakkı elde ettiği halde kayıt yaptırmayanlar, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde başvurmaları halinde 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek.

BAZI SUÇLARDAN MAHKUM OLANLAR KAPSAM DIŞINDA

Kanun, öğrenci affından yararlanamayacak kişileri de belirledi. Terör suçu, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olanlar aftan yararlanamayacak.

Sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler veya kayıt sırasında sahte belge verenler de düzenlemenin dışında tutulacak.

Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı ya da bunlarla irtibatı nedeniyle üniversiteyle ilişiği kesilenler de aftan faydalanamayacak.

ASKERDE OLANLARA 2 AYLIK EK SÜRE

Kanun, askerlik görevini sürdüren öğrenciler için de özel bir başvuru süresi öngörüyor.

Askerde bulunan öğrenciler, görev sürelerinin sona ermesini takip eden 2 ay içerisinde öğrenci affından yararlanmak için başvurabilecek.

YATAY GEÇİŞ HAKKI DA TANINDI

Düzenlemeden yararlanarak ayrıldığı yükseköğretim kurumuna yeniden kayıt yaptıran öğrencilerden ÖSYS veya YKS puanı, üniversiteye giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanını karşılayanlar, söz konusu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecek.

Farklı bir diploma programına yatay geçişle kabul edilecek öğrenci sayıları belirlenirken ilgili programa kayıtlı öğrenci sayısı ile üniversitenin fiziki koşulları dikkate alınacak.

AÇIK ÖĞRETİME GEÇİŞ İMKANI

Öğrenci affından yararlanarak yeniden öğrenci statüsü kazananlara açık öğretime yatay geçiş hakkı da tanındı. Öğrenciler başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesinde bulunan açık öğretim ön lisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilecek.

Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu belirleyecek.

POLİS AKADEMİSİ, MSÜ VE JANDARMA AKADEMİSİ KAPSAM DIŞINDA

Anayasa’nın 132’nci maddesi uyarınca özel kanun hükümlerine tabi bazı yükseköğretim kurumları öğrenci affının dışında tutuldu.

Polis Akademisi ve bağlı eğitim öğretim kurumları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile bağlı eğitim öğretim kurumları, Milli Savunma Üniversitesine bağlı Harp Okulları, Astsubay Meslek Yüksekokulları ve enstitüler düzenlemeden yararlanamayacak.

Milli Savunma Bakanlığı, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına başka yükseköğretim kurumlarında eğitim görürken kendi isteğiyle veya başka nedenlerle ilişiği kesilen öğrenciler hakkında da af hükümleri uygulanmayacak.

YÜKSEKÖĞRETİM DENETLEME KURULU ÜYELERİNE DÜZENLEME

Yükseköğretim Kanunu’nda yapılan bir başka değişiklikle Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyelerinin Kurulda geçirdikleri süreler, tabi oldukları özel kanun hükümlerine göre fiilen mesleklerinde geçirilmiş sayılacak.

Bu süreler terfi, birinci sınıfa ayrılma ve birinci sınıf olma sürelerinin hesabında dikkate alınacak. Üyelerin yaş haddinde ise üye seçilmeden önce bulundukları kadronun yaş haddi esas alınacak.

ÖĞRETİM ÜYELERİ 75 YAŞINA KADAR ÇALIŞABİLECEK

Kanun, emeklilik yaş haddine ulaşan öğretim üyelerinin görevlerini sürdürmesine ilişkin de yeni hükümler getiriyor. Yaş haddini dolduracakları tarihten önce başvuran ve sözleşme tarihi itibarıyla öğretim üyesi kadrosunda bulunan akademisyenlerden, yükseköğretim kurumlarının belirlediği bölüm ve programlarda görevlerine devam etmelerinde fayda görülenler sözleşmeli olarak çalışabilecek.

Yükseköğretim kurumunun görüşü ve YÖK’ün kararı doğrultusunda bu öğretim üyeleri, emeklilik yaş haddini doldurdukları tarihten itibaren 75 yaşını geçmemek üzere emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar ikişer yıllık sürelerle görev yapabilecek.

YÖK, bu kapsamda çalıştırılabilecek sözleşmeli öğretim üyesi sayısını bölüm, program veya yükseköğretim kurumları itibarıyla sınırlandırabilecek ve hizmet gerekleriyle akademik kriterlere yönelik düzenlemeler yapabilecek.

SÖZLEŞMELİ ÖĞRETİM ÜYELERİNİN ÖZLÜK HAKLARI KORUNACAK

Kanunla, yaş haddinden sonra sözleşmeli öğretim üyesi olarak görev yapan akademisyenlerin daha önce kadrolu öğretim üyesi olarak çalışırken sahip oldukları özlük haklarının sözleşmeli çalıştıkları dönemde de devam etmesi hüküm altına alındı.

Kadrolu ve sözleşmeli öğretim üyeleri arasında fiili çalışmaya bağlı ödemeler yönünden uygulama birliği sağlanması da düzenlemede yer aldı.

YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRME SÜRESİ 5 YILA ÇIKABİLECEK

Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarındaki yükseköğretim kurumlarından resmi davet alan öğretim elemanlarına, 3 yılı aşmamak ve bütün özlük hakları saklı kalmak şartıyla aylıklı izin verilebilecek.

Bu izin, üniversite yönetim kurulunun kararı ve Milli Eğitim Bakanlığının onayıyla verilecek.

Uluslararası anlaşmalarla kurulan üniversitelerde ve YÖK’ün taraf olduğu protokoller gereğince ikili anlaşmalarla yurt dışındaki yükseköğretim kurumları bünyesinde açılan programlarda ise süre 5 yıla kadar uzatılabilecek.

AZAMİ ÖĞRENİM SÜRESİNİ DOLDURAN SON SINIF ÖĞRENCİLERİNE EK HAK

Düzenlemeyle azami öğrenim süresini dolduran öğrenciler için de önemli bir değişikliğe gidildi.

Azami öğrenim süresinin sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için intörnlük eğitimi dönemi hariç son sınıfta bulunan öğrencilere, başarısız oldukları veya alamadıkları teorik ve uygulamalı bütün dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı verilecek.

UYGULAMALI EĞİTİM VE İNTÖRNLÜK İÇİN TAMAMLAMA İMKANI

Teorik veya uygulamalı derslerini başarıyla tamamladığı halde uygulamalı eğitime veya intörnlük eğitimine başlamayan, bu eğitimleri tamamlamayan ya da başarısız olan öğrencilere de uygulamalı veya intörnlük eğitimlerini tamamlama imkanı sağlanacak.

Ancak azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı verilmeyecek.

Uygulamalı eğitim ve intörnlük eğitimine ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi Yükseköğretim Kurulunda olacak.

BAŞKASINA HAZIRLATILAN AKADEMİK ÇALIŞMAYA MESLEKTEN ÇIKARMA CEZASI

Kanunla akademik etik konusunda da dikkat çeken bir düzenleme yapıldı.

Kişisel emek ve birikimine dayanmayan, başkaları tarafından ücretli veya ücretsiz şekilde üretilen yayın ve çalışmaları atama, yükselme, unvan veya derece kazanmak amacıyla kullananlar meslekten çıkarma cezasıyla karşı karşıya kalacak.

Bu tür yayın ve çalışmaları başkaları adına hazırlayanlar veya söz konusu fiillere aracılık edenler hakkında da meslekten çıkarma cezası uygulanacak.

DİSİPLİN SORUŞTURMALARINDA YENİ DÖNEM

Kanunda yapılan değişiklikle disiplin soruşturmasının yürütülmesi ile ifade ve savunma haklarının kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı dikkate alınarak yeniden düzenlenecek.

Düzenlemeyle hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerinin yanı sıra hukuki dinlenilme hakkının güvence altına alınması amaçlanıyor.

İFADE İÇİN EN AZ 7 GÜN SÜRE VERİLECEK

“Disiplin soruşturması, ifade alma ve savunma hakkı” başlıklı hüküm doğrultusunda soruşturmacı, hakkında disiplin soruşturması yürütülen kişiye göndereceği ifadeye davet yazısında iddiaları açık şekilde belirtecek.

Kişiye ifadesini vermesi için 7 günden az olmamak üzere süre tanınacak. Bu süre içerisinde sözlü veya yazılı ifade verilmemesi halinde dosyadaki mevcut deliller kapsamında işlem yapılacağı bildirilecek.

Soruşturmacı, topladığı deliller doğrultusunda teklifini hazırlayacak.

SAVUNMA HAKKI İÇİN DE EN AZ 7 GÜN

Disiplin cezası vermeye yetkili makamın göndereceği savunmaya davet yazısında ise teklife esas alınan eylemin ne olduğu ve bu eylemin karşılığındaki disiplin cezası açıkça belirtilecek.

Hakkında soruşturma yürütülen kişiye savunmasını yapabilmesi için 7 günden az olmamak üzere süre verilecek.

Davet yazısında, savunmanın verilen süre içerisinde yapılmaması halinde kişinin savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı ve mevcut delillere göre karar verileceği de bildirilecek.

Ayrıca kişi, savunma hakkını kullanmadan önce soruşturma evrakını inceleyebilecek.

TIPTA YAN DAL UZMANLARININ EK ÖDEMELERİNE DÜZENLEME

Tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ve araştırma görevlilerinin ek ödeme tavan oranı, Sağlık Bakanlığında görev yapan emsallerinin aldığı ödeme oranına uygun hale getirilecek.

ORTAK ARAŞTIRMA MERKEZLERİNDE GÖREVLENDİRİLEN AKADEMİSYENLERE EK ÖDEME

Kanunun ilgili hükümleri kapsamında ortak araştırma merkezlerinde görevlendirilen öğretim elemanları, kendi üniversitelerinde yürütülen döner sermaye faaliyetlerine yaptıkları katkılar da dikkate alınarak ilgili mevzuat kapsamında ek ödemeden yararlanmaya devam edecek.

Proje gelirleriyle alınan dayanıklı taşınırlar koordinatör üniversitenin envanterine kaydedilecek ve proje kapsamında ortak uygulama ve araştırma merkezi üniversitelerine tahsis edilebilecek.

Projenin tamamlanmasının ardından dayanıklı taşınırların kurumlar arası bedelsiz devir yoluyla hangi yükseköğretim kurumuna verileceğine ortak uygulama ve araştırma merkezi yönetim kurulu karar verecek.

Koordinatör üniversitenin değişmesi halinde ortak uygulama ve araştırma merkezinin borçları, alacakları ve nakit bakiyeleri yeni koordinatör üniversiteye devredilecek.

BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİNE BÜTÇE DESTEĞİ

Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu kapsamında birlikte kullanılan sağlık tesislerinin bir önceki yıl gayrisafi hasılatının yüzde 2,5’i dikkate alınarak üniversitelerin bilimsel araştırma projelerini desteklemek amacıyla merkezi yönetim bütçesinde gerekli ödenek ayrılacak.

Söz konusu ödenek ilgili üniversitenin bütçesine tahsis edilecek.

Birlikte kullanılan sağlık tesisinin birden fazla üniversiteyle protokol imzalaması halinde yüzde 2,5’lik oran, üniversitelerin tesiste görevlendirdiği öğretim elemanı sayısıyla orantılı olarak bölünerek hesaplanacak.

Bu kapsamdaki işlemlerin usul ve esaslarını, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının uygun görüşünü alarak Yükseköğretim Kurulu çıkaracağı yönetmelikle belirleyecek.