Numan Kurtulmuş 12 maddelik çerçeve yasayı imzaladı: Süreç yasasında hangi düzenlemeler var? Son Haberler

“Terörsüz Türkiye” sürecinin hukuki altyapısını oluşturmak amacıyla hazırlanan çerçeve yasa teklifinde imza süreci başladı. Resmî adı “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” olarak belirlenen düzenlemeyi TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da imzaladı.

Toplam 12 maddeden oluştuğu açıklanan teklif AK Parti ve MHP milletvekillerinin imzasına açıldı. MHP adına ilk imzayı Genel Başkan Devlet Bahçeli atarken MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, Grup Başkanvekilleri Erkan Akçay ve Filiz Kılıç ile partinin milletvekilleri de teklife imza verdi.

Teklifin 5 Ağustos 2026 Çarşamba günü saat 10.30’da TBMM Başkanlığına sunulması, içeriğine ilişkin basın toplantısının ise saat 11.00’de düzenlenmesi planlanıyor. Teklif metni TBMM Başkanlığına resmen sunulmadan önce kamuoyuna yansıyan hükümler kesinleşmiş yasa maddeleri niteliği taşımıyor.

KURTULMUŞ KANUN TEKLİFİNİ İMZALADI

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’ne imza attı. Kurtulmuş, daha önce yaptığı açıklamalarda silahların tamamen bırakılmasının ardından sürecin hukuki boyutunun TBMM tarafından ele alınması gerektiğini belirtmişti.

TBMM bünyesinde yürütülen hazırlıkların temelini Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun çalışmaları oluşturdu. Komisyonun görevleri arasında terörün tamamen sona erdirilmesi, toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi ve ihtiyaç duyulan kanuni düzenlemelerin belirlenmesi yer aldı.

İLK İMZAYI DEVLET BAHÇELİ ATTI

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisinin grubu adına kanun teklifine ilk imzayı atan isim oldu. Bahçeli’nin ardından MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, Grup Başkanvekilleri Erkan Akçay ile Filiz Kılıç ve MHP milletvekilleri de teklifi imzaladı.

AK Parti milletvekilleri için de imzaya açılan teklifin Meclis Başkanlığına siyasi partilerin ortak iradesini yansıtan bir metin olarak sunulması hedefleniyor. Teklifin resmî sunumundaki imza sahipleri ve hangi siyasi partilerin düzenlemeye destek verdiği, TBMM kayıtlarına girmesinin ardından kesinleşecek.

TEKLİF 12 MADDEDEN OLUŞUYOR

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre kanun teklifi toplam 12 maddeden oluşuyor. Düzenlemenin geçici ve müstakil bir kanun şeklinde hazırlanarak örgütün feshi ve silah bırakmasının doğuracağı hukuki sonuçları ele alması planlanıyor.

Teklifin genel af niteliği taşımadığı, belirli şartları yerine getiren kişiler için özel başvuru ve değerlendirme mekanizmaları oluşturduğu aktarılıyor. TBMM Başkanı Kurtulmuş da hazırlık aşamasındaki açıklamalarında düzenlemenin genel veya özel af niteliğinde olmayacağını belirtmişti.

BAŞVURU İÇİN 6 AYLIK SÜRE ÖNGÖRÜLÜYOR

Taslakta yer aldığı belirtilen düzenlemeye göre kanundan yararlanmak isteyen PKK mensuplarının 6 ay içinde ilgili makamlara başvurması gerekecek. Başvuru süresinin kanunun yürürlüğe girmesiyle başlaması ve belirtilen süre içinde işlem yapmayan kişilerin düzenlemeden yararlanamaması öngörülüyor.

Başvuruların hangi kurum tarafından alınacağı, kişilerin silah bırakma ve örgütsel faaliyetlerini sonlandırma durumlarının nasıl doğrulanacağı ile yurt dışından yapılacak başvurularda izlenecek yöntemin teklifin resmî metniyle netleşmesi bekleniyor.

GENEL AF DÜZENLEMESİ YER ALMIYOR

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre teklif genel af niteliği taşımıyor. Düzenlemenin bütün hükümlüleri veya terör suçlarından yargılanan kişilerin tamamını kapsayan toplu bir ceza kaldırma sistemi oluşturmadığı belirtiliyor.

Kanunun yalnızca belirlenen şartları yerine getiren ve silah bırakma sürecine dahil olan kişilere uygulanması planlanıyor. Yararlanacak kişilerin adli durumlarının dosya bazında değerlendirilmesi ve ağır suçların düzenleme dışında tutulması öngörülüyor.

ÖCALAN’A STATÜ DÜZENLEMESİ BULUNMUYOR

Taslak hakkında aktarılan bilgilere göre terör örgütü PKK’nın kurucusu Abdullah Öcalan’a yeni veya özel bir hukuki statü tanıyan madde teklifte yer almıyor. Düzenlemenin Öcalan’ın ceza infaz durumunu değiştiren ayrı bir hüküm içermediği ifade ediliyor.

Teklifin temel kapsamının örgütün feshi, silahların bırakılması, örgüt mensuplarının hukuki durumlarının belirlenmesi ve sürecin izlenmesiyle sınırlandırıldığı aktarılıyor. Kesin kapsam, teklifin TBMM Başkanlığına sunulmasıyla yayımlanacak tam metin üzerinden belli olacak.

BAZI AĞIR SUÇLAR KAPSAM DIŞINDA TUTULACAK

Kamuoyuna yansıyan taslak bilgilerine göre 2005 yılından önce işlenen ve ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet hapis cezasını gerektiren bazı suçlar düzenlemenin dışında bırakılacak. Kasten öldürme ve işkence gibi ağır suçların da kapsam dışında tutulacağına ilişkin bilgiler bulunuyor.

Hangi suçların istisna kapsamına alınacağı, suç tarihine göre nasıl bir ayrım yapılacağı ve kesinleşmiş cezalar ile devam eden soruşturma ve kovuşturmaların hangi hükümlere tabi olacağı resmî teklif metninin yayımlanmasıyla açıklığa kavuşacak.

ÖNCE ERTELEME SONRA CEZANIN DÜŞMESİ FORMÜLÜ

Taslakta yer aldığı belirtilen sisteme göre kapsam içindeki bazı suçlar için doğrudan ceza kaldırılması yerine önce erteleme uygulanacak. Ceza süresi 15 yılın altında olan suçlarda 5 yıllık, 15 yılın üzerinde olan suçlarda ise 10 yıllık erteleme dönemi öngörüldüğü aktarılıyor.

Belirlenen sürelerin yeni bir suç işlenmeden ve düzenlemedeki şartlar ihlal edilmeden tamamlanması hâlinde cezaların düşmesi gündeme gelecek. Erteleme süresince uygulanacak denetim şartları ile yükümlülüklerin ihlal edilmesi durumunda cezanın yeniden uygulanıp uygulanmayacağı teklifin maddeleriyle netleşecek.

BAZI MADDELER İZLEME SÜRECİNE BAĞLANACAK

Kanun teklifindeki bazı hükümlerin yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi, bazı maddelerin ise örgütün fesih ve silah bırakma sürecinin doğrulanmasına bağlı olarak uygulanması planlanıyor. Sürecin tamamlandığına ilişkin teyit sağlanmadan belirli hükümlerin yürürlüğe sokulmaması öngörülüyor.

Kademeli uygulama modelinin, silah bırakma ve örgütsel faaliyetlerin sona erdirilmesiyle hukuki düzenlemelerin eş zamanlı yürütülmesini sağlaması amaçlanıyor. Hangi hükümlerin doğrudan, hangilerinin teyit sonrasında uygulanacağı teklifin resmî metniyle ortaya çıkacak.

CUMHURBAŞKANI YARDIMCISININ BAŞKANLIĞINDA KURUL

Teklifle birlikte yürütme bünyesinde bir takip ve koordinasyon kurulu oluşturulacağı belirtiliyor. Kurulun Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında çalışması ve ilgili bakanların süreçte görev alması planlanıyor.

Kurulun örgütün feshi, silahların teslim edilmesi, yurt dışından dönüşler ve başvuruların doğrulanmasıyla ilgili süreçleri takip etmesi öngörülüyor. Kurulun görev alanı, üye yapısı ve karar alma yöntemi teklif metnindeki düzenlemelerle belirlenecek.

MECLİS’TE İZLEME VE İRTİBAT KURULU KURULACAK

Taslak kapsamında TBMM bünyesinde “İzleme ve İrtibat Kurulu” adıyla ikinci bir mekanizma kurulması planlanıyor. Mecliste temsil edilen siyasi partilerin üyelerinin yer alacağı kurulun yasadaki uygulamaları ve silah bırakma sürecini takip etmesi öngörülüyor.

Kurulun yürütme organları ile siyasi partiler arasındaki bilgi akışını sağlaması, uygulamaya ilişkin gelişmeleri değerlendirmesi ve gerekli görülen konularda TBMM’yi bilgilendirmesi planlanıyor. Üye dağılımının siyasi partilerin sandalye sayılarına göre mi yoksa eşit temsille mi yapılacağı henüz açıklanmadı.

TEKLİF 5 AĞUSTOS’TA MECLİS’E SUNULACAK

Kanun teklifinin 5 Ağustos 2026 saat 10.30’da TBMM Başkanlığına sunulması planlanıyor. Saat 11.00’de düzenlenecek basın toplantısına AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala, AK Parti grup başkanvekilleri ile MHP Grup Başkanvekilleri Erkan Akçay ve Filiz Kılıç’ın ve MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız’ın katılması bekleniyor.

Teklifin resmî metni, TBMM Başkanlığına sunulmasının ardından esas numarası verilerek kamuoyuna açılacak. Maddelerin kesin ifadeleri, kapsamı ve hukuki sonuçları da bu aşamada belli olacak.

CUMA GÜNÜ ADALET KOMİSYONUNDA GÖRÜŞÜLEBİLİR

Meclis takvimine ilişkin aktarılan bilgilere göre teklifin 7 Ağustos 2026 Cuma günü TBMM Adalet Komisyonunda görüşülmesi planlanıyor. Komisyonda kabul edilmesi hâlinde düzenlemenin aynı hafta içinde Genel Kurul gündemine alınması hedefleniyor.

Kanun teklifinin hafta sonuna kadar yasalaşması bir takvim hedefi olarak aktarılıyor. Komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinin süresi, milletvekillerinin vereceği değişiklik önergeleri ve siyasi partilerin tutumu nedeniyle takvimde değişiklik yaşanabilecek.

DURAN: TARİHİ BİR ADIM

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, teklifin TBMM’de imzaya açılmasını “Terörsüz Türkiye” hedefi doğrultusunda atılmış tarihi bir adım olarak nitelendirdi. Duran, sürecin herhangi bir pazarlığın değil, devletin kararlılığının, milletin iradesinin ve hukuk devleti ilkelerinin sonucu olduğunu belirtti.

Önceliğin terörün tamamen sona ermesi ve silahların geri dönülmeyecek şekilde bırakılması olduğunu kaydeden Duran, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu “güçlü iç cephe” anlayışının Türkiye’nin stratejik gücü olduğunu ifade etti.