Nobel ödüllü Prof. Dr. Morten Meldal: En büyük hata aşırı hırs

DANİMARKA’daki Kopenhag Üniversitesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi ve Nobel Kimya Ödülü sahibi Prof. Dr. Morten Meldal, Gebze Teknik Üniversitesi’nde (GTÜ) düzenlenen konferansta konuştu. Nobelli profesörün konuşmasına öğrenciler büyük ilgi gösterdi. Salonu dolduran binin üzerindeki gence kendisine Nobel ödülü getiren ‘Klik Kimyası’nı anlatan Prof. Dr. Meldal ayrıca onlara tavsiyeler verdi.

Prof. Dr. Meldal, Nobel madalyasını da yanında taşıyordu. Lise öğrencisi Ülkem Tenekeci, Nobel ödülüne dokunmak istediğini, bunun çocukluktan beri en büyük hayali olduğunu söyleyince Prof. Dr. Meldal onu sahneye davet etti. Sahneye çıkan Ülkem Tenekeci, Nobel’e dokundu ve Prof. Dr. Meldal ile tanıştı.

Melike Çalkap yazdı

‘YARATICILIK ÇOK ÖNEMLİ’

Konferans sonrasında Hürriyet’e özel bir röportaj veren Prof. Dr. Morten Meldal başarıya giden yolun engebelerle dolu olduğunu belirterek günümüz eğitim sistemleri ve gençlerin başarıya olan bakış açısı hakkında şunları söyledi:

“Bugün gençler bana gelip bir pozisyon istediklerinde, ilk olarak sahip oldukları becerilere bakıyorum. Artık ezber bilgi o kadar önemli değil; çünkü yapay zekâ, internet gibi araçlar bize bilgiye erişimde yardımcı oluyor. Ama asıl önemli olan, sezgi, zihinde canlandırabilme yeteneği, cesaret. Yaratıcılık ve gözlem yeteneği de çok önemli. Gençler, başkalarının ‘önemli’ dediklerini değil, kendilerinin gerçekten önemli bulduğu işleri yapmalı. Diğer yandan sonuca değil, sürece odaklanmak gerekir. Eğer tek hedef, Nobel gibi büyük ödüller olursa hayal kırıklığı yaşayabilirsiniz. Ama süreci severseniz, zaten doğru yoldasınız demektir. Genç araştırmacıların en büyük hatası aşırı hırslı olmak. Özellikle bu hırs, yapılan işten kopuksa problem yaratır. Uzak hedeflerin baskısı yerine küçük de olsa sürekli ilerlemek esas alınmalı.

‘ERKEN VE GÖRSEL EĞİTİM VERİLMELİ’

Eğitim sistemleri bilimi gereğinden fazla zorlaştırıyor. Kimya genellikle iki boyutlu çizimler, formüller ve hesaplamalar üzerinden öğretiliyor. Oysa kimya aslında üç boyutlu bir dünya. Çocuklara kimyayı daha küçük yaşlardan itibaren görselleştirerek, canlandırarak öğretsek; bu dünyayı sezgisel olarak anlayabilirler. Tıpkı çevremizdeki fiziksel dünyayı doğal olarak anladığımız gibi.

Çocuklara çok erken yaşta, üç boyutlu ve görsel bir şekilde eğitim verilmeli. Önerim, küresel bir eğitim platformu oluşturmak. Videolar, görseller ve yapay zekâ destekli içeriklerle öğrenciler ihtiyaç duydukları bilgiye kolayca ulaşabilir.

İki tür araştırmaya ihtiyacımız var. Biri mevcut bilgiyi kullanarak çözüm üretmeye dayalı olan ‘uygulamalı’, diğeri de geleceğin bilgisini üretmek üzerine kurulu olan ‘temel araştırma.’ Belirlenecek kriterlere göre başarılı olan araştırmacı daha fazla destek almalı, başarısız olan sistem dışına çıkmalı. Bu, araştırma kalitesini ciddi şekilde artırır. Finlandiya, Güney Kore, Polonya ve Vietnam gibi ülkeler bunu başardı.”

NOBEL’İ ÖNCE ŞAKA SANDIM

2022 yılında Nobel ödülünü kazanmadan önce öğrencileri tarafından sıklıkla Nobel’i kazandığına dair şakaya maruz kaldığını anlatan Prof. Dr. Morten Meldal, gerçek komiteden telefon geldiğinde ilk başta inanmadığını dile getirerek o anları şöyle anlattı:

“Nobel Ödülü Komitesi’nden arıyoruz’ dediler. Bir an için inanılmaz heyecanlandım ancak ardından aklıma öğrencilerimin yaptığı şakalar geldi. Sonra yine de konuşmaya devam ettim ve bu gerçekten harika bir deneyimdi. Nobel Ödülü Komitesi tarafından aranıp ödülü kazandığınızın söylenmesi tarif edilemez bir duygu.”

Lise öğrencisi Ülkem Tenekeci, sahneye gelerek Nobel ödülüne dokundu ve Prof. Dr. Meldal ile tanıştı.