Netanyahu İsrail seçimleri yaklaşırken köşeye sıkıştı: Trump a rest hazırlığı

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

ABD Başkanı Donald Trump, imzalanan ateşkes anlaşmaları çerçevesinde İsrail ordusunun Suriye, Lübnan'ın güneyi ve Gazze Şeridi'nde işgal ettiği alanlardan çekilmesi istedi. Trump'ın talebine henüz yanıt vermeyen Netanyahu, işgal edilmiş toprakların geleceğini Washington'da Trump ile yüz yüze yapacağı görüşmede gündeme getirecek. Netanyahu'nun kritik ziyaret öncesinde yaptığı açıklamalar, İsrail'in işgal politikasından kolayca vazgeçmeyeceğine işaret ediyor.

Netanyahu, geçtiğimiz hafta boyunca İsrail'in işgal ettiği bölgelerden kolayca vazgeçmeyeceğini belirtti. İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Savunma Bakanı Yisrael Katz, ayrı ayrı verdikleri demeçlerde işgal bölgelerinden geri çekilme planları olmadığını kaydetti.

İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich

Trump, Netanyahu'nun ziyareti öncesinde verdiği mesajlarda İsrail'den işgal altındaki toprakları Lübnan, Hamas ve Suriye ile yapılmış anlaşmalar çerçevesinde terk etmesini talep ettiğini duyurdu. Trump'ın talebine ilişkin yorumda bulunmaktan kaçınan Netanyahu, ABD Başkanı'nın sözlerini yok sayarak savaşı devam ettirmeye kararlı olduğunu vurguladı.

İki isim arasındaki gerilim, İsrail basınının Netanyahu ve bakanların savaşa devam kararı aldığını öne sürmesiyle kritik eşiğe yükseldi. Netanyahu'nun, Washington ziyaretinde Trump'ın talebini reddedeceği bildirildi. İsrail'in Trump'a vereceği olumsuz bir yanıt, ABD'nin imzalanması için çokça emek verdiği ateşkes anlaşmalarını hükümsüz hale getirecek. İki ülkenin sarsıntılı bir zeminde ilerleyen ilişkileri, Trump ve Netanyahu'nun yapacağı kritik görüşmede ağır hasar alabilir.

Netanyahu hükümetinin işgal politikasındaki ısrarı, ülkenin seçim takvimiyle paralel şekilde ilerliyor. 2023'ten bu yana kesintisiz biçimde devam eden savaşlar, İsrail ekonomisinin sürekli çatışmalardan ağır hasar alması ve nüfusun bir kısmının güvenlik kaygılarıyla ülkeyi terk etmek zorunda kalması, 27 Ekim'de yapılacak seçimler öncesi hükümeti zor durumda bıraktı. Netanyahu'nun partisi Likud, anketlerde hala birinci parti olsa da iktidar koalisyonu çoğunluğu kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya. Muhalefet partilerinin hiçbir koalisyon üyesiyle iş birliği yapmayacağını açıklaması, İsrail'de iktidar değişimini en olası senaryo haline getirdi.

NETANYAHU SEÇİM ÖNCESİ İŞGAL POLİTİKASINDA ISRARCI

Netanyahu'nun Trump'ın talebini reddedeceği iddiası, seçimler öncesinde siyasi tabanını koruma stratejisinin bir parçası olarak öne çıktı. Netanyahu'nun işgal politikasında ısrarcı tutumu, özellikle sağcı ve aşırı milliyetçi seçmen kitlesine yönelik bir mesaj olarak değerlendirildi. Seçim anketleri, Netanyahu'nun mevcut koalisyonunun iktidar için gerekli 61 sandalyelik çoğunluğu sağlayamayabileceğini gösteriyor.

The Economist'in haberine göre, uzun süredir iktidarda olan Netanyahu'nun seçim stratejisinde güvenlik ve savunma politikaları önemli bir yer tuttu. İsrail Başbakanı, işgal politikasını sürdürme kararlılığını, İsrail'in güvenlik ihtiyaçlarını karşılamak ve Hamas gibi örgütlere karşı caydırıcılığı korumak için gerekli bir adım olarak konumlandırdı. Ancak bu tutum, ülke içinde ve uluslararası arenada yoğun eleştirilere yol açtı.

İSRAİL İŞGAL BÖLGESİNDEN ÇEKİLMEYECEK

Kanal 13'ün haberinde, Trump'ın İsrail ordusunun çekilmesini istediği Gazze Şeridi'ne Uluslararası İstikrar Gücü'nün (ISF) girişine Tel Aviv yönetimince onay verildiğine dikkat çekildi. Kaynaklar, Tel Aviv yönetiminin Hamas tamamen silahsızlanana ve Gazze Şeridi'nden çıkarılıncaya kadar İsrail ordusunun "Sarı Hat" üzerindeki kontrolünü sürdüreceği ve geri çekilme olmayacağı ilkesini savunduğunu ifade etti.

İsrail basınına konuşan ismi açıklanmayan yetkililer, şu aşamada ISF'de Uganda ve Fas gibi İsrail'le dost ülkelerden yalnızca yaklaşık 200 temsilci bulunduğunu bildirdi. İsrail kabinesinin ISF'ye "Uluslararası Kuruluşlar İçin Dokunulmazlıklar" yasası çerçevesinde dokunulmazlık tanınmasını onayladığına işaret eden kaynaklar, bu güçlerin İsrail ordusunun "işgali dışındaki bölgelerde" ve orduyla tam koordinasyon içinde faaliyet göstereceğini vurguladı.

Bir yetkili, "Herhangi bir ISF unsurunun ülkeye girişi Başbakan, Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakanı'nın ayrı ayrı onayına tabi olacak. İsrail, hangi ülkelerin güç gönderebileceğini yalnızca barış anlaşmamız bulunan ve uluslararası alanda ülkeye veya yetkililerine karşı faaliyet yürütmeyen devletler arasından seçecek" ifadelerini kullandı.

GAZZE'DE YIKIM SÜRÜYOR

Gazze'de 10 Ekim 2025'te ateşkes anlaşmasının yürürlüğe girmesine rağmen İsrail, saldırı, yıkım ve ablukaya devam etti. Gazze'nin yaklaşık yüzde 70'ini işgal eden İsrail, Filistinlileri bölgenin yüzde 30'undan küçük bir alana sıkıştırdı. Washington yönetiminin son dönemde İsrail'e Suriye, Lübnan ve Gazze Şeridi'nde işgal ettiği bölgelerden çekilmesi yönünde baskı yaptığı basına yansıdı.

Ateşkes anlaşmasının imzalanmasının üzerinden aylar geçmesine rağmen, bölgedeki insani durumun giderek kötüleşiyor. Uluslararası yardım kuruluşları, İsrail ablukasının Gazze'de temel gıda, ilaç ve yakıt sıkıntısına neden olduğunu belirtti. İsrail yönetiminin ISF'ye sınırlı yetkiler tanıması ve orduyla koordinasyon şartı getirmesi, uluslararası toplumun Gazze'deki etkin rolünü sınırlandırdı.

İSRAİL'DE ANKETLER VE KOALİSYON HESAPLARI

İsrail, 27 Ekim'de yeni bir Knesset (parlamento) seçecek. Bu, ülkenin tarihindeki en önemli seçimlerden biri olarak görülüyor. Ekim 2023'te Hamas'ın saldırıları ve Netanyahu'nun Gazze, Lübnan ve İran'daki uzun ve sonuçsuz savaşları, İsrail Başbakanı'nın uluslararası toplum nezdinde yerlerde olan itibarını ülke içinde de zedeledi.

Seçim anketleri, Likud'un muhtemelen en büyük parti olarak kalacağını öngörüyor. Ancak Netanyahu'nun iktidar koalisyonu halk desteğini kaybetti ve çoğunluk için gereken 61 sandalyeye ulaşması beklenmiyor. Seçimden sonra yeterli sayıda muhalefet partisi bir araya gelerek koalisyon kurarsa, Netanyahu ve müttefiki olan aşırı sağcı ve aşırı sağcı partiler yenebilir.

Seçmenler, doğrudan Netanyahu'ya ya da rakiplerinden birine oy vermeyecek. Bunun yerine, birden fazla partiden adayları bir araya getiren parti listeleri için oy kullanacaklar. Seçim öncesinde kurulan yeni partilerin listelerini bölmesi ya da birleştirmesi bekleniyor. Olası değişiklikler, yarışın son aşamasında seçimin dinamiklerini büyük ölçüde etkileyecek.

NETANYAHU'NUN İÇ SİYASETTEKİ KONUMU

Likud, kendisini "ulusal-liberal hareket" olarak tanımlıyor ancak son yıllarda giderek daha muhafazakar ve dindar bir çizgiye kaydı. Netanyahu, partiyi 27 yıldır yönetiyor ve bu, İsrail'in en uzun süre görev yapan başbakanının Knesset'teki en büyük parti olan Likud'u yöneteceği 12. seçim olacak. Netanyahu hükümeti 4 yıllık görev süresini tamamladı; bu, İsrail siyasetinde nadir görülen bir başarı. İsrail'de iktidar partileri, iç anlaşmazlıklar nedeniyle sıklıkla erken seçim kararı almıştı.

Netanyahu'nun ortakları, özellikle ultra-Ortodoks partiler ve Harediler, genç dindar erkeklerin askerlik hizmetinden muaf tutulması gerektiği konusundaki ısrarları nedeniyle popüler değil. Netanyahu'nun mevcut müttefiklerinden bir diğeri olan Dini Siyonizm Partisi, yüzde 3,25 eşiğinin altına düşebilir. Ancak koalisyon partileri onun arkasında birleşmiş durumda. Bu, Netanyahu'nun en büyük gücü olarak öne çıktı; İsrail'in bölünmüş muhalefeti şimdiye kadar tek bir adayın arkasında birleşmeyi başaramadı.

İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, Haredi seçmenlerle birlikte

NAFTALI BENNETT

Netanyahu'nun eski yardımcısı olan Bennett, 2021-2022 yılları arasında başbakanlık yaptı ancak koalisyonunu bir arada tutmayı başaramadı. Milliyetçileri ve merkezcileri birleştirebileceğine inanan sağcı siyasetçi, şimdiye kadar kendi partisini merkezci eski başbakan Yair Lapid'in partisiyle birleştirmeyi başardı. Ancak "Birlikte" ismi verilen yeni ortak listeleri, anketlerde henüz istenen başarıyı yakalayamadı. Bennett, İsrail nüfusunun beşte birini temsil eden Arap partilerini gelecekteki herhangi bir koalisyona dahil etmeyi reddetti.

Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett

GADI EISENKOT

Eski bir general olan Eisenkot, sağcı ya da merkezci olarak nitelendirilebilecek bir aday olmamasına karşın her iki kesimden de destek almayı başardı. 8 ay boyunca Netanyahu'nun savaş kabinesinde görev yaptıktan sonra, Başbakan'ın stratejisini eleştirerek istifa etti. Muhalefetin liderliği için Bennett'in en büyük rakibi konumunda bulunuyor. Eylül 2025'te Yashar partisini kuran Eisenkot, anketlerde istikrarlı şekilde yükseldi. Bu yükseliş devam ederse, Likud'a rakip olabilecek güce ulaşabilir.

Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot

ARAP PARTİLERİ

Arap ve Filistinli vatandaşları temsil eden 4 parti bulunuyor: Muhafazakar Ra'am, komünist Hadash, orta sınıf partisi Ta'al ve Filistin milliyetçisi Balad. Bu partiler daha önce "Ortak Liste" olarak birlikte seçime girmiş ancak 2021'de yollarını ayırmıştı. Demokrat Arap partileri ise İsrail'in kurucu partilerinden İşçi Partisi ile solcu Siyonist Meretz'in birleşmesinden oluşuyor. İki parti son yıllarda anketlerde düşüş yaşadı ve varlıklarını sürdürebilmek için güçlerini birleştirdi.

İSRAİL'DE SEÇİM SİSTEMİ

Bir listenin herhangi bir sandalye kazanabilmesi için ulusal oyların yüzde 3,25'ini alması yeterli olacak. 2022'de 10 liste bu eşiği aşmıştı. Oy barajını geçemeyen listeler meclise giremeyecek ve bu da bloklar arasındaki dengeyi etkileyecek. 120 Knesset sandalyesinin dağıtımı tamamlandıktan sonra, cumhurbaşkanı çoğunluk koalisyonunu kurma görevini hangi liderin üstleneceğine karar vermek için parlamento partileriyle istişarede bulunacak. Yeni bir hükümetin kurulması için görüşmeler birkaç hafta, hatta aylar sürebilir.

Mevcut anketlere göre Netanyahu hükümeti iktidar olabilmek için gerekli 61 sandalyenin gerisinde kalıyor. Ancak muhalefet de farklılıklarını aşarak çoğunluk koalisyonu kurmakta zorlanıyor. Bu durum, seçim sonrası dönemde uzun süreli koalisyon müzakerelerinin yaşanabileceğine işaret ediyor.

NETANYAHU'NUN WASHINGTON ZİYARETİ

Netanyahu, "yakın zamanda" Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelecek. Görüşme, İsrail-ABD ilişkilerinde kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor. İki isim arasında işgal politikaları, Gazze'deki durum ve bölgesel güvenlik konularının ele alınması bekleniyor. İsrail basını, Netanyahu'nun Trump'ın işgal bölgelerinden çekilme talebini reddetmekte kararlı olduğunu iddia etti.

Washington yönetiminin son dönemde İsrail'e Suriye, Lübnan ve Gazze Şeridi'nde işgal ettiği bölgelerden çekilmesi yönünde baskı yaptığı basına yansımıştı. Netanyahu'nun bu baskılara karşı izlediği strateji, hem seçim kampanyası hem de İsrail'in uluslararası ilişkileri açısından belirleyici olacak. İsrail Başbakanı'nın, seçimler öncesinde sağcı tabanını memnun edecek tavizsiz bir duruş sergilemesi ve aynı zamanda ABD ile stratejik ortaklığı korumaya çalışması bekleniyor.