Netanyahu dan İran açıklaması Dış Haberler

Kabine toplantısının açılışında konuşan İsrail Başbakanı, İran'da yaşanan olaylara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İsrail'in İran'da yaşananları yakından takip ettiğini ve protestoların ülkenin dört bir yanına yayıldığını öne süren Netanyahu, İsrail halkının İran vatandaşlarının cesaretine hayranlık duyduğunu savundu.

Netanyahu, "İsrail, onların özgürlük mücadelesini destekliyor ve masum sivillerin toplu katliamını şiddetle kınıyor." ifadelerini kullandı.

"Pers ulusunun yakında zulümden kurtulacağını" savunan Netanyahu, o gün geldiğinde İsrail ve İran'ın yeniden sadık ortaklar olacağını öne sürdü.

İran'da 28 Aralık 2025'te ülkedeki yerel para biriminin döviz karşısındaki yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.

Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi açıklama yapılmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 10 Ocak'ta (gösterilerin 14. gününde) yayımladığı raporda, 37'si emniyet görevlisi ve 4'ü sağlık çalışanı olmak üzere 116 kişinin hayatını kaybettiğini, 2 bin 600'ü aşkın kişinin yaralandığını, 2 bin 638 kişinin de gözaltına alındığını belirtmişti.

İran'ın başkenti Tahran'da 8 Ocak'ta şiddetlenen protestolar sırasında çıkan olaylarda protestocular arasındaki gruplar tarafından çok sayıda otobüs ve ambulansın yanı sıra 24 ev, 25 cami ve 2 hastane ile 26 bankanın da aralarında olduğu kamu binalarının kundaklandığı ve tahrip edildiği açıklanmıştı.

Tahran yönetimi internet erişimini engellerken, ülke içinde ve Avrupa’daki bazı İran Büyükelçilikleri önünde rejim karşıtı gösteriler devam ediyor.

Netanyahu, İsrail polisinin bedevi topluluklar üzerindeki baskısını artırmasının ardından olayların meydana geldiği güneydeki Necef bölgesine ilişkin değerlendirmelerde de bulunarak geçen hafta Savunma Bakanı Yisrael Katz, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve birçok bakanlık temsilcisiyle bölgeyi ziyaret ettiğini söyledi.

İsrail polisinin bölgedeki çalışmalarından etkilendiğini ve iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet'in (Şabak) olaylara entegrasyonunun önemli olduğunu savunan Netanyahu, bölgede yaygınlaşan şiddeti durdurarak yerleşimlere açmak istediklerini ileri sürdü.

Netanyahu, bölgeye yatırımlar yapacaklarını, nüfusun bir kısmını bu bölgeye taşıyacaklarını, hızlı ulaşım hatları kuracaklarını ve bedevileri de bu düzenlemeye dahil edeceklerini savundu.

NECEF'TEKİ FİLİSTİNLİ BEDEVİ ARAPLAR

İsrail'in güneyindeki Necef Çölü'nde yaşayan Filistinli bedevi Araplar, İsrail vatandaşlığı taşıyor ve zorunlu olarak askere alınıyor. Buna karşın bölgedeki Filistinliler, İsrail yönetimlerinin bölgelerine karşı ayrımcılık uyguladığı, "ikinci sınıf vatandaş olarak muamele edildikleri" eleştirisini yöneltiyor.

Necef bölgesindeki Arap köylerine elektrik ve su gibi hayati altyapı hizmetlerini sunmayan İsrail, bölgede yaşayan Filistinlilerin arazi mülkiyetini de tanımıyor. Bölgede bedevi Filistinli Arapların, köylerindeki basit yapıları dahil inşaat ruhsatı olmadığı gerekçesiyle yıkıyor.

Filistin kaynaklarına göre, İsrail bugüne kadar 220 bin İsrail vatandaşı Filistinlinin yaşadığı 12 milyon dönümlük Necef Çölü'nün 11 milyon dönümüne el koydu.

Necef Çölü'nde, tamamı Filistinli bedevi 85 bin kişinin yaşadığı 38 Arap köyü bulunuyor.

*Haberin görselleri DHA tarafından servis edilmiştir.