NEBİ MİŞ İstikrarın stratejik değeri

Bir önceki gün Kabine toplantısı sonrası Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, "Türkiye belirsizliğin arttığı, insanlığın yön arayışının hızlandığı günümüzde bölgesinin en güçlü, en istikrarlı ülkesi olarak adından söz ettirmektedir" açıklamasını yaptı.
Bu konuşmanın içinde Türkiye'nin dünyadan pozitif anlamda ayrıştığı, "istikrar adası olma" durumuna da dikkat çekti.
Türkiye'de 23 yıldır istikrarlı bir yönetim olduğu için, güçlü ve tecrübeli bir liderlikle istikrarlı bir yönetimin stratejik değeri tam anlaşılmayabilir.
"İstikrar adası" ifadesi, yalnızca siyasi bir söylem ya da günlük siyasi polemik içinde kullanılan bir kavram olarak görülmemelidir. Ya da sadece bir siyasi pozisyon üzerinden de değerlendirilmemelidir.
Türkiye gibi, çevresi savaşlar, iç çatışmalar, devlet çöküşleri, terör tehditleri, göç dalgaları, ekonomik kırılganlıklar ve büyük güç rekabetinin çatışmaları ile kuşatılmış bir ülke için istikrarlı yönetim milli gücün en önemli unsurudur.
Son yıllarda birçok gelişmiş ülke, siyasi parçalanma, liderlik boşluğu, ekonomik durgunluk, savunma ve güvenlik açığı ve toplumsal kutuplaşma ile boğuşmaktadır.
Bugün sürekli savaş halinin yaşandığı dünyada, savunma ihtiyacı, enerji güvenliği, gıda tedariki, göç, dezenformasyon, ekonomik sorunlar, toplumsal ayrışmalar birçok ülkenin yönetim kapasitesini zorlamaktadır. Karar alma ve uygulama patrikleri kolay olmadığı için birçok ülke mevcut potansiyelini bile kullanamamaktadır.
İçinde bulunduğumuz dönemde devletlerin asıl gücü, askeri imkânlar ya da ekonomik büyüklüğün yanında, karar alma sürekliliğinde, kurumsal koordinasyonda, siyasi liderliğinde ve krizleri yönetebilme becerisinde ortaya çıkmaktadır.
Türkiye geçmişte siyasi ve yönetsel istikrarsızlığın bedelini ödemiş bir ülkedir. İnsan hafızası, geçmişi çoğu zaman nostaljik duygularla hatırladığı için istikrasızlığın kötü sonuçlarını belleğinin gerisine itme eğilimindedir. Hatta, son yıllarda geçmiş nostaljisi iktidar karşıtlığında araçsallaştırıldığı için geçmiş pozitif anlatılarla yeniden üretilebilmektedir.
Halbuki, kısa ömürlü hükümetler, parçalı karar alma mekanizmaları, bürokratik vesayet, ekonomik krizler, güvenlik açıkları ve toplumsal kırılganlık Türkiye'nin potansiyelini sınırlamıştır. Böyle olduğu için de benzer gelişmişlik düzeyine sahip ülkelerden geri kalınmıştır.
İki binli yılların öncesinin yönetim pratiği, karar alamayan, aldığı kararı uygulamayan, ekonomik krizlere açık, terörle mücadelede etkili ve bütüncül strateji geliştiremeyen ve dış politikada reaktif kalan bir Türkiye görüntüsü üretmişti.
İstikrarlı yönetimin psikolojik ve toplumsal yönü önemlidir. Kriz dönemlerinde toplumların en fazla ihtiyaç duyduğu şeylerden biri, devletin yönünü bildiğine dair güvendir. Belirsizlik ve krizler arttıkça, liderlik, istikralı yönetim ve karar alma becerisi daha fazla önemsenir. Son dönemde yapılan anket sonuçlarında iktidara ve Cumhurbaşkanı'na duyulan güvenin giderek yükselmesinde bu bakış açısının etkisi kolaylıkla görülebilmektedir. İktidarın uzun dönemde, farklı alanlarda geliştirdiği yönetim tecrübesi ve çoklu kriz yönetme kapasitesi topluma süreklilik duygusu ile birlikte güven vermektedir.
Bu bağlamda, "istikrar" vurgusu, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın sadece siyasi bir başarı anlatısı olarak okunamaz. Türkiye'nin yakın tarihindeki istikrarsızlık tecrübeleri, çevresindeki kriz kuşağı ve bugünkü küresel belirsizlik ortamı dikkate alındığında, istikrar, stratejik bir anlam taşımaktadır
Yine bu açıdan bakıldığında, Türkiye açısından istikrar, yalnızca iç siyasetin konusu olarak değerlendirilemez. Milli güvenliğin, dış politikanın, ekonomik dayanıklılığın ve bölgesel ve küresel etkinlik ve caydırıcılığın stratejik unsuru olarak görülmelidir.