NEBİ MİŞ Bugün için AK Parti’yi açıklayabilecek bir çerçeve

Çeyrek asrı geride bırakan AK Parti, büyük bir heyecanla kuruluş yıldönümünü kutladı. Geçmiş çeyrek asır yaptıkları ve gelecek çeyrek asır yapacakları üzerinden bir "vizyon belgesi" açıkladı. 25 yıl sonra AK Parti hala dinamizmini sürdürüyor. Toplum önüne yeni hedefler koyuyor. Bir yıl dönümü etkinliğini bile büyük bir katılımla siyasi bir gösteriye dönüştürebiliyor.
AK Parti'nin uzun süre iktidarda kalması ve çeyrek asır sonra hala yüksek bir siyasi enerji ile dinamizmini koruyabilmesi, siyaset biliminin farklı yaklaşmaları üzerinden analiz edilmesi gerekir. AK Parti'yi belirli bir mesafeden bugün için analiz edecekler, şu soruya cevap üretmelidir: AK Parti nasıl oluyor da her yeni dönemin şartlarına göre kendisini yeniden üretip iktidarını, dinamizmini ve toplumsal desteğini sürdürebiliyor?
Bu soruya "rekabetçi otoriterlik" etiketi üzerinden cevap verenleri geçebiliriz. Zaten anlama gibi bir gayeleri yok. Onlara, "ısmarlanmış ve hazır kalıp" analizleri tekrar etmeleri yetiyor.
Uzun süredir, kalıp söylemin dışında analize ve çalışmaya nerdeyse muhalif kesimlerde izin verilmiyor. Farklı bir analiz yapan, meselenin hakikatini dile getiren itibarsızlaştırılıyor. Gerçeği söylemeleri "iktidarın işine yarar" diye engelleniyor.
Kalıp bakış açıları üzerinden tekrarlanan tek tip görme biçimi, AK Parti'nin başarısını anlayamadığı gibi, muhalefetin yanlış yönlendirilmesine ve muhalefet destekçilerinin her seçim öncesi yanlış beklentiye sokulmasına yol açıyor.
Bugün muhalefet kriz içindeyse ve toplumsal muhalefet öfkeli ve umutsuz ise bunun sorumlusu, sadece muhalefet partileri değildir. Onlar kadar sorumlu olan, sırf iktidar karşıtlığı motivasyonu ile bu çevreleri bilinçli bir şekilde yanlış yönlendirenlerdir.

***

Esas konumuza dönersek, çeyrek asrını geride bırakan AK Parti'nin gelecek çeyrek asır için toplumun önüne yeni vizyon koyması, heyecanını ve dinamik yapısını sürdürebilmesi ve hala "yönetebilme itibarı" açısından rakipsiz olması iyi analiz edilmelidir.
Seçmenin oy verme davranışının sadece ideoloji, kimlik veya ekonomik çıkar üzerinden şekillenmediği biliniyor. Bunlara ek olarak, seçmenler, ülkeyi yönetme, sorunları çözme, krizlere cevap verme ve sonuç alma kapasiteleri üzerinden de partileri değerlendiriyor. Hatta bu ikinci kısım yerel ve küresel konjonktüre göre daha belirleyici olabiliyor.
AK Parti'nin uzun dönemli iktidarını ve başarısını açıklamada bugün için kullanılabilecek önemli siyasal yaklaşımlardan biri "yetkinlik siyaseti"dir.
Yetkinlik siyaseti, seçmenin farklı alanlardaki ve zamanlardaki tecrübelerinin zaman içinde bir partinin genel yönetebilme itibarına dönüşmesidir. Yönetebilme itibarında, belirli bir sorun ortaya çıktığında çözüm için toplumun öncelikle hangi partiye baktığı belirleyicidir. Yani bir anlamda konunun sahibi olarak seçmen, hemen ilgili partinin bu konudaki çözüm siyasetine bakar. Başkaları ile çok ilgilenmez.
Bir partinin yetkinliği ve itibarı, ekonomi, güvenlik, dış politika veya kamu hizmetleri gibi alanlardaki güncel politika başarıları üzerinden zamanla oluşur.
AK Parti, ilk iktidar döneminden itibaren, ekonomik istikrar, sağlık, ulaşım, altyapı, sosyal politika ve kamu hizmetlerinde başarılar elde etti. Zamanla yollar, hastaneler, havalimanları, konutlar ve sosyal desteklerle bu başarı sürdürüldü. Aynı zamanda bu icraatlar, seçmen açısından AK Parti'nin vaatlerini hayata geçirebileceğini gösteren yetkinliklere dönüştü. Bu da bir "itibar" oluşturdu.
Bu itibar ve yetkinlik üçüncü aşamada güvenlik, terörle mücadele, savunma sanayi ve dış politika alanları ile pekiştirildi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kriz alanlarında sorumluluk üstlenen, siyasi risk alan ve devlet kapasitesini harekete geçiren liderliği burada belirleyici oldu. En nihayetinde farklı alanlardaki her başarı geniş seçmen kitlelerinde "AK Parti yönetir, mücadele eder ve sonuç alır" kanaatinde birleşti.
Seçmen iktidarı hep eleştirme eğilimindedir. Ancak, iktidarı eleştirse de muhalefetin daha iyi yönetebileceğine inanmayabilir.
AK Parti'nin çeyrek asır sonra, yıpratıcı uzun iktidar olma maliyetlerine rağmen, hala sorunların çözümünde tek siyasi adres olarak görülmesi geçmişten beslenen ve gelecek için yetkinlik sermayesine dönüşen yönetebilme itibarıdır.