NATO çöküyor mu? İspanya’dan Avrupa’yı sarsan “ABD’siz savunma” çağrısı

İspanya hükümeti, Avrupa Birliği’nin ortak bir ordu kurması gerektiğini savunarak Avrupa’nın güvenlik mimarisine ilişkin dikkat çeken bir çağrıda bulundu. İngiliz basınından The Telegraph’ın aktardığına göre Madrid yönetimi, Avrupa’nın savunma konusunda yalnızca NATO’ya ve ABD’ye güvenemeyeceğini belirterek “stratejik bağımsızlık” vurgusu yaptı.

ABD'li adam Trump'ın politikalarından kaçtı, İspanya’dan sığınma talep etti

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez ve Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares son dönemde yaptıkları açıklamalarda, Avrupa’nın kendi askeri kapasitesini oluşturmasının artık bir tercih değil zorunluluk haline geldiğini dile getirdi.

Sanchez daha önce İspanya Parlamentosu’nda yaptığı konuşmada, Avrupa Birliği’ne üye 27 ülkenin askerlerinin tek bir bayrak altında hareket edeceği bir “Avrupa ordusu” kurulması gerektiğini söylemişti. İspanyol lider, “Avrupa kendi güvenliğini kendisi sağlayabilmeli. Moskova ya da Washington’daki siyasi değişimlere bağlı yaşayamayız” ifadelerini kullanmıştı.

İspanya Dışişleri Bakanı Albares ise Avrupa’nın savunma sanayisini bütünleştirmesi gerektiğini belirterek, kıtanın askeri ve ekonomik baskılara karşı ortak hareket edecek “gönüllüler koalisyonu” oluşturmasını önerdi. Albares, Avrupa’nın gerektiğinde ABD desteği olmadan da kendini savunabilecek kapasiteye ulaşması gerektiğini savundu.

Madrid’in çıkışı, özellikle ABD Başkanı Donald Trump döneminde Washington ile Avrupa arasındaki güven krizinin yeniden gündeme gelmesinin ardından dikkat çekti. Avrupa’da birçok siyasi çevre, ABD’nin güvenlik politikalarında yaşanan değişimlerin kıtayı savunma konusunda daha kırılgan hale getirdiğini düşünüyor.

Öte yandan Avrupa’da ortak ordu fikrine destek kadar itiraz da bulunuyor. Portekiz başta olmak üzere bazı NATO üyeleri, Avrupa’nın güvenliğinin halen NATO çatısı altında korunması gerektiğini savundu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de daha önce yaptığı açıklamada ayrı bir Avrupa ordusunun yüksek maliyetler ve komuta sorunları doğurabileceğini söylemişti.

Uzmanlara göre Avrupa ordusu fikri kısa vadede hayata geçirilmesi zor bir proje olsa da, Rusya-Ukrayna savaşı, Ortadoğu’daki krizler ve ABD ile Avrupa arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle konu ilk kez bu kadar güçlü şekilde tartışılıyor. Avrupa Birliği içinde özellikle savunma sanayisinin ortaklaştırılması, ortak silah üretimi ve hızlı müdahale gücü kurulması gibi adımların önümüzdeki dönemde daha fazla gündeme gelmesi bekleniyor.