Mutlak butlan sonrası gözler piyasalarda! Uzman isimlerden altın ve borsa tahminleri

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36’ncı Hukuk Dairesi'nin, CHP’nin 38’inci Olağan Kurultayı ile 21’inci Olağanüstü Kurultayı’nın iptali istemiyle açılan davada her iki genel kurul için de "mutlak butlan" yönünde iptal kararı vermesi, piyasaları hareketlendirdi.

Siyasi kulisleri hareketlendiren bu kritik kararın hemen ardından Borsa İstanbul başta olmak üzere finansal piyasalarda satış dalgası ve hareketli dakikalar yaşandı. Hürriyet Yazarı ve Altın ve Para Piyasaları Uzmanı İslam Memiş, siyasi gündemin gölgesinde bayram tatili öncesi son işlem gününde piyasalarda meydana gelen bu son gelişmeleri, makroekonomik yansımaları ve altın, gümüş ile petrol fiyatlarına dair kısa, orta ve uzun vadeli öngörülerini Hürriyet.com.tr’ye değerlendirdi.

İslam Memiş, piyasalardaki son durumu şu sözlerle analiz etti:

PİYASALARDAKİ GÜNCEL DURUM VE BİLGİ KİRLİLİĞİ

Olayların henüz çok taze olması, yeni bir bayram arifesinde bulunmamız ve bugün bayram öncesi son işlem günü olduğu için piyasalarda ciddi bir bilgi kirliliği yaşanıyor. Gelişmeleri kısa, orta ve uzun vadeli olarak ayrı ayrı değerlendirmek gerekiyor. Bu süreçte en doğru yaklaşım, şeffaf bir analiz yapmaktır; yani ne aşırı karamsar ne de aşırı iyimser olmak gerekir.

KISA VADELİ ETKİLER VE PİYASA ŞOKLARI

Kısa vadeli etkiler zaten kendisini gösterdi. Borsa İstanbul'da bir şok satış dalgası yaşandı ve endeks yaklaşık yüzde 6 civarında değer kaybetti. Bununla birlikte teminat tamamlama sıkıntısı ortaya çıktı; teminat tamamlama miktarı 3,6 milyar TL civarında artırıldı. Doğal olarak risk primi (CDS) yükseldi ve rezerv satışları gerçekleşti. Bunlar kısa vadede karşılaştığımız olumsuz tablolardır.

Mehmet Şimşek başkanlığında toplanan Finansal İstikrar Komitesi'nden ise somut ya da radikal bir karar çıkmadı, sadece genel hatlara sahip rutin bir metin yayımlandı. Süreç içerisinde rezerv satışı yoluyla dolar baskılandı ve böylece olası bir kur atağının önüne geçildi.

Pazartesi günü ABD piyasalarının kapalı olması, içeride ise bugünden itibaren 9 günlük bayram tatiline girilmesi piyasalar açısından bir avantajdır. Bu durum, tatil boyunca piyasalarda sert dalgalanmalar görmemizi engelleyecektir. Bayram tatili dönemindeki tartışmalar bir normalleşme sürecini beraberinde getirebilir; zira gündem hızlı değişiyor ve insanlar tatil moduna girdikçe bu şoklar daha çabuk unutuluyor. Dolayısıyla kısa vadede yeni bir olumsuzluk beklemiyorum.

ORTA VE UZUN VADELİ BEKLENTİLER VE MAKROEKONOMİK ETKİLER

Orta ve uzun vadeye baktığımızda ise maalesef yaşanan bu gelişmelerin bir hasarı olacaktır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB); enflasyon, kur, büyüme ve cari açık tahminlerini yukarı yönlü revize etmek zorunda kalabilir. Daha önce konuşulan faiz indirim süreci yerini, faiz artırma olasılığının daha çok güçlendiği bir döneme bırakabilir. Üstelik bu durum sadece TCMB ile sınırlı değil; Fed başta olmak üzere küresel merkez bankalarının da faiz artırımlarını yeniden masaya yatıracağı bir döneme giriyoruz. Zamanlama açısından bakıldığında, bu gelişmelerin hiçbirinin tesadüfi olmadığını, savaş etkileri de göz önünde bulundurularak perde arkasından planlandığını görebiliyoruz.

İç siyaset tarafında ise yıl sonuna kadar anayasa tartışmalarıyla alakalı yeni bir sürecin başlamasını bekliyorum. Orta ve uzun vadede iç siyasetin piyasaları yeniden yoğun bir şekilde yönlendirdiği bir sürece tanıklık edebiliriz.

BORSA İSTANBUL’DA DESTEK SEVİYELERİ VE FIRSATLAR

Borsa İstanbul endeksindeki bu sert satışlar, orta ve uzun vadeli düşünen yatırımcılar için aslında önemli bir avantaj ve iyi bir alım fırsatıdır. Borsadaki yükseliş yönlü beklentimi koruyorum. Endeks tarafında 12.500 - 12.800 puan seviyelerini güçlü bir destek bölgesi olarak takip etmeye devam edeceğim.

Yaşanan kısa vadeli şokların hasarı mutlaka olacaktır; özellikle rezervlerdeki erime ve risk primindeki yükseliş can sıkıcıdır. Teminat tamamlamayla alakalı 3,6 milyar TL'lik tutar oldukça yüksek bir orandır ve piyasada ciddi sıkışmalar yaşandığını gösterir. Hatırlanacağı üzere, İmamoğlu dönemindeki bir diğer kırılmada bu oran 1,3 milyar TL seviyesindeydi.

EMTİA PİYASALARI: ALTIN, GÜMÜŞ VE PETROL

Altın ve gümüş tarafında alım yönlü kararım geçerliliğini koruyor ve düşüşlerin kalıcı olmasını beklemiyorum. Ons altın kısa vadede 4.400 - 4.800 dolar aralığında oyalanabilir. Ancak yıl sonu için 5.880 - 6.000 dolar olan hedefimde herhangi bir revize veya güncelleme yapmadım. Rusya-Ukrayna veya ABD cephesinden gelebilecek olası bir anlaşma haberi piyasalara kısa süreli bir iyimserlik getirebilir. Zira piyasalar artık savaş risklerine büyük oranda alıştı.

Jeopolitik söylemlerin etkisi de giderek azalıyor. Eskiden her açıklamaya sert tepki veren oynak bir piyasa varken, artık ne Trump'ın ne de İran'ın söylemlerini doğrudan fiyatlayan bir piyasa var; aktörler sadece fiili savaş durumuna odaklanmış durumda. Eğer ABD yeni bir askeri müdahalede bulunursa veya İran somut bir misilleme yaparsa fiyatlar etkilenir, ancak söylemler emtia piyasasında karşılık bulmuyor.

Petrol fiyatları da 108 - 115 dolar bandında dengelenmiş durumda. ABD'nin yeni bir hamlesi petrolü yeniden 120 doların üzerine taşıyabilir, olası bir anlaşma haberi ise fiyatları 80 dolara geriletebilir. Kısa vadede, yani yılın son çeyreğine kadar petrol fiyatlarında 80 dolar seviyelerini bekliyorum; ancak orta ve uzun vadede yön yeniden 120 - 140 dolar bandı olacaktır. Finansal piyasalarda büyük oyuncular yukarıdan (120 - 122 dolar seviyelerinden) ciddi satışlar yaptılar (doldur-boşalt taktiği) ve şimdi dipten toplamak isteyeceklerdir. Aynı şekilde altını ve gümüşü dipten topladılar, şimdi ise yukarıdan satmak isteyeceklerdir.

GRAM ALTINDA YIL SONU HEDEFLERİ

Gram altın tarafında, temmuz ve ağustos aylarında 8.000 lira seviyesinin üzerine yerleşen bir hareket bekliyorum. Yıl sonu hedefim olan 10.000 lira seviyesini ise koruyorum. İçeride kur baskılandığı için dolar henüz bu yükseliş sürecine tam anlamıyla dahil olmadı; kur sürece dahil olduğunda hareket hızlanacaktır. Bu nedenle nakit ihtiyacı olmayan yatırımcıların beklemede kalması ve bu seviyeleri alım fırsatı olarak değerlendirmesi gerektiğine inanıyorum.

Gün içinde 100-200 dolarlık hareketler, 4.400 - 4.500 dolar seviyeleri arasında ufak tefek oynamalar olacaktır. Piyasa "4.400'den al, 4.800'den sat" mantığıyla bir süre oyalansa da ana trendin yönü kesinlikle yukarıdır.

'PİYASA SANAL MEDYANIN MANİPÜLASYON OYUNUNA GELMEDİ'

Ekonomist Muhammed Bayram hurriyet.com.tr'ye mutlak butlan davasının piyasalara etkileri hakkında açıklamada bulundu. Bayram piyasaların normal işleyişine döndüğünü, hatta rekorlar kırmaya devam etmesini beklediğini söyledi.

Bayram'ın açıklamaları şu şekilde:

Çarşamba günü saat 20:05 sularında 14.000 seviyelerinde seyreden Borsa İstanbul 100 endeksi, Perşembe günü öğleden sonra CHP’nin "mutlak butlan" davasına ilişkin gelen haberlerin ardından ani bir düşüş yaşadı. Ancak Cuma günü içerisinde tüm kayıplarını telafi ederek, bu ani geri çekilmenin ardından yeniden aynı seviyelere doğru ivme kazandı.

'AYNI SENARYO GEÇMİŞTE DE YAŞANDI'

Özellikle borsadaki bu tür ani düşüşlerin, belirli hesaplar üzerinden piyasayı manipüle etmek amacıyla kullanıldığını unutmamak gerekir. Benzer senaryoları geçmişte Gezi Parkı olaylarında, 17-25 Aralık sürecinde ve 15 Temmuz hain darbe girişiminde de net bir şekilde görmüştük. Yine bu yılın başında, Ekrem İmamoğlu’nun bir soruşturma kapsamında gözaltına alındığı iddiaları borsa üzerinde gün içinde ani bir tepkiye neden olmuş; ancak ertesi gün piyasa kendi dengesini bularak manipülasyonlara alet olmadığını kanıtlamıştı.

Mevcut durumun da tıpkı 19 Mart'taki gibi olacağını, piyasanın kendi işleyişini bozmadan genel seviyesine geri döneceğini ve sonrasında yeni rekorlar kırmaya devam edeceğini söyleyebilirim. Özellikle bazı sanal medya hesaplarından yapılan ani çıkışlar —ki bunu geçmişte TÜSİAD başkanlarının gözaltına alınması dedikodularında da görmüştük— küçük yatırımcıyı galeyana getirerek manipülasyon yaratmayı ve vatandaşın panik halinde hareket ederek düşüşü derinleştirmesini hedeflemektedir.

BAYRAM ÖNCESİ PİYASALAR NASIL OLACAK? 

Ancak bu kez borsa yatırımcısı çok daha sağduyulu davranarak bu manipülatif hareketlere prim vermedi. Bu duruş sayesinde endeks hızla toparlandı. Bugün borsa kapanışının, dünkü kararın açıklanmasından önceki seviyeye iyice yaklaşmasını bekliyorum. Önümüzdeki Kurban Bayramı öncesinde, Pazartesi günü yapılacak işlemlerde her bayram öncesi olduğu gibi kâr realizasyonu yapmak isteyenlerin satışları görülebilir; fakat genel seviyenin korunacağını ve yeni bir ani düşüş dalgası yaşanmayacağını öngörüyorum.

'YATIRIMCI SABIRLA BEKLEMELİ'

Bayram, yatırımcılara piyasa dinamikleri ile ilgili tavsiyeler de verdi. Panik satışından kaçınılması gerektiğini belirten Bayram "Yatırımcılar ani hareketler yapmamalı, "daha da düşecek" korkusuyla ellerindeki hisselerden çıkmamalıdır." dedi.

"Borsa İstanbul şu anda oldukça iskontolu ve indirimli bir durumda. Nitekim gün içinde 13.100 destek seviyesinden tepki alarak yukarı yönlü geri döndüğünü gördük." diyen uzman ekonomist yatırımcıya uzun vadeli odaklanılması gerektiğini belirterek "Yatırımcı sakin kalmalı ve bayram sonrasını hedefleyerek işlemlerini sürdürmelidir." tavsiyesini verdi.

FİYAT İSTİKRARI KOMİTESİNİN AÇIKLAMALARI 
Bayram sözlerini şöyle sürdürdü:

Adam Smith’in "görünmez el" teoriyle, yani piyasanın kendi dengesini yine kendisinin bulacağı ilkesi ile Milton Friedman’ın bahsettiği "devlet müdahalesinin minimum düzeyde kalması ve piyasanın arz-talep dengesini koruması" fikri bu süreçte de kesinlikle işlemektedir.

Ayrıca devlet; yukarı adım kuralı ve açığa satış düzenlemelerini devreye alarak küçük yatırımcının zarar görmesini zaten önceden engellemiştir. Bugün Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek başkanlığında toplanan Fiyat İstikrarı Komitesi'nden yapılan açıklamalarda da ekonomimizin bu tür ani şoklara karşı son derece dayanıklı olduğu ifade edilmiştir. Bu nedenle küçük yatırımcı manipülasyonlara alet olmadan, kesinlikle sabırla beklemelidir.