Mühendisler başarısız olursa Dicle Nehri boyunca uzanan tüm şehirler haritadan silinecek Sözcü Gazetesi

Mühendisler, onlarca yıldır Irak'ın kuzeyinde, Dicle Nehri üzerinde inşa edilen Musul Barajı’nda yüzyılın en büyük insani ve çevresel felaketini önlemek için zamana karşı amansız bir mücadele veriyor. Barajın taşıdığı risk o kadar büyük ve korkutucu ki, uzmanlar yapının altındaki zemini "saatli bir bomba" olarak nitelendiriyor.

İşte ABD Ordu Mühendisler Birliği tarafından resmi olarak "dünyanın en tehlikeli barajı" ilan edilen Musul Barajı'nı ayakta tutmak için verilen olağanüstü mühendislik mücadelesi... 

Suyla temas ettiğinde taşlar eriyor

Sorunun kaynağı, yapım aşamasında göz ardı edilen jeolojik bir hatada saklı. Musul Barajı, suya maruz kaldığında kolayca çözünen ve eriyen bir taş türü olan alçı taşı (jips) ve kalker katmanlarının üzerine inşa edildi.

Rezervuar 1980'lerde ilk kez suyla doldurulmaya başlandığı andan itibaren, devasa su kütlesi yapının altındaki temeli sinsi bir şekilde aşındırmaya başladı. Su, taşları eriterek barajın altında devasa yeraltı boşlukları ve mağaralar oluşturdu. 40 yıldır aralıksız süren bu aşınma, devasa beton kütlenin yapısal istikrarını her geçen gün daha fazla tehdit ediyor.

Yıkılırsa büyük sel dalgasına neden olacak

Barajın tamamen çökmesi durumunda yaşanacak felaket senaryosu, modern tarihin en büyük yıkımlarından birine işaret ediyor. ABD Ordu Mühendisler Birliği ve uluslararası uzmanlar, barajın patlaması halinde ortaya çıkacak tsunami büyüklüğündeki sel dalgalarının Dicle Nehri boyunca uzanan tüm şehirleri haritadan silebileceği uyarısında bulunuyor.

Olası bir çöküşte; başta Musul olmak üzere nehir yatağındaki tüm yerleşim yerleri saniyeler içinde sular altında kalacak, ölümcül dalgalar Irak'ın başkenti Bağdat dahil olmak üzere güneydeki büyük nüfus merkezlerine kadar ulaşacak. Bu durum, milyonlarca insanın hayatını kaybetmesi ve tüm bölgenin altyapısının tamamen yok olması anlamına geliyor.

Çimento enjeksiyonu ile hayatta tutuluyor

Mühendisler, 1980'lerden bu yana barajın çökmesini engellemek için adeta "açık kalp ameliyatı" hassasiyetinde bir yöntem uyguluyor. Barajın altındaki eriyen boşlukları doldurmak amacıyla, tonlarca özel çimento karışımı (sıvı harç) aralıksız olarak temele enjekte ediliyor. Ancak suyun eritme gücü durdurulamadığı için bu işlem kalıcı bir çözüm sunmuyor; sadece barajın ömrünü uzatarak felaketi geciktiriyor.

Musul Barajı, mühendislik dehası ile doğanın yıkıcı gücü arasındaki mücadelenin en çarpıcı sembolü olarak Dicle'nin üzerinde yükselmeye devam ediyor. Ancak altındaki zemin erimeye devam ettikçe, milyonlarca insanın kaderi bu kırılgan yapının mukavemetine bağlı kalacak.