MUGEM denize inecek: Türkiye ilk 10 a girecek

1-ÇİN'İN NÜKLEER DEVİ: TYPE 004

Listenin zirvesinde henüz denize indirilmemiş ama tüm dengeleri değiştirmeye aday bir gemi var. Çin'in Dalian tersanesinde inşa edilen Type 004, tam yüklü haliyle 110 bin ila 120 bin ton su kaldırması beklenen dünyanın en büyük uçak gemisi olacak. Bu rakam, şu anki rekor sahibi ABD'nin Gerald R. Ford sınıfını yüzde 10 ila 20 oranında geride bırakıyor.

330-340 metre uzunluğunda ve 75-80 metreyi aşan uçuş güvertesi genişliğiyle dikkat çeken geminin asıl çarpıcı özelliği tahrik sistemi. Type 004, dördüncü nesil toryum bazlı erimiş tuz reaktörleriyle çalışacak. Bu teknoloji bir savaş gemisinde ilk kez kullanılacak ve enerji verimliliğinde ciddi bir sıçrama vaat ediyor.

Gemide dört ila beş elektromanyetik fırlatma sistemi bulunacak. J-15T savaş uçakları, J-35 hayalet jetleri, erken uyarı uçakları ve insansız hava araçlarından oluşan 90 ila 100 uçaklık bir filo taşıyabilecek. Type 004, klasik anlamda bir üst sınıf uçak gemisi değil; konseptin kendisini yeniden tanımlayan bir proje olarak değerlendiriliyor.

2017'den bu yana aktif görevde olan USS Gerald R. Ford (CVN-78), şu anda dünyanın en büyük operasyonel savaş gemisi unvanını taşıyor. Yaklaşık 100 bin ton su kaldıran gemi, 337 metre uzunluğunda ve 78 metre genişliğinde bir uçuş güvertesine sahip.

Gücünü her biri 93 megawatt üreten iki A1B nükleer reaktörden alıyor. Bu reaktörler önceki sistemlere kıyasla üç kat fazla elektrik üretiyor. Üretilen enerji, gemideki dört elektromanyetik fırlatma sistemini besliyor. Bu sistem sayesinde uçaklar daha yüksek frekansta havaya kaldırılabiliyor, uçak gövdelerindeki yıpranma da önemli ölçüde azalıyor.

Yaklaşık 75 uçaklık hava filosunda F/A-18 Super Hornet, F-35C, MQ-25 insansız tanker uçağı ve E-2D erken uyarı uçakları yer alıyor. 4 bin 500 kişilik mürettebatıyla, 6 bin 700 metrekarelik hangarıyla Ford, 21. yüzyıl deniz savaşının referans noktası olarak kabul ediliyor.

1975'ten bu yana ABD donanmasının bel kemiği olan USS Nimitz (CVN-68), hizmete girdiği dönemde insanlığın inşa ettiği en ağır hareketli yapılardan biriydi. Tam yüklü haliyle yaklaşık 101 bin 600 ton su kaldıran gemi, 333 metre uzunluk ve 76,8 metre güverte genişliğiyle hala devasa bir platform sunuyor.

İki A4W nükleer reaktörü sayesinde yakıt ikmali yapmadan 20 yılı aşkın süre görev yapabiliyor. Dört buhar katapultuyla 90'a yakın uçak ve helikopter fırlatma kapasitesine sahip. Nimitz sınıfından toplam on gemi üretildi ve defalarca modernize edilen filo, 2030'lu hatta 2040'lı yıllara kadar aktif kalması planlanıyor. Nimitz, dayanıklılığı ve operasyonel geçmişiyle Amerikan denizcilik mühendisliğinin yaşayan simgesi olma özelliğini koruyor.

Rusya, Krylov Tasarım Bürosu tarafından çizilen Proje 23000 Shtorm ile büyük güçler ligine geri dönmeyi hedefliyor. 90 bin ila 100 bin ton arasında su kaldırması öngörülen bu ağır nükleer uçak gemisi, yaklaşık 330 metre uzunluğuyla Amerikan devleriyle boy ölçüşecek ölçekte tasarlandı.

Shtorm'un en dikkat çekici özelliklerinden biri, uçuş operasyonlarını optimize etmek için kullanılan çift ada yapısı. Buzkıranlarda kullanılan RITM tipi nükleer reaktörlerden türetilen güç sistemiyle yaklaşık 280 bin beygir gücü üretmesi planlanıyor. MiG-29K, Su-57'nin deniz versiyonu ve çeşitli helikopterlerden oluşan 90-100 uçaklık bir kapasite hedefleniyor.

Ancak proje henüz resmi onay almadı. Shtorm, şimdilik Rusya'nın Batı deniz üstünlüğüne meydan okuma hayalinin kağıt üzerindeki en somut ifadesi olarak kalmaya devam ediyor.

Listeyi tamamlayan isim, "Big E" lakaplı USS Enterprise (CVN-65). 1961'den 2012'ye kadar görev yapan bu efsanevi gemi, dünyanın ilk nükleer tahrikli uçak gemisi olarak tarihe geçti.

Tam yüklü haliyle yaklaşık 94 bin 800 ton su kaldıran Enterprise, bu listede beşinci sırada yer alsa da başka bir rekorun sahibi: modernizasyon sonrası 342 metreye ulaşan uzunluğuyla bugüne dek inşa edilmiş en uzun savaş gemisi unvanını hala elinde tutuyor.

Enterprise'ın uçuş güvertesi genişliği 78,4 metreye ulaşıyordu. Başka hiçbir gemide tekrarlanmayan sekiz A2W nükleer reaktörle çalışan Enterprise, toplam 210 megawatt güç üretiyordu. F-14 Tomcat ve A-6 Intruder gibi dönemin en gelişmiş uçaklarından 90 adedini taşıyabiliyordu. Kendisinden sonra gelen tüm nükleer uçak gemilerine yol açan Enterprise, denizcilik tarihinin tartışmasız en önemli gemilerinden biri olmaya devam ediyor.

Türk Deniz Kuvvetleri'nin şu anki en büyük savaş gemisi, 2023'te hizmete giren TCG Anadolu (L-400). Resmi sınıflandırması "Çok Maksatlı Amfibi Hücum Gemisi" (LHD) olan gemi, teknik olarak klasik bir uçak gemisi değil ancak üstlendiği misyon onu bu kategoriye yaklaştırıyor.

231 metre uzunluğunda, 27 bin 436 ton deplasmanıyla başlangıçta F-35B taşımak üzere tasarlanan gemi, Türkiye'nin S-400 krizi nedeniyle F-35 programından çıkarılmasının ardından rotasını değiştirdi. Bayraktar TB3 ve Kızılelma insansız savaş uçaklarıyla donatılarak dünyanın ilk SİHA gemisi haline getirildi ve 60 adet TB3 taşıyabiliyor.

TCG Anadolu amfibi hücum gemisi sınıfında, dünya sıralamasında İtalya'nın Cavour'uyla benzer ölçekte, ilk 15'in dışında kalıyor.

2 Ocak 2025'te İstanbul Tersanesi'nde Milli Uçak Gemisi'nin (MUGEM) ilk çeliği kesildi. Bu kez söz konusu olan tamamen yerli tasarıma sahip gerçek bir uçak gemisi: 285 metre uzunluk, 72 metre genişlik, 60 bin tonun üzerinde deplasman ve en az 50 hava aracı kapasitesi.

TCG Anadolu'nun yaklaşık üç katı büyüklüğündeki geminin, 2027-2028'de denize indirilmesi ve beş yıl içinde teslim edilmesi planlanıyot. Proje tamamlandığında Türkiye, bu ölçekte uçak gemisini kendi tasarımıyla inşa eden beşinci ülke olacak.

MUGEM 60 bin tonun üzerindeki hedef deplasmanıyla tamamlandığında Rusya'nın Kuznetsov'unu geride bırakarak dünyada 6-8. sıraya yerleşecek.