Milyarlık maden bölgesine 280 metrelik devler dikiliyor: Asıl şaşırtan boyutları değil Sözcü Gazetesi

Avustralya'da yollara çıkan dev parçalar görenleri şaşırtacak boyutta. Her biri 89 metre uzunluğundaki 51 rüzgar türbini kanadı, yüzlerce kilometrelik bir güzergah boyunca taşınarak kurulacak. Üstelik bu kanatlar, tamamlandığında yerden yaklaşık 280 metre yüksekliğe ulaşacak türbinlerin parçaları.

Dev projenin en dikkat çekici tarafı ise yalnızca türbinlerin büyüklüğü değil. 89 metrelik tek bir kanat, uzunluğu bakımından bir Boeing 737'nin iki katından daha fazla. Bu nedenle 51 kanadın yaklaşık 300 kilometrelik karayolu yolculuğu, başlı başına büyük bir lojistik operasyona dönüşmüş durumda.

51 dev kanat yüzlerce kilometre taşınacak

Madencilik şirketi Fortescue, Batı Avustralya'daki Pilbara bölgesinde ilk rüzgar santralini kuruyor. Nullagine Rüzgar Projesi kapsamında 17 rüzgar türbini inşa edilecek.

Türbinlerin her biri 7,8 megavat gücünde olacak. Toplam kurulu güç ise yaklaşık 133 megavat seviyesine ulaşacak.

Ancak projeyi sıradan bir rüzgar santralinden ayıran asıl ayrıntı, türbinlerin boyutu.

Kulelerin gövdesi yaklaşık 188 metre yüksekliğinde olacak. Kanatlardan biri tamamen dik konuma geldiğinde ise türbinin en yüksek noktası yaklaşık 279 metreye ulaşacak.

Bu yükseklik, yapının yalnızca bir enerji üretim tesisi olmadığını, aynı zamanda dev bir mühendislik projesi olduğunu gösteriyor.

89 metrelik kanatlar nasıl taşınacak?

Kanatların büyüklüğü nedeniyle sevkiyat, türbinlerin kurulumu kadar önemli hale geliyor.

Parçalar önce Avustralya'nın önemli liman merkezlerinden Port Hedland'a gemiyle ulaştırılacak. Ardından Fortescue'nun sevkiyat alanına götürülecek ve buradan Nullagine yönünde yaklaşık 300 kilometrelik yolculuk başlayacak.

Güzergahın bir bölümünde şirketin özel yolları kullanılacak. Bunun yanında bazı erişim yolları ve yerel yollar da dev parçaların taşınabilmesi için iyileştirildi.

Konvoyların yalnızca gündüz hareket etmesi planlanıyor. 51 kanadın tamamının bölgeye ulaştırılması ise üç aşamalı bir sevkiyat programıyla gerçekleştirilecek.

Yani ortada yalnızca dev türbinlerin kurulması değil, bu parçaların yüzlerce kilometre boyunca güvenli şekilde taşınması gibi ayrı bir operasyon da bulunuyor.

Türbinler neden bu kadar yüksek?

Yaklaşık 280 metrelik yükseklik yalnızca gösterişli bir rakamdan ibaret değil.

Türbinlerin rotor merkezinin 188 metreye çıkarılması, rüzgarın daha güçlü ve daha istikrarlı olduğu yüksek seviyelere ulaşılmasını sağlıyor. Böylece rüzgarın zemine yakın bölgelerde daha zayıf olduğu alanlarda bile türbinlerin daha fazla elektrik üretmesi hedefleniyor.

Üstelik Pilbara'nın koşulları da dikkate alınmak zorunda. Türbinler, bölgede görülebilen aşırı hava koşulları ve tropikal siklonlar dahil zorlu şartlara dayanacak şekilde tasarlanıyor.

Dev vinçlere ihtiyaç kalmayacak

Bu kadar yüksek bir türbinin kurulmasındaki en büyük sorunlardan biri de dev parçaları yukarı kaldırmak.

Geleneksel bir sistemde yaklaşık 190 metre yüksekliğindeki bir kuleyi monte etmek için çok büyük vinçlere ihtiyaç duyuluyor. Bu vinçlerin bölgeye taşınması ise başlı başına yeni bir lojistik sorun yaratıyor.

Fortescue bu problemi farklı bir kule sistemiyle çözmeyi hedefliyor.

Şirket, İspanya merkezli Nabrawind tarafından geliştirilen Nabralift teknolojisini kullanacak. Fortescue'nun 2025 yılında satın aldığı sistem, geleneksel tek parça kule anlayışından farklı çalışıyor.

Yapıda üç kolonlu metal bir sistem ile geleneksel kule bölümleri bir araya getiriliyor. Türbin yükseldikçe yeni bölümlerin aşağıdan eklenebilmesi sayesinde, kurulum sırasında dünyanın en büyük vinçlerine duyulan ihtiyaç azaltılıyor.

Nabrawind ayrıca bu sistemin, bazı geleneksel çözümlere kıyasla temel için gereken beton miktarını yüzde 80'e kadar azaltabileceğini belirtiyor.

Önce Çin'de denendi

Bu teknoloji Avustralya'da ilk kez kullanılmadan önce Çin'de test edildi.

Envision ve Nabrawind, Çin'in Jiangsu bölgesinde 188 metre göbek yüksekliğine sahip bir prototip kurarak sistemi test etti ve sertifikasyon çalışmalarını gerçekleştirdi.

Avustralya'daki 17 türbinin kurulmasının ardından Nullagine projesi, Fortescue'nun daha büyük enerji planının bir parçası olacak.

Şirket, Pilbara bölgesindeki madencilik faaliyetlerinde kullanılan gaz ve dizel yakıtın yerine zamanla rüzgar, güneş ve büyük batarya sistemlerini daha fazla kullanmayı hedefliyor.

Fortescue'nun planında 2030 yılına kadar izinler ve arazi koşullarına bağlı olarak 2 ila 3 gigavat arasında yenilenebilir enerji ve depolama kapasitesine ulaşmak bulunuyor.

Nullagine'deki 17 türbin bu planın yalnızca başlangıcı.

Fakat projenin en dikkat çekici görüntüsü enerji üretmeye başladığında değil, 89 metre uzunluğundaki kanatların yüzlerce kilometrelik yolda taşınması sırasında ortaya çıkacak. Çünkü bu kez yollarda taşınan şey sıradan bir rüzgar türbini parçası değil, uzunluğu iki yolcu uçağını aşan dev kanatlar olacak.