MEVLÜT TEZEL Sigarayla mücadelede yeni dönem

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, özellikle kapalı alanlarda sigara kullanımına yönelik yeni mevzuat düzenlemelerinin kısa sürede meclis gündemine taşınacağını açıkladı.
Aslında 2008 yılında evler hariç tüm kapalı alanlarda tütün mamulleri tüketimi yasaklanmıştı.
2009'da Türkiye dumansız hava sahasına giren 3. Avrupa ülkesi olmuştu.
2013 yılında taşıtların içinde de sigara tüketimi yasaklandı.
2020'de tütün mamullerinde düz ve standart paket uygulamasına geçildi.
Kanun çıkarmada iyiyiz ama uygulamada sınıfta kalıyoruz.

Kapalı alanda sigara içme yasağı ilk çıktığında sigara içilen birçok mekana ceza kesilmişti.
Sonra denetimler azaldı ve yavaş yavaş kapalı mekânlarda sigara içilmeye başlandı.
Özellikle kapalı mekânlarda sanki yasak değilmişçesine elektronik sigara kullanımı arttı.
Yasaklara, vergi artışlarına ve onca uyarıya rağmen Türkiye'de 18-19 milyon kişi sigara içiyor.
Sigara içme oranlarında dünyada 9'uncu, Avrupa'da ise 3'üncü sırada yer alıyoruz.
Ortalama her iki erkekten biri sigara kullanıyor. 18 yaş üstü her dört kadından da biri sigara içiyor!
Yeni düzenlemelerle kapalı mekânlarda sigara denetimleri artacak gibi gözüküyor.
Bu gelişme en azından pasif içiciliği azaltır ama ülkemizde sigara bağımlılığıyla mücadelede yasakların yanı sıra insanları sigara bırakmaya teşvik edecek kampanyalara da ihtiyaç var.

***

BAĞIRSAKLAR İKİNCİ BEYİN!
Vücudun ikinci beyni kabul edilen bağırsaklar, sindirimden bağışıklığa, ruh halinden uykuya kadar her şeyi etkileyen trilyonlarca küçük organizmadan oluşuyor.
Bu yüzden bağırsak floramıza iyi bakmak yeni sağlık trendine dönüştü.
Sağlık sektörü bağırsak floranızı düzenlemek için pahalı ürünler satmaya çalışıyor ama uzmanlar yeme içme rutininde yapılacak bazı değişikliklerle o pahalı ürünleri almanıza gerek olmadığını söylüyorlar.
Aslında yöntem çok basit; meyve ve sebzeler gibi lif bakımından zengin gıdaları daha fazla tüketmek gerekiyor.

BBC bu konuda çok basit tavsiyelerde bulunmuş. Örneğin cips yerine patlamış mısır yiyin.
Patlamış mısır tam tahıllı olduğundan bağırsaklarınızdaki iyi bakterileri besleyen liflerle doludur.
Canınız tatlı mı çekti, meyve kurusu yiyin.
Kuru kayısı, kuru üzüm veya hurma, lif, vitamin ve doğal şekerler bakımından zenginler.
Makarna sosunda kıyma yerine mercimek veya nohut kullanın. Bakliyatların, bağırsak mikroplarınız için besin görevi gören prebiyotik liflerle dolu olduğunu unutmayın.
Aromalı ve şekerli maddelerle kaplanmış kuruyemişler yerine sade kuruyemişler yiyerek bağırsaklarınızın ihtiyacı olan sağlıklı yağ ve liflere kavuşabilirsiniz.
Ayrıca dondurma yerine dondurulmuş meyveler ve kefirleri tercih edebilirsiniz.
Bağırsaklar aslında vücudunuzun psikiyatristleri! Çünkü beyne hükmediyorlar.
Mutluluk hormonunun salgılanmasında bağırsaklar büyük rol oynuyor!

***

YAĞMURLUK SEMBOLE DÖNÜŞTÜ
Kupa maçında Fenerbahçeli taraftarlara kaliteli yağmurluk dağıtılırken, Galatasaraylılara poşet benzeri yağmurluk dağıtılması espri konusu olmaya devam ediyor.

Yağmurluk ayrıntısı o kadar tuttu ki, Fenerbahçe taraftarlarının Fenerium'un sarı-lacivert yağmurluk üretmesi veya satışa sunması için çağrıda bulunması karşılık buldu.
Fenerium'larda kupa maçında sembolleşen yağmurluklar satılacak.
İşte güzel düşünmek, taraftara saygı duymanın geri dönüşü de böyle güzel oluyor.
Tanesi 135 TL olan o yağmurluklar için 5 milyon TL ödeme yaptığı konuşulan Fenerbahçe kulübü şimdi daha çok kazanacak.

***

AZ UYKU ÖMRÜ KISALTIYOR
Uykunun insan sağlığı açısından ne kadar önemli olduğunu sürekli yazıyoruz.
Peki, az uyduğunuzda yaşam sürenizden çaldığınızın farkında mısınız?
Sevdiğim diziden bir bölüm daha izleyeyim, biraz Instagram'da takılayım derken uyku ritminizi kaçırıp yetersiz uyuyarak yaşam sürenizi de kısalttığımız artık bilimsel olarak da kanıtlandı.

ABD'nin Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi tarafından yürütülen yeni bir araştırma, düzenli olarak yetersiz uyuyan kişilerin yaşam süresinin daha kısa olduğunu ortaya çıkardı.
Bu araştırma, az uyumanın yaşam süresini kısaltan; sağlıksız beslenme, fiziksel aktivite eksikliği, sosyal izolasyondan bile daha zararlı olduğunu kanıtladı.

***

AZ UYUYORSANIZ KENDİNİZE İHANET EDİYORSUNUZ DEMEKTİR!
İyi uyku için ne gerekiyor?
Öncelikle uyku için ideal oda sıcaklığı 21-22 derece arasında olmalı.
Yatak odanızda kesinlikle televizyon olmamalı.
Yatak odasının ışık ve ses izolasyonu iyi olmalı.
Gece lambası kullanmak da büyük hata. Çünkü uykuda salgılanan melatonin hormonu sadece karanlıkta aktive oluyor.

Melatonin hormonu 22:00- 23:00 saatleri arasında en üst seviyeye ulaşıyor. En kaliteli uyku bu saatlerde başlıyor.
Akşam 19.00'dan sonra mümkün olduğunca az besin tüketmek uyku kalitesini artıyor.
Özellikle saat 19.00'dan sonra çay ve kahve gibi uyarıcılardan uzak durmak gerekiyor.
Gündüz çok içilen çay ve kahveler de uykuya dalmanızı geciktirebilir.
Az spor yapanlar ya da hareketsiz durarak çok vakit geçirenlerde uykusuzluk sorunu daha çok görülüyor.
Akşam yemeğinden önce spor yapmanın uykuya büyük faydası var.
Akşam yemeğinden sonra çok efor gerektiren ağır sporlar yapmak ise uykusuzluk sorunu yaratabiliyor.
Yatağa yattıktan 45 dakika sonra bile uyuyamıyorsanız kendinizle savaşmayı bırakın ve yataktan çıkın. Farklı bir odada kitap okuyun ve sonra tekrar uyumaya çalışın.
Uyumadığınız için strese girmek uykuya dalmanızı daha da zorlaştırır.

***

Altyazı
"Başka şansın yoksa bir şeyi yapmak için cesaret gerekmez." (Gazap Üzümleri)