MEVLÜT TEZEL İstanbul’a New York modeli!

2025 Ocak ayından beri New York şehir merkezine araçla girişin ücretli olmasının ardından ilk veriler ortaya çıktı.
Manhattan'ın 60. Cadde ve güneyine giriş için günlük 9 dolar alındığından beri şehir içindeki araç trafiği otomobillerde yüzde 9, ağır kamyonlarda ise yüzde 18 oranında düştü.
Şehir içi araç hızları ortalama olarak yüzde 11 arttı.
Altı aylık hava ölçümlerinde hava kalitesi iyileşmesi gözlemlendi.
İnsanları zehirleyen PM 2.5 partikül maddelerinde yüzde 22'lik bir düşüş gerçekleşti.
Kanserin en büyük nedenlerinden biri PM 2.5 partikül maddeleri yani!
New York merkezine giriş paralı olduğundan beri metro kullanım oranı da yüzde 7 arttı, araçlar daha az yakıt yakarak tasarrufta bulundu.
Şehir merkezine ücretli girişten beklenen yıllık 500 milyon dolar gelir yakında metro yapımında ve toplu taşıma hizmetlerinde kullanılacak!

Bitmedi, ücretli bölgelerde trafik yüzde 25 ile yüzde 50 arası azaldı.
Yaşanan zaman kazancının tüm sürücülerin refahını haftalık olarak toplamda 21 milyon dolar arttırdığı belirtiliyor.
Şehir merkezlerine araçla girişi ücretli yapan Londra, Stockholm, Singapur ve Milano'da da benzer sonuçlar elde edildi.
Aklın yolu bir ama bizde bu aklı kullanan yok! İstanbul'da kişi başı yılda 105 saat fazladan trafikte bekleniyor. İstanbul'da trafik sıkışıklığının yıllık maliyeti 6–7 milyar dolar(190–230 milyar TL). Bazı güncel değerlendirmelerde bu rakam 10,6 milyar dolara kadar çıkabiliyor. Bu maliyetin içinde, zaman kaybı, fazladan yakıt tüketimi, araç yıpranması, çevre kirliliği, kazalar gibi kalemler yer alıyor. Türkiye'de hava kirliliği nedeniyle yılda 42 bin erken ölüm olduğu tahmin ediliyor. Bunun İstanbul'daki kısmı: Yaklaşık 4.800 – 5.000 ölüm. İstanbul'da hava kirliliğinin en büyük neden trafik. Şehir merkezlerine girişin ücretli yapılması, metro ağının artırılması, akıllı trafik uygulaması vs. birçok yöntemi adam akıllı uygulasak ve trafik sorununu çözsek hava kirliği yüzünden 5 bin insan ölmeyecek! Fazladan harcanan akaryakıt, boşa harcanan zamanın yarattığı iş gücü kaybı vs. yılda 7-10,6 milyar dolar arası tasarruf edeceğiz. Bu parayla neler, neler yapılır!

***

"EVET" DEMEYİN!
Bilinmeyen numaralardan gelen aramaları açıyorsun karşı taraf "Beni duyabiliyor musun?" diye soruyor. Siz de "Evet" dediniz mi ve eğer karşı tarafta bir dolandırıcı varsa "Evet" demenizi kaydediyor! Ve bu cevabı kimlik doğrulama süreçlerinde kullanıp, mağdur adına işlem yapmaya çalışıyorlar.

Elbette tek başına bir "evet" yanıtı tüm güvenlik sistemlerini aşmakta yeterli değil ama yine de büyük bir risk oluşturuyor.
O yüzden bilinmeyen numaralardan gelen aramalara mesajla karşılık verin ve ne istediğini sorun!
Dolandırıcıların kurbanı olmamak için her zaman uyanık olmak gerekiyor ve bu da insanın huzurunu bozuyor, stresini artırıyor.
Telefon dolandırıcılarına karşı daha sert tedbirler alınmalı ve çetin bir mücadele sergilenmeli.

***

APPLE'IN LÜBNAN KÖYLERİNİ HARİTADAN SİLMESİ
İsrail, Lübnan'ın güneyindeki köyleri ve kasabaları hukuksuz bir şekilde işgal etmeye başlarken, Apple'ın bu bölgedeki Lübnan köy ve kasabalarını haritada göstermemesi dikkat çekti.

Teknoloji şirketlerinin İsrail'e olan büyük desteği zaten biliniyor ama tam da İsrail'in yasa dışı şekilde işgal etmeye başladığı zamanda Lübnan köylerinin ve kasabalarının Apple haritalarda yer alması bu desteğin organize olduğunu, hatta işgale zemin hazırladığını gösteriyor. Apple bu konu hakkında henüz bir açıklama yapmadı.
Yapsa da ne diyecekler ki?
Her şey ortada; Google Maps'te aynı bölgede köyler gözüküyor ama Apple'ın haritalarında yok! Google da o köyleri haritadan silerse şaşırmam.
Eleştirdiğimiz Apple'ın iPhone'u Türkiye'de en çok satan telefon, pazar payı yüzde 22.44. Tüm dünyayı ele geçirmişler, istedikleri gibi at koşturuyorlar!

***

BURUK'A YAPILAN HAKSIZLIK
Galatasaray, Kocaelispor ile berabere kalınca Okan Buruk için istifa sesleri yükselmeye başladı.
Buruk'un, şampiyon olsa bile sezon sonu görevden alınacağı konuşuluyor!
Bu durum Buruk'un konsantrasyonunu bozmuş! Bozmaz mı?

Üst üste üç kez şampiyon yapan, bir puan farkla lider olan ve en yakın rakibiyle kendi sahasında karşılaşacak olmasına rağmen Buruk'u beğenmeyenler var!
Buruk'a bunlar yapılıyorsa 11 sezondur şampiyonluk bekleyen Fenerbahçeli taraftarlar ne yapsın?
Evet, tarihinin en pahalı kadrosunu kuran Galatasaray da beklentiler yüksekti.
Ligde lider olmak, Şampiyonlar Ligi'nde son 16'ya kalmak bile yeterli değil demek ki! Fenerbahçeliler de bir zamanlar kimseleri beğenmiyordu!

***

ÖZEL OKUL ZAMLARI
Özel okullarda tavan zam ücreti yüzde 43.92 olarak belirlendi.
Geçtiğimiz yıllara göre oran biraz daha düşük ama büyük şehirlerde özel okulların yıllık fiyatları bir milyon TL ve üzeri.
Çok bilinen yaygın bir okulun fiyatı da 2 milyon 467 bin TL'ye çıkmış.

En çok tartışılan ise Robert Koleji'nin yıllık ücretinin 4 milyon 197 bin TL'ye çıkması. Her ülkede zengin ailelerin zeki çocuklarının gittiği birkaç elit özel okul vardır.
80 milyonluk bir ülkeden bu parayı verecek 100 aile her zaman çıkar.
Bu parayı sadece eğitim için vermiyorlar, çocuklarının kendileri gibi zengin ailelerin çocuklarıyla okuması ve gelecekte seçkin bir network oluşturmaları için seve seve veriyorlar. Asıl tartışmamız gereken; orta sınıf ya da orta sınıfın biraz üstü ailelerin artık çocuklarını özel okullarda okuturken zorlanmaları.

***

Altyazı
''Mutlu olmak her şeyin yolunda olması demek değildir. Mutlu olmak, görmezden gelme konusunda ustalaşmak demektir.'' (A Beatiful Mind)