MEVLÜT TEZEL Dünyada ne kadar fazla insan var?

Dünyanın da bir taşıma kapasitesi var.
Avustralya'daki Flinders University'den bilim insanları iki yüzyılı aşkın nüfus verilerini inceleyerek gezegenin taşıma kapasitesini açıkladı.
Çevrenin kirlenmediği, besin, enerji vs. kaynakların yettiği vs. sürdürülebilir yaşam için ideal insan sayısının 2.5 milyar olması gerekiyor.
Ancak dünya nüfusu şu an 8,3 milyar. Gezegenimizin taşıma kapasitesini çok ama çok aşmışız!
Azalma sürecine girse de 2070 yılına kadar nüfus artacak.
Mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde dünya nüfusunun 2060'ların sonu ya da 2070'lerde 11,7 ila 12,4 milyar arasında zirve yapması bekleniyor.
Daha sonra da nüfus sayısı sürekli bir şekilde düşecek.
Tabii gezegenimiz bu süre zarfında bir nükleer savaş, engellenemeyen bir virüs salgını, kıtlık, Küresel Isınma'ya bağlı büyük bir kuraklık ya da devasa meteor çarpması sonucu yok olmazsa!
Ekstrem bir olayın yaşanmasına da gerek yok aslında. 2.5 milyar kapasitesi olan dünya 12,4 milyar nüfusa ulaşınca çok büyük sorunlarla karşı karşıya kalacak!
Araştırmaya göre teknoloji ve enerji kullanımı, doğanın yenilenme kapasitesinin ötesine geçilmesine olanak sağlamış.
Uzmanlar hali hazırda 8,3 milyar insanın su kaynakları, ekosistemler ve biyolojik çeşitlilik üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu söylüyor.
Science Alert'ın haberinde araştırmacılar, çözümün hem nüfusun dengelenmesi hem de tüketim alışkanlıklarının köklü biçimde değişmesinden geçtiğini belirtiyorlar.
Daha düşük nüfus ve daha az tüketimin hem insanlar hem de gezegene iyi geleceği söyleniyor.
Peki, bu nasıl olacak?
Gezegenin taşıma kapasitesini aşan 5.8 milyar insan ne olacak?

KOLEKTİF BİLİNÇ!
İşte bu noktada komplo teorileri gündeme geliyor.
Bazıları gezegenin nüfusu düşürecek bir virüs salgınının ya da 3. Dünya Savaşı'nın yaşanacağını iddia ediyor.
"Covid-19 salgını zaten bir denemeydi" diyenler var!
Aslında temel sorun dünya kaynaklarını hızla tüketen, çevreyi kirleten, dünyayı yaşanmaz hale getiren kapitalist sistem.
Sürekli lüks ve aşırı tüketimi körükleyen bu sistemin yerine daha az tüketen, dayanıklı malzemelerin üretildiği, çevreyi kirletmeyen, kaynakları yok etmeyen bir üretim ve yaşam modeline geçmeliyiz.
Böyle bir kolektif bilinci yaratabilir miyiz?
Bu sorunun yanıtı 'True Detective' dizisindeki şu replikte gizli olabilir:
"İnsan bilinci evrimde trajik bir şekilde ilerledi; çok fazla bilinçlendik, doğa kanunlarına göre var olmamamız gereken, kendi farkında olan bir hatayız." İnsanların olmadığı bir dünyada türler arasında kusursuz bir denge var.
Bu dengeyi bozan diğer bütün türlere üstünlük kuran, doğaya bile büyük ölçüde hükmeden ise insan bilinci.
Tüm acılar, kodlarımıza işlemiş bencillik, açgözlülük, hırs vs. gibi duygulardan kaynaklanıyor. Tıpta, bilimde, teknolojide vs. kaydettiğimiz inanılmaz gelişmelerle dünyayı ve insan ırkını çok rahat kurtarabiliriz lakin dünyayı kurtaracak kolektif bilince ulaşamıyoruz.
Yazıyı yine bir dizi referansıyla bitirelim; 'Pluribus' dizisinde uzaydan gelen sinyallerle oluşturulan virüsle insanlarda çatışmasız, paylaşımcı, nazik, yardımsever bir kolektif bilinç oluşmuştu.
İnsanoğlundaki özgür ruhu ortadan kaldırsa da bu bilinç, dünyayı fabrika ayarlarına döndürüp, sürdürülebilir bir yaşam ortaya çıkarmıştı.
Bencilliği, açgözlülüğü, kini vs. ortadan kaldıracak bir virüse karşı, zengin olmak isteyen biri de çıkmayacağı için aşı geliştirmeye de gerek kalmaz!

***

NEDEN ESKİ FOTOĞRAF DAHA NET?
Artemis II ekibinin Ay'a yaptığı yolculukta çekilen dünya fotoğrafı, neden 1972 yılında Apollo 17 astronotları tarafından çekilen ünlü dünya fotoğrafından daha soluk ve kalitesi düşük?
1972 yılında çekilen fotoğrafta kıtalar, bulutlar ve okyanuslar neden daha canlı renklere sahip?
Hâlbuki mevcut fotoğraf teknolojimiz 1972'den kat kat ileride!
Uzmanlara göre bunun nedeni çok basit; 1972'de dünya fotoğrafı, Güneş ışığının doğrudan gezegene vurduğu anda, tam gündüz tarafından çekilmiş.

Bu yüzden detaylar daha net ve renkler canlıymış.
Artemis II'nin paylaştığı fotoğraf ise gece tarafından çekilmiş.
Sensörün ışığa duyarlılığı artırılmış ama yüksek ISO görüntüyü daha soluk hale getirmiş.
Ayrıca Artemis II'nin dünyadan yaklaşık 400 bin kilometre uzaktaki mesafesi bant genişliğini sınırlıyormuş.
Canlı yayın görüntüleri bu nedenle daha düşük çözünürlükte paylaşılıyormuş.
Bu arada 'Düz Dünyacılar' nerede?
Dünyanın uzaydan çekilen fotoğrafının yine yuvarlak çıkmasına bakalım ne diyecekler?
"İran savaşını unutturmak için Ay'a gidildi" diyenler de fena yanılıyor.
Yahu bu yolculuk 10 yıl önce planlandı, birçok testin ardından beş sene önce uçuş tarihi belirlendi!

***

85 YAŞIN SIRRI
Beatles'ın efsanevi davulcusu Ringo Starr, bu ay çıkacak yeni solo albümü öncesi verdiği röportajda gençlik sırrını da açıkladı. 85 yaşındaki sanatçı, yaşlanmanın etkilerini yavaşlatmak için "Daha fazla brokoli yemeniz gerekiyor.
Bende iyi olan her şeyden brokoli sorumlu" diyor.

"Yine mi brokoli" dediğinizi duyar gibiyim.
Ama uzmanlar, brokoliyi ne kadar sıkıcı bulsanız da bu sebzenin kalsiyum ve güçlü kemikler için kritik öneme sahip K vitamini açısından zengin, aynı zamanda düşük kalorili ve yüksek lif içeriğine dikkat çekiyor.
Brokoli ayrıca hem tokluk hissi sağlamak hem de sağlıklı bir metabolizmayı destekleyerek kilo kontrolüne yardımcı oluyormuş.

***

Altyazı
"Kafandan karekök hesaplayabiliyorsan seçim de yapabilirsin." (Pluribus)