Metrelerce kalınlıktaki buzları nükleer güçle parçalayacaklar: 15 reaktör birden hazırlanıyor Sözcü Gazetesi

Yeni ünite, Rusya'nın özellikle Kuzey Kutbu'ndaki faaliyetlerinde kullandığı RITM-200 ailesine ait. Bu kompakt reaktörler yalnızca dev buzkıranlara güç vermek için değil, ilerleyen dönemde karada kurulacak küçük nükleer santrallerde ve yüzer nükleer enerji tesislerinde de kullanılacak.

Rosatom'a bağlı ZiO-Podolsk tesisinde Leningrad buzkıranı için üretilen ilk RITM-200 ünitesinin deneme montajı tamamlandı. Bu aşamada parçalar gerçek çalışma konumlarına yerleştirilerek tasarıma uygunlukları çok hassas ölçümlerle kontrol edildi. Testlerin ardından reaktör gemiye gönderilerek kurulabilecek duruma geldi.

Tamamlanan reaktör, RITM ailesinde üretilen 13'üncü ünite oldu. Rosatom'un farklı tesislerinde ise aynı seriye ait 15 reaktör daha üretim aşamasında. Böylece Rusya, bu teknolojiyi tek tek üretilen özel sistemlerden çıkarıp daha geniş ölçekli seri üretime taşıyor.

RITM-200'ün en dikkat çekici özelliklerinden biri küçük boyutlarına rağmen sağladığı güç. Reaktör yaklaşık 7,3 metre yüksekliğinde ve 3,3 metre çapında. Her bir ünitenin termal gücü 175 MW'a ulaşıyor ve tasarım ömrü en az 40 yıl olarak belirtiliyor. Rosatom'a göre sistem, önceki nesil deniz reaktörlerine kıyasla yaklaşık 1,5 kat daha kompakt bir yapıya sahip.

Leningrad buzkıranına bu reaktörlerden iki tane yerleştirilecek. İlk reaktörün üretimi tamamlanırken ikinci ünite üzerinde basınç ve sızdırmazlık testleri sürüyor. Testlerin ardından onun da montaj aşamasına geçmesi planlanıyor.

Leningrad, Rusya'nın Project 22220 sınıfındaki nükleer buzkıranlarından biri olacak. Yaklaşık 173 metre uzunluğunda ve 34 metre genişliğindeki bu gemiler, 3 metre kalınlığa ulaşan buz tabakalarını kırabilecek şekilde tasarlandı. Aynı sınıfta Arktika, Sibir, Ural ve Yakutia halihazırda filoda bulunurken Chukotka'nın testleri sürüyor. Leningrad ve Stalingrad ise inşa ediliyor.

Rusya'nın planı reaktörleri yalnızca gemilerde kullanmakla sınırlı değil. RITM teknolojisinin farklı versiyonları yüzer nükleer santrallerde ve elektrik şebekesine ulaşmanın zor olduğu uzak bölgelerde kurulacak küçük nükleer tesislerde de kullanılacak. Mayıs ayında tamamlanan ilk RITM-200S ünitesi, Rusya'nın yeni yüzer nükleer santral filosu için seri üretimin başladığını göstermişti. Bu yüzer ünitelerin her biri 106 MW elektrik sağlayacak ve yaklaşık 40 yıl hizmet verecek şekilde tasarlanıyor.

Rusya halihazırda bu sistemin daha eski bir örneğini kullanıyor. Kuzey Kutbu'ndaki Pevek kentinde bulunan Akademik Lomonosov, iki küçük reaktörle toplam 70 MW elektrik üretiyor ve çevredeki yerleşimlere ısı da sağlıyor. Yeni RITM serisiyle amaç, benzer sistemleri daha güçlü ve daha kompakt hale getirerek uzak maden sahaları, kıyı bölgeleri ve enerji altyapısının bulunmadığı noktalara taşıyabilmek.

Bu nedenle üretimdeki 15 yeni reaktör yalnızca yeni buzkıranların motor gücü anlamına gelmiyor. Aynı teknoloji, Rusya'nın taşınabilir ve küçük ölçekli nükleer enerji sistemlerini yaygınlaştırma planının da temel parçalarından biri haline geliyor.