Meta, New Mexico’da tarihi davayla karşı karşıya: Facebook, Instagram ve WhatsApp’ta köklü değişiklikler geliyor mu?

Sosyal medya platformları, 2000’lerin ortalarından itibaren hayatımızın merkezine yerleşirken, bağlantı kurmayı kolaylaştırmasının yanı sıra bağımlılık, gizlilik ihlalleri, dezenformasyon ve özellikle gençlerin zihinsel sağlığına yönelik ciddi tehditler de yarattı. Dünya genelinde hükümetler, mahkemeler ve aileler, bu platformların iş modellerine karşı giderek sertleşen bir mücadele yürütüyor. Bu küresel çatışmanın en önemli örneklerinden biri şu anda Amerika Birleşik Devletleri’nin New Mexico eyaletinde yaşanıyor.

GENÇLERİ BAĞIMLI KILMA VE ÇOCUK İSTİSMARI İDDİALARI

Meta Platforms, New Mexico Başsavcısı Raúl Torrez tarafından açılan davada ağır suçlamalarla karşı karşıya. Şirketin Facebook, Instagram ve WhatsApp’ı gençleri bilinçli şekilde bağımlı kılacak biçimde tasarladığı ve çocukları cinsel sömürüden yeterince korumadığı iddia ediliyor.Davanın odak noktası, Meta’nın faaliyetlerinin New Mexico yasalarına göre “kamu yararı ihlali” (public nuisance) oluşturup oluşturmadığı. Bu hukuki kavram, toplumun sağlık ve güvenliğini irrasyonel şekilde engelleyen faaliyetleri kapsıyor ve daha önce tütün, opioid krizi gibi alanlarda da kullanılmıştı.

JÜRİ META’YI SUÇLU BULDU, 375 MİLYON DOLAR TAZMİNAT

Davanın ilk aşamasında Mart ayında toplanan jüri, Meta’nın genç kullanıcılar için Facebook ve Instagram’ın güvenliği konusunda yanıltıcı beyanlarda bulunduğuna hükmetti. Şirket, eyaletin tüketici koruma yasasını ihlal ettiği gerekçesiyle 375 milyon dolar tazminat ödemeye mahkûm edildi.Şimdi Hakim Bryan Biedscheid önünde devam eden ikinci aşama ise davanın en kritik bölümünü oluşturuyor. Hakim, Meta’nın kamu yararı ihlali yapıp yapmadığına karar verecek. Olumlu bir karar durumunda, geniş kapsamlı tedbirler alma yetkisine sahip olacak.

RADİKAL ÖNLEMLER TALEP EDİLİYOR

New Mexico Başsavcılığı, Meta’dan şu değişiklikleri talep etmeye hazırlanıyor:

Kullanıcıların yaş doğrulaması Küçükler için algoritmanın yeniden yapılandırılması ve kaliteli içerik ön plana çıkarılması Otomatik oynatma ve sonsuz kaydırma özelliklerinin genç kullanıcılar için kaldırılması

Başsavcı Torrez, davanın sosyal medyanın son 10-15 yıldaki etkilerinin boyutunu ve parasal değerini ortaya çıkaracağını vurguladı. Eyalet ayrıca milyarlarca dolarlık ek tazminat ve 15 yıllık ruh sağlığı programı için fon talep etmeyi planlıyor.

META’NIN SAVUNMASI: “İMKANSIZ VE EYLETTEN ÇEKİLEBİLİRİZ”

Meta, suçlamaları reddediyor ve genç kullanıcı güvenliği için zaten önemli adımlar attığını savunuyor. Şirket, talep edilen birçok değişikliğin “teknolojik olarak imkânsız” olduğunu belirtiyor. Meta sözcüsü, “Tek bir platforma odaklanmak yanlış bir strateji. Gençlerin kullandığı yüzlerce uygulama var. Bu zorunluluklar ebeveyn haklarını ihlal ediyor ve ifade özgürlüğünü kısıtlıyor” dedi.

Şirket ayrıca kamu yararı ihlali iddiasını hukuken reddediyor ve sosyal medyanın ruh sağlığı sorunlarına yol açtığına dair bilimsel kanıt bulunmadığını öne sürüyor. Meta, olası yaptırımların uygulanması halinde New Mexico’dan tamamen çekilmek zorunda kalabileceğini de yatırımcılarına bildirdi.

DAVA ÜLKE ÇAPINDA EMSAL OLABİLİR

New Mexico davası, Meta ve diğer sosyal medya devlerine karşı 40’tan fazla eyalet ve 1.300’den fazla okul bölgesi tarafından açılan benzer davalar arasında öne çıkıyor. Kararın, sadece New Mexico’yu değil, tüm Amerika’daki sosyal medya düzenlemelerini şekillendirmesi bekleniyor.