Mescid i Aksa’daki eşsiz minberin ikizi tehlikede Sözcü Gazetesi

Cengiz Karagöz

Gaziantep’teki 863 yıllık Kadı Kemaleddin (Boyacı) Camii’nde yürütülen restorasyon çalışmaları tartışma yarattı. Minber üzerine uzun yıllardır çalışan sanat tarihçisi Turgay Hortoğlu, planlanan müdahalenin geri dönüşü olmayan tahribata yol açacağını belirterek restorasyonun durdurulmasını istedi. Hortoğlu restorasyonun başlamasının an meselesi olduğunu ifade etti.

BİNLERCE FİLDİŞİ KAKMA

Hortoğlu’na göre Boyacı Camii minberi, yalnızca Gaziantep’in değil, İslam sanat tarihinin de en önemli ahşap eserlerinden biri. Halep Atabeyi Nureddin Mahmud Zengi tarafından yaptırılan ve daha sonra Mescid-i Aksa’ya yerleştirilen ünlü minberle aynı sanat geleneğinin ürünü olduğunu belirten Hortoğlu, yaklaşık 1 milimetrelik binlerce fildişi ve ahşap parçanın hatemkâri tekniğiyle işlendiğini, birbirini tekrar etmeyen motifler ve ebced hesabına dayalı düzeniyle eserin benzersiz olduğunu söyledi. Geçmiş onarımların da eserin tarihinin bir parçası olduğunu vurgulayan Hortoğlu, eksik parçaların yeniden üretilmesi ya da eski müdahalelerin sökülmesinin tarihi hafızayı yok edeceğini savundu.

ÖZGÜNLÜĞÜ KAYBOLUR

Restorasyon için davet edildiği toplantıda minberin eksik parçalarının tamamlanarak “yeni gibi” bir görünüme kavuşturulmasının planlandığını öğrendiğini anlatan Hortoğlu, buna karşı çıkarak, “Bu haliyle kıymetli. Yeni gibi yapılınca özgünlüğü ve değeri kaybolur. Kullanılacaksa birebir replikası yapılsın, özgün eser müzede korunsun” dedi.

Turgay Hortoğlu, restorasyonun durdurulması talebiyle 18 Mayıs’ta dilekçe verdiğini söyledi. Ayrıca fotoğrafının güvenlik görevlilerine verilerek camiye alınmaması yönünde talimat iletildiğini iddia etti. Hortoğlu minberin müzeye kaldırılmasını, camiye replikasının yerleştirilmesini önerdi. Eserin UNESCO Dünya Miras Listesi’ne aday gösterilmesini de istedi.

Ahşap işlemeli tarihi minber Gaziantep’teki Boyacı Camii’nde bulunuyor.

Şahinbey’deki Boyacı Camii, Tekke Camii ve Mevlevihane Müzesi’nin restorasyonu için 2023 yılında pazarlık usulüyle ihale düzenlendi. Yaklaşık 42 milyon 901 bin TL bedelli ihaleyi IRAS Yapı Organizasyon AŞ kazandı. Şirket, AKP Üsküdar Belediye Meclis Üyesi Muhammet Emin Sarıoğlu ile akrabası Muhammet Fatih Sarıoğlu tarafından kuruldu. Şirketin bugün tek ortağı olarak Muhammet Fatih Sarıoğlu faaliyet yürütüyor.