Merkez Bankası enflasyonda yükseliş ekonomide durgunluk gördü

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) özetinde, Nisan ayında tüketici fiyatlarını enerji ve gıda kalemlerinin yukarı taşıyacağı vurgulandı. Özellikle meskenlerde kullanılan doğalgaz ve elektrikte "kademeli fiyat" uygulamasına geçilmesinin faturaları yüksek oranlı artırdığı belirtildi. Akaryakıt fiyatlarının ise Ortadoğu’daki savaşın etkisiyle yükselişini sürdürdüğü kaydedildi.

Son dakika | Merkez Bankası faiz kararını açıkladı

Gıda tarafında işlenmemiş gıda grubunda et ve sebze fiyatları başı çekerken, işlenmiş gıdada milyonların en temel ihtiyacı olan ekmek fiyatlarındaki yükseliş Nisan ayı enflasyonunun ana motoru olarak tanımlandı.

Halkın ve küçük işletmelerin finansmana erişimi imkansız hale gelirken, bankalardaki faiz oranlarındaki sıçrama verilerle ortaya konuldu:

İhtiyaç Kredisi: 441 baz puan artarak yüzde 63,1’e yükseldi.

Konut Kredisi: 267 baz puan artışla yüzde 36,8 oldu.

Taşıt Kredisi: 397 baz puan artarak yüzde 39,6 seviyesine ulaştı.

TL Mevduat Faizi: 260 baz puan artışla yüzde 47,2 olarak gerçekleşti.

Ayrıca 27 Mart'ta yapılan düzenlemeyle, deprem bölgesindeki kredilere yönelik istisnaların kaldırılması ve esnaf kredilerinin kapsamının daraltılması, dar boğazdaki halkın ve küçük esnafın yükünü daha da ağırlaştırdı.

Merkez Bankası, iktisadi faaliyette belirgin bir yavaşlama olduğunu saptadı. Perakende satış hacminin aylık bazda azaldığı, beyaz eşya ve otomobil satışlarının yılın ilk çeyreğinde gerilediği belirtildi. İmalat sanayinde ise gelecek dönem sipariş beklentilerinin düştüğü, sanayi üretiminin ana eğiliminin zayıf seyrettiği kaydedildi. Bu durum, fabrikalarda çarkların yavaşladığını ve tüketimin bıçak gibi kesildiğini gösteriyor.

Dış ticaret dengesinde de tablo karanlık. Şubat ayında cari işlemler dengesi 7,5 milyar ABD doları açık verirken, 12 aylık birikimli açık 35,4 milyar ABD dolarına ulaştı. Merkez Bankası brüt rezervlerinin 13 Mart’tan 17 Nisan’a kadar olan kısa sürede 15,2 milyar ABD doları eriyerek 174,5 milyar ABD dolarına gerilemesi, döviz krizine karşı savunma kalkanının zayıfladığını ortaya koydu.

Banka ile halkın gerçekliği arasındaki uçurum beklenti anketlerine de yansıdı. Piyasa katılımcılarının 2026 sonu enflasyon beklentisi %27,5’e çıkarken, hanehalkının 12 ay sonrası için beklediği enflasyon oranı %49,9 olarak ölçüldü. Bu veri, sokağın enflasyonun düşeceğine dair hiçbir inancının kalmadığını tescilledi.

Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizini yüzde 37’de sabit tutarken, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı duruşun süreceğini açıkladı. Enflasyon görünümünde "belirgin ve kalıcı bir bozulma" olması durumunda faizlerin daha da artırılabileceği sinyali verilirken, orta vadeli %5 hedefinin hala masada olduğu iddia edildi.