Memur maaşı alıyorlar: mesai, prim, tazminat yok, 5 dolar harçlıkları var

Artemis II mürettebatı bu akşam Dünya'ya dönmeye hazırlanırken, akıllara gelen sorulardan biri de bu tarihi görevi yerine getiren astronotların ne kadar kazandığı oldu. Bir çok kişinin gözden kaçırdığı şey ise astronotlar devlet memuru sayılıyor, ve memur maaşı alıyor.

1 Nisan'da Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatılan Artemis II, 1972'deki Apollo 17'den bu yana insanlı ilk Ay görevi olarak tarihe geçti. Komutan Reid Wiseman, pilot Victor Glover, görev uzmanları Christina Koch ve Kanadalı Jeremy Hansen'den olusan dort kisilik ekip, 6 Nisan'da Ay'ın etrafından dolasarak Dünya'dan 252.756 mil (yaklaşık 407 bin kilometre) uzaklığa ulaştı.

Bu mesafe, 1970'te Apollo 13'ün koyduğu rekoru 4.111 mil geride bırakarak insanlık tarihinin en uzak noktasına ulaşılmasını sağladı.

Ancak bu tarihi başarının karşılığında ekibi bekleyen maddi ödül, tahmin edildiği kadar büyük değil.

NASA astronotlarının maaşı, ABD federal hükümetinin tüm kamu çalışanları için geçerli olan Genel Hizmet (GS) ücret skalasına göre belirleniyor.

Astronotlar genellikle GS-13 düzeyinde değerlendiriliyor ve en deneyimli olanlar yıllık yaklaşık 152 bin dolar kazanıyor. Bu rakam bizim için çok yüksek olsa da ABD standartlarında orta-üst düzey bir ofis çalışanının ya da deneyimli bir elektrik teknisyeninin kazandığı paraya denk düşüyor.

Uzay görevleri için fazla mesai ücreti, tehlike tazminatı ya da performans primi gibi ek ödemeler söz konusu değil. Diğer federal kamu çalışanları gibi ulaşım, barınma ve yemek masrafları karşılanan astronotlara günlük yalnızca 5 dolarlık bir harcırah veriliyor. Yani Dünya'dan 400 bin kilometre uzakta, insanlık tarihini yeniden yazan bu ekibin günlük ek kazancı bir fincan kahve parasını zor karşılıyor.

Kanadalı astronot Jeremy Hansen ise Kanada Uzay Ajansı'nın farklı bir ücret yapısına tabi. Kanada'da astronot maaşları deneyim düzeyine göre 97 bin ile 190 bin Kanada doları arasında değişiyor.

"Düşük" maaşa rağmen astronot olmak, dünyanın en çok talep edilen mesleklerinden biri olmayı sürdürüyor. NASA'nın geçen yıl açıkladığı 2025 sınıfı için 8 binden fazla başvuru yapıldı ve yalnızca 10 kişi seçildi. Kabul oranı yüzde 0,125 ile Harvard ve Stanford gibi dünyanın en seçici üniversitelerini bile geride bırakıyor.

NASA'da astronotluk dışında ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu verilerine göre havacılık ve uzay mühendisleri yıllık ortalama 135 bin dolar kazanıyor ve sektörün önümüzdeki on yılda yüzde 6 büyümesi bekleniyor.

Artemis II mürettebatının ortak noktası sadece cesaret değil, her birinin onlarca yıllık disiplin, eğitim ve deneyimle şekillenen olağanüstü bir kariyere sahip olması.

50 yaşındaki Wiseman, 1975'te ABD'nin Baltimore kentinde doğdu. Rensselaer Politeknik Enstitüsü'nden bilgisayar ve sistem mühendisliği lisansı, Johns Hopkins Üniversitesi'nden sistem mühendisliği yüksek lisansını aldı.

Deniz Kuvvetleri'nde F-14 ve F/A-18 savaş uçaklarıyla görev yaptı, Irak Savaşı dahil birçok operasyona katıldı. 2004'te ABD Deniz Kuvvetleri Test Pilotu Okulu'nu bitirdi, F-35C dahil birçok uçağın testlerinde yer aldı.

2009'da 3 bin 500 başvuru arasından seçilerek NASA'nın 20. astronot sınıfına girdi. 2014'te Uluslararası Uzay İstasyonu'nda 165 gün geçirdi, iki uzay yürüyüşü gerçekleştirdi.

2020-2022 yılları arasında NASA Astronot Ofisi başkanlığını yürüttü. Wiseman'ın eşi Carroll, kanser nedeniyle 2020'de hayatını kaybetmişti. Görev sırasında ekibin keşfettiği bir kratere onun adının verilmesi istendi.

1976'da Kaliforniya'nın Pomona kentinde doğan Glover, Ay'ın çevresinden dolasan ilk siyahi astronot olarak tarihe geçti. California Polytechnic Üniversitesi'nden genel mühendislik lisansı alan Glover, ardından uçuş test mühendisliği, sistem mühendisliği ve askeri harekat sanatı ve bilimi alanlarında üç ayrı yüksek lisans derecesi elde etti.

Deniz Kuvvetleri'nde F/A-18 ve EA-18G uçaklarıyla 3 bin saatten fazla uçuş yaptı, 24 muharebe görevi üstlendi. 2013'te Senatör John McCain'in ofisinde yasama danışmanı olarak çalışırken NASA tarafından seçildi.

2020'de SpaceX Crew Dragon'un ilk operasyonel uçuşuyla Uluslararası Uzay İstasyonu'na giderek orada uzun süreli kalan ilk siyahi astronot oldu. Dört kızıyla birlikte Texas'ta yaşıyor.

1979'da Michigan'ın Grand Rapids kentinde doğan Koch, Ay yörüngesine çıkan ilk kadın olarak tarih yazdı. North Carolina Eyalet Üniversitesi'nden elektrik mühendisliği ve fizik alanlarında çift lisans ile elektrik mühendisliğinde yüksek lisans aldı.

Kariyerine NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nde başladı, ardından Antarktika'daki Amundsen-Scott Güney Kutup İstasyonu'nda sıcaklığın eksi 79 dereceye düştüğü koşullarda araştırmacı olarak çalıştı.

Üç buçuk yılını Kuzey ve Güney Kutup bölgelerinde geçirdi. Johns Hopkins Uygulamalı Fizik Laboratuvarı'nda Juno uzay aracının dedektörlerinin geliştirilmesine katkıda bulundu.

2019-2020'de Uluslararası Uzay İstasyonu'nda kesintisiz 328 gün kalarak bir kadın astronot için en uzun tek seferlik uzay uçuşu rekorunu kırdı. Jessica Meir ile birlikte tarihteki ilk yalnızca kadınlardan oluşan uzay yürüyüşünü gerçekleştirdi.

1976'da Kanada'nın Ontario eyaletinde bir çiftlikte büyüyen Hansen, düşük Dünya yörüngesinin ötesine geçen ilk Amerikan vatandaşı olmayan astronot olarak tarihe adını yazdırdı.

Kanada Kraliyet Askeri Koleji'nden uzay bilimi lisansı ve fizik yüksek lisansı aldı. Kanada Hava Kuvvetleri'nde CF-18 savaş uçağı pilotu olarak görev yapan Hansen, NORAD bünyesinde de hizmet verdi.

12 yaşında hava kadetlerine katılmış, 16'sında planör, 17'sinde özel pilot lisansı almıştı. 2009'da Kanada Uzay Ajansı tarafından astronot olarak seçildi. 2017'de bir NASA astronot sınıfını yöneten ilk Kanadalı oldu. Artemis II, uzaya yaptığı ilk uçuş. Hansen'in görev arması, Kanada yerlisi Anishinaabe sanatçı tarafından tasarlandı.

Orion uzay aracı "Integrity", bugün San Diego açıklarında Pasifik Okyanusu'na iniş yapacak. Mürettebat, USS John P. Murtha gemisine alınacak ve sağlık kontrollerinin ardından Houston'daki Johnson Uzay Merkezi'ne nakledilecek.

NASA, Artemis II'nin ardından gelecek yıl Artemis III'ü, 2028'de ise insanların yeniden Ay yüzeyine ineceği Artemis IV'ü planlaıyor.