Memleketin toprağı sahipsiz kaldı! Tarımda en büyük risk ortaya çıktı

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, Türk tarımının içinde bulunduğu duruma ilişkin bir yazılı açıklama yaparak sektörün sorunlarına dikkat çekti. Durmaz, artan üretim maliyetleri, yaşlanan çiftçi nüfusu ve kırdan kente göç gibi temel sorunların gıda arz güvenliğini tehdit ettiğini belirtti.

Durmaz, çiftçilerin en büyük sorunlarının başında artan üretim maliyetlerinin geldiğini vurguladı. "Mazottan gübreye, ilaçtan elektriğe kadar her kalemde fahiş artışlar yaşanıyor" diyen Durmaz, bu durumun çiftçiyi zor durumda bıraktığını ifade etti. Çiftçinin ürününü satamadığını veya maliyetinin altında satmak zorunda kaldığını belirten Durmaz, "Bir yanda küresel şirketlerin belirlediği girdi fiyatları, diğer yanda piyasanın insafına bırakılmış satış fiyatları var. Bu denklemde çiftçi her geçen gün biraz daha borçlanıyor, üretimden kopuyor. Tarım, artık sürdürülebilir olmaktan çıkmıştır" dedi.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı 2025 yılı Eylül ayı verilerine göre tarım ürünleri üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE) bir önceki aya göre %5,80, bir önceki yılın aynı ayına göre ise %46,83 artış gösterdi. Bu durum, üretim maliyetlerindeki artışın resmi bir göstergesi olarak dikkat çekiyor.
Durmaz, özellikle süt, buğday, domates, biber, karpuz, mısır, soğan ve patates gibi birçok ürünün üreticisinin son yıllarda zarar ettiğini dile getirdi. Tüketicinin pazarda ürünleri pahalıya alırken, üreticinin kazanamadığı bir yapı oluştuğunu söyleyen Durmaz, bu durumu "üretimden tüketime kadar yanlış kurgulanmış tarım politikalarının sonucu" olarak değerlendirdi.

Açıklamasında tarım sektöründeki demografik değişime de dikkat çeken Durmaz, çiftçi yaş ortalamasının hızla yükseldiğini belirtti. Erkek çiftçilerin yaş ortalamasının 58, kadın çiftçilerin ise 61'e çıktığını ifade eden Durmaz, "Tarımın geleceği alarm veriyor. Tarlada çalışan eller yaşlanıyor, gençler toprağından kopuyor. Bu tablo sadece bir demografik gerçek değil, gelecekte kendi gıdamızı üretme gücümüzü kaybetme tehlikesidir" şeklinde konuştu.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) verileri de bu durumu teyit ediyor. 2024 yılı itibarıyla çiftçilerin yaş ortalaması 59'a yükselmiş durumda. Çiftçilerin yüzde 35'i 65 yaş ve üzerinde, yüzde 35'i ise 50-64 yaş aralığında yer alıyor. 18-32 yaş arası genç çiftçilerin oranı ise sadece yüzde 5 civarında.

Kadim Durmaz, kırsaldan kente göçün artarak devam ettiğini ve köylerin boşaldığını belirtti. Gençlerin kırsalda kalmak istememesinin nedenleri arasında yaşam koşullarının zorluğu, okul, sosyal imkanlar ve internet gibi altyapı eksikliklerini saydı. "Kırsalda yaşam kalitesini artırmadan, gençlere ‘tarım yapın’ demek kuru bir temenniden öteye geçmez" diyen Durmaz, acil olarak sosyal, kültürel ve ekonomik politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.

Bu kapsamda Durmaz, genç çiftçilere düşük faizli kredi, vergi muafiyeti, sigorta kolaylığı ve arazi edinme desteği gibi teşvikler sağlanmasını önerdi. Ayrıca tarımsal desteklerin zamanında, yeterli miktarda ve doğrudan üreticiye verilmesinin önemine işaret etti. İthalat politikalarını da eleştiren Durmaz, "Çiftçimizin ürününü maliyetinin altında alıp sonra ithalat kapılarını açmak üretimi değil, tüketimi besler" dedi.

Açıklamasının sonunda kadın çiftçilerin durumuna özel bir parantez açan Durmaz, kadın çiftçi yaş ortalamasının 61'e yükseldiğini hatırlattı. "Kırsal kalkınmada kadını güçlendirmeden tarımı ayağa kaldıramayız" diyen Durmaz, kadın üreticilere yönelik özel teşvik programları, kooperatifleşme desteği ve sosyal güvence sağlanması gerektiğini belirtti. Durmaz, sözlerini "Kadın güçlü olursa, köy güçlü olur; köy güçlü olursa ülke güçlü olur" diyerek tamamladı.