MELİH ALTINOK Yapay zekâ korkusunun sebebi tekel talebi

Korku her zaman alıcı bulur.
Pandemiyi hatırlayın. Nereden çıktığı meçhul bir virüsten korunma adına insancıkları olmayacak yasaklara ikna ettiler.
Soru soranı, itiraz edeni, insanlığın ortak birikimini hatırlatanı yobaz, bilim düşmanı, komplo teorisyeni diye yaftaladılar.
Bugün tablo açık. O süreç servet transferinin, küresel krizlerin ve savaşların zeminini hazırladı. Birilerinin zenginleşmesinin bedelini hâlâ ödüyoruz. Faturanın büyük kısmının daha ödenmediğini gösteren emareler de duruyor.
Silikon Vadisi'nde üretip aklımızı aldıkları yapay zekâ için benzer bir oyun sahneleniyor.
Yıllardır allayıp pulladıkları, başta bedava dağıtıp milyonları bağımlı kıldıkları uygulamaların şimdi kontrolden çıktığını söylüyorlar.
Ocak ayında bu köşede BlackRock CEO'su Larry Fink ile Elon Musk'ın Davos'ta çizdiği karamsar tablonun inandırıcı olmadığını yazmıştım.
Yapay zekânın beyaz yakalıları silip süpüreceğinden, insanlığın hazır olmadığından, sistemin kontrolden çıkmak üzere olduğundan söz edenler, bu işin ağababalarıydı.
Musk'ı zaten biliyorsunuz. Fink'in yönettiği BlackRock'ın portföyünde yapay zekâya dokunmayan neredeyse hiçbir alan yok. Teknoloji, savunma, finans altyapısı, veri ekosistemi... Her katmanda var.
Yapay zekâ sınırlanırsa büyük kaybedecek olan, ne yiyeceğini içeceğini ona soran kullanıcı değil; bu devler.
İnsanların etinden sütüne kadar her şeyi sömüren aktörlerin "insanlık" adına yaptığı çağrının sebebi basit: Kontrolsüz büyüyen piyasayı kendi lehlerine regüle ettirmek.
Bu alandan para kazanan bir müteşebbisin daha fazla vergi ve denetim istemesi olacak iş midir?
Ama görüyorlar ki kârlı piyasaya sonradan girecekler, yarışa önce girip dev yatırım yapanların yarattığı zeminde sıçrayıp ipi göğüsleyebilir.
Üreticilerin yan yana gelmesi bu yüzden. Harari gibi popüler filozoflara ücret mukabilinde distopya sipariş etmeleri de. ABD aygıtına "Canavar kontrolden çıktı, insanlık adına sınırla" demeleri de.
Yüksek vergileri bu devler ödeyebilir. Sektöre girecek çaylağın batacağı ise kesin.
Başta Demokratlar olsa belki kapıyı açarlardı. Muhataplarıysa ABD'yi vergi ödememeye ikna etmiş Trump. Tereciye tere satıyorlar.
Nitekim Los Angeles'taki All- In Summit'te NVIDIA CEO'su Jensen Huang'a konferans sırasında telefon açıp "Kral çıplak" dedi.
Huang'ın dünyanın en gelişmiş yapay zekâ çiplerini tasarlayabildiğini, ancak kendisini hoparlöre alamadığını belirterek takılan Trump açıkça "Dolandırıcılık yapmayın" dedi:
"Robotlar dünyayı ele geçirmeyecek. Yapay zekâ dünyanın geri kalanını ele geçirmeyecek. Bütün bu olay bir aldatmaca!"
Yalnız Trump değil, hükümetin diğer isimleri de nihayet uyanmışa benziyor.
Yapay zekâya büyük yatırım yapan İsrail'e karşı ABD'nin bağımsızlığına vurgu yapan açıklamalarıyla göz dolduran Başkan Yardımcısı J.D. Vance de benzer noktaya değindi:
"Yapay zekânın mucidi şirketlerin devlete gelip düzenleme için yalvarması bana biraz garip geliyor."
Yapay zekâ piyasası başıboş kalsın demiyorum. Düzenleme, kartelin lehine ve dünyanın geri kalanının aleyhine rekabeti bitirmek için olmamalı.