MELİH ALTINOK Batı cephesinde 4,5 yıldır yeni bir şey yok

Dün Moskova'ya inen isimler yeni değil. Steve Witkoff ve Jared Kushner, Trump'ın Putin hattındaki asıl mekikçileri. Witkoff 2025'ten beri Kremlin'e gidiyor; bazı turlar dört saati aştı. Kushner son bir yıldır masaya eklendi. Ocak 2026'da ikisi yine Moskova'daydı. Florida'da Putin'in özel temsilcisi Kirill Dmitriev ile de oturdular.
Bu kez farkı Kiev'in rota üzerinde olması. İkili Rusya'dan sonra Ukrayna'ya uçacak.
Zelenski, Amerikalılar Rusya'dayken kendi hava saldırılarını durduracağını söyledi. Trump "somut teklif" götürdüklerini öne sürüyor.
Takvim işin içinde. ABD'de 3 Kasım ara seçimleri yakın. Trump için barışa dair görünür bir sonuç lazım. Ateşkes, çerçeve, "savaşı durdurduk" cümlesi içerde elini güçlendirir.
Putin de bunu okuyor. Trump zayıflarsa, Washington'da savaşı silah ve bütçeyle uzatma tarafı güçlenir. Kremlin için bu dönem, sonraki dönemden daha pazarlık edilebilir duruyor. O yüzden "şimdi konuşalım" ile "şartlarımdan inmem" aynı anda duruyor.
Maliyet masayı zorluyor. Her iki taraftan da yüz binlerce kayıp var. Rusya'nın aylık zayiatı, gönüllü sözleşme hızını geçmiş durumda. Kiev'de de insan bulmak zor. Yaş sınırları, kaçak avı, yurt dışındaki erkekler...
Her iki ordu, aynı dipsiz kuyuya bakıyor.
Petrol ülkesi Rusya'da pompalar kesildi. Rafinerilere inen İHA'lar benzin üretimini düşürdü, onlarca bölgede kuyruk ve kota çıktı. Putin kıtlığı "kritik değil" deyip kabul etti; Belarus ve Kazakistan'dan benzin konuşuluyor.
Asıl geniş hesap Avrupa'da. İngiltere başta, NATO'nun Avrupa kanadı savunma harcamasını büyütmek için Rusya tehdidini masanın ortasına koyuyor. Lahey'de yüzde 5 hedefi kondu, Ankara'da artışlar Trump'a gösterildi. Bu artışın parlamento ve sokakta tutulabilmesi, tehdidin soğumamasına bağlı. Savaş durursa "acil tehlike" dili zayıflar; tartışma hastane, okul, emekli maaşına döner.
Londra ve Berlin için Ukrayna yalnızca bir müttefik dosyası değil, silahlanma seferberliğinin gerekçesi. Bu yüzden ittifakın Avrupa kanadı, savaşı canlı tutmak üzere Kiev üzerinden Karadeniz'de ve Rusya içlerinde saldırı hattını besliyor. Novorossiysk, gölge filo, Soçi açıkları, rafineriler, enerji ve lojistik düğümleri. İstihbarat, menzil ve silah bu vuruşları mümkün kılıyor.
Witkoff ve Kushner tam bu çelişkiye iniyor. Washington sonuç isterken, Avrupa tehdidin sönmemesi kozunu kullanıyor, Kiev asker ve ilgi kaybından korkuyor, Putin yakıt kuyruğunu ve Trump sonrası Amerika'yı tartıyor.
Koskoca 4,5 yıl... Az değil; hele ki bu çağda. Dünya savaşları bu kadar sürmüştü.
Bitse de gitsek.