Meksika da El Mencho operasyonu sonrası kaos: Uzman isimden dikkat çeken uyarı: ABD müdahalesi kapıda mı?

Meksika ordusunun üst düzey uyuşturucu baronunu öldürmesinin üzerinden bir gün geçtikten sonra askerler kartel militanlarıyla çatışmaya devam ediyor.

Şiddet olayları nedeniyle dersleri askıya alınan çocuklar pazartesi günü Jalisco'daki Tapalpa kasabasının kaldırım taşlı sokaklarında oynarken, ana meydandaki turistik dükkanlar da açıktı. Ancak kasabanın hemen dışında, kurşun yağmuruna tutulmuş bir cipin yanında ölü bir adam yatıyordu. Hayatını kaybeden kişi, Jalisco Yeni Nesil Karteli'nin lideri El Mencho lakaplı Nemesio Oseguera Cervantes'in ölümüyle başlayan şiddet sarmalının son kurbanlarından biriydi.

Meksika güvenlik güçleri, El Mencho'nun ölümüne misilleme olarak ülkenin her yanında saldırılar düzenleyen kartel militanlarıyla çatışmalarını sürdürdü. Tapalpa'nın eteklerinde dumanlar yükselirken, kartel üyeleri yolları kapatmaya devam etti. Meksikalı yetkililer, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Nemesio Oseguera Cervantes'i yakalama girişiminde ve sonrasında 70'ten fazla kişinin öldüğünü bildirdi. El Mencho, Meksika'nın en güçlü suç örgütlerinden biri olan Jalisco Yeni Nesil Karteli'nin kötü şöhretli lideriydi. El Mencho'nun ismi, küresel uyuşturucu imparatorluğunu yönettiği dönemde cinayet, adam kaçırma, İHA saldırıları, zırhlı araçlarla güvenlik görevlilerinin hedef alınması gibi olaylara karışmıştı.

Oseguera Cervantes, Meksika'da en hızlı büyüyen suç şebekelerinden birinin lideriydi; ABD'ye fentanil, metamfetamin ve kokain kaçırması ve Meksika hükümet yetkililerine karşı pervasız saldırılar düzenlemesiyle biliniyordu. Örgüt, onun ölümüne yaygın şiddet olaylarıyla karşılık verdi; 20 eyalette 250'den fazla yol kontrol noktası kurdu ve araçları ateşe verdi.

ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin istihbarat desteği verdiği operasyonun ardından Meksika'da uyuşturucuyla ve kartellerle mücadelenin hızlanması gerektiğini belirtti. Trump'ın açıklaması, ABD'nin Meksika'da yaşananlarla yakından ilgilendiğini ortaya koydu. ABD'nin Latin Amerika genelinde egemenliğini yeniden tesis etmeye çalıştığını vurgulayan Dr. Canan Tercan, Meksika'daki durumu ve olası senaryoları Hurriyet.com.tr'ye değerlendirdi.

MEKSİKA GERGİN

Şiddet azaldı ancak Meksika, kartel patronunun öldürülmesinin ardından hala gergin durumda. Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum hükümeti, selefine kıyasla uyuşturucu kartellerine karşı daha agresif bir şekilde hareket ederken, hukuk çerçevesinin dışına çıkmamaya özen gösterdi. Sheinbaum, geçmişte kartellere karşı yapılan savaşların daha fazla kan dökülmesine yol açtığını hatırlattı.

Çarpıcı operasyon, Meksika'nın uyuşturucu kartellerine karşı yeni mücadelesinde büyük bir zafer gibi görünüyor ve Başkan Trump'ın aynı suç gruplarına karşı Meksika'da saldırılar düzenleme tehdidini azaltmada yardımcı olabilir. Öte yandan El Mencho'nun ölümü ülkeyi kaosa da sürükledi; silahlı gruplar ülkenin 32 eyaletinden 20'sinde misilleme yaptı. Güvenlik güçlerine saldırdılar, otoyolları bloke ettiler ve süpermarketleri, bankaları ve araçları ateşe verdiler. Meksika'daki olaylarda şu ana kadar en az 62 kişi öldü.

KARTELİN GÜCÜ: 30 BİN SİLAHLI UNSUR VE FRANCHİSE SİSTEMİ

Jalisco Yeni Nesil Karteli, Meksika'nın en güçlü ve en hızlı büyüyen suç örgütlerinden biri olarak biliniyor. Örgüt, ABD'ye fentanil, metamfetamin ve kokain kaçakçılığının yanı sıra Meksika hükümet yetkililerine yönelik saldırılarıyla tanınıyor.

Tercan, Meksika'daki kartellerin paramiliter ordulara sahip olduğunu ve silah ile uyuşturucu kaçakçılığından büyük gelir elde ettiklerini söyledi. Jalisco Yeni Nesil Karteli'nin yaklaşık 30 bin silahlı unsurunun bulunduğunu belirten Tercan, örgütün dron ve ağır silahlara sahip olduğunu, ekonomik güçlerinin bulunduğunu ve bu nedenle durumun son derece tehlikeli olduğunu belirtti.

Kartelin 'franchise' sistemiyle çalıştığını kaydeden Tercan, örgütün yapısını şöyle açıkladı:

"Bu kartel Meksika'ya özgü değil. Ülkenin en önemli limanlarından birini kartel kontrol ediyor. Franchise sistemiyle çalışıyorlar. Yani çok sayıda küçük örgütle birlikte hareket ediyorlar. Kartel bu yapı sayesinde çok güçlü ve bütçeleri de çok büyük. Bunlar çok aktif yapılar. Yargı içinde de pek çok davada etkililer. Rüşvet ağları sayesinde çok kuvvetliler."

Sinaloa Karteli'nin geçen yıl neden olduğu çatışmalarda 20-30 bin kişinin öldüğünü hatırlatan Tercan, benzer bir tablonun yeniden yaşanabileceği uyarısında bulundu.

ABD, 'ARKA BAHÇESİNE' DÖNMEK İSTİYOR

Tercan, operasyonun zamanlamasının dikkat çekici olduğunu ifade ederek, ABD'nin 39 trilyon dolarlık dış borcu bulunduğunu ve Latin Amerika'daki zengin petrol yataklarını kontrol altına almak istediğini söyledi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun da bu yönde söylemlerinin bulunduğunu hatırlatan Tercan, Washington yönetiminin eski arka bahçesini geri almayı hedeflediğini kaydetti.

Tercan, ABD'nin Latin Amerika'ya yönelik planını şu sözlerle değerlendirdi:

"ABD çok deneyimli bir ülke. İç karışıklık çıkacağını biliyordu. ABD'nin 39 trilyon dolarlık dış borcu var. Latin Amerika ülkelerinde zengin petrol yatakları var ve karteller çok büyük bütçeler yönetiyor. ABD aslında eski arka bahçesini tekrar geri almak istiyor."

'ABD MÜDAHALESİ YÜKSEK İHTİMAL'

Sheinbaum'un kartellerle tek başına mücadele etmekte yetersiz kalacağını öngören Tercan, Meksika'ya ABD müdahalesinin yüksek ihtimal olduğunu bildirdi. Kartellerin direnmeye devam edeceğini, silahları ve bölgesel güçleri bulunduğunu kaydeden Tercan, Sheinbaum yönetiminin giderek artan bir baskı altında kalacağını belirtti.

ABD'nin Meksika'da kontrollü bir kaos çıkardığını savunan Tercan, şunları dile getirdi:

"Meksika yetersiz kaldıkça Sheinbaum ABD'den yardım istemek zorunda kalacaktır. Meksika'da devlet yetersiz kalırsa ABD müdahale edecektir. Trump kendisi defalarca ABD askerlerini göndermeyi teklif etmişti. Ancak Sheinbaum bunu iç işlerine müdahale diye yorumlayarak reddetmişti."

Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum

"ABD'NİN PLANI ADIM ADIM İŞLİYOR"

Tercan, Meksika'da yaşanan sürecin daha önce Kolombiya'da görüldüğünü belirterek, ABD'nin FARC ile mücadelede yetersiz kalan Kolombiya'ya yardım paketleri açıkladığını ve ülkeye yerleştiğini kaydetti. ABD'nin uyuşturucu ticaretini durdurmak ve gerillayı püskürtmek için Kolombiya'ya girdiğini ifade eden Tercan, ABD'nin yıllarca ülkenin hukukuna, ekonomisine ve ordusuna müdahale ettiğini ifade etti.

Tercan, Kolombiya örneğinin ABD müdahalesinin sonuçları konusunda önemli ipuçları verdiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

"ABD müdahalesinin Kolombiya'daki operasyonu uyuşturucu ticaretini azaltmadı, bu yönde BM raporları var. ABD'nin Latin Amerika'da çok fazla kaos çıkardığını biliyoruz. Venezuela'dan sonra Meksika, Küba, Brezilya ve Kolombiya topun ağzındaydı. Bu ülkeler Venezuela'ya müdahaleye karşı çıkıyordu. Sıranın kendilerine gelmesinden korkuyorlardı. Şimdi biz ABD planının adım adım işlediğini görüyoruz."

'EL MENCHO'NUN ÖLDÜRÜLMESİ KARTELİ ÇÖKERTMEZ'

Tercan, El Mencho'nun öldürülmesinin Jalisco Yeni Nesil Karteli'ni çökertmeyeceğini vurguladı. Kartellerin çok geniş ağlara sahip olduğunu ve herkesin bu yapıdan pay aldığını belirten Tercan, örgütün varlığını sürdüreceğini ifade etti.

Tercan, kartellerin ABD içinde de uzantıları bulunduğuna dikkat çekerek, "Bu kartele benzer çok sayıda yapı var. Bunların ABD içerisinde de adamları bulunuyor. El Mencho da bir dönem ABD'de bulunmuş ve hapis yatmıştı. El Mencho'nun yakalanması bu örgütü çökertmez. Karteller çok geniş ağlara sahip, herkes pay alıyor. Bu yapı çökmeyecektir" dedi.

'SÜREÇ TRUMP'TAN BAĞIMSIZ OKUNAMAZ'

ABD yönetiminin kendi ülkesindeki kartel organizasyonlarına operasyon yapmadığını hatırlatan Tercan, operasyonun neden şu anda gerçekleştirildiği sorusunu gündeme getirdi. Tercan, ABD müdahalesi sonrasında ABD içindeki kartellerin Bolivya ve Peru'yla iş yapmaya başladığını belirterek, sürecin Trump yönetiminin politikalarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.

Tercan, sözlerini şöyle tamamladı:

"Trump dünya coğrafyasının farklı noktalarında egemenliğini kullanmak istiyor. Latin Amerika'yı ABD'nin arka bahçesi haline getirmek için bunu yapıyor. Bu süreç, Meksika'nın müdahaleye açık hale getirilme süreci ve Trump'tan bağımsız okunamaz."