Mehmet Şimşek enflasyona takıldı: Anayasa Mahkemesi kanuni faizi iptal etti

İstanbul 8. Vergi Mahkemesi'nde görülen bir dava gümrük kanununda yer alan faiz uygulamasının iptaline ilişkin davaya konu oldu. Mahkeme konuyu Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) taşıdı.

Mahkeme, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun, 7190 sayılı Kanun’un 8. maddesiyle değiştirilen 216. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan “…kanuni faiz…” ibaresinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'nde dava açtı.

Anayasa Mahkemesi'nin gerekçeli kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı. Karara göre, Yüksek Mahkeme, gümrük vergileri ile bunlara bağlı olarak tahsil edilmiş gecikme faizinin veya gecikme zammının geri verilmesinde "kanuni faiz" uygulanmasını öngören düzenlemeyi iptal etti.

Yüksek Mahkeme'nin gerekçesinde, daha önce 3095 sayılı Kanun’un kanuni faizi düzenleyen birinci maddesinin "Sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri" yönünden incelenerek iptal edildiği hatırlatıldı.

Sözleşmeyle miktar tespit edilmeyen hallerde, kanuni faiz oranının yüzde 12 olarak uygulanmasını öngören 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesinin iptaline ilişkin kararın gerekçesinde, "hak edildiği hâlde alınamayan bir miktar paranın ödeneceği tarihe kadar geçen sürede hak sahibinin enflasyon etkisiyle makul olanın ötesinde bir ekonomik kaybının oluşabileceği, kuralda borcun geç ödenmesi nedeniyle belli bir oranda faizin ödenmesi öngörülmekle birlikte paranın değerinde oluşacak aşınmayı telafi etmek amacıyla enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğramadan ödenmesini sağlayacak mekanizmaların öngörülmediği, hukuk sisteminde alacağın enflasyon karşısında değer kaybının önlenmesi için etkili bir hukuk yolunun bulunmadığı"nın ifade edildiği aktarıldı.

Gerekçede, "İtiraz konusu kural bakımından da söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulmamaktadır. Kuralla gümrük vergileri ile bunlara bağlı olarak tahsil edilmiş gecikme faizinin veya gecikme zammının geri verilmesinde kanuni faiz uygulanması öngörülmekle birlikte bu paranın değerinde enflasyon nedeniyle oluşan ve kanuni faiz ile karşılanamayan aşınmayı telafi edecek, paranın önemli ölçüde değer kaybına uğramadan ödenmesini sağlayacak mekanizmaların öngörülmediği, bu itibarla hukuk sisteminde alacağın enflasyon karşısında uğradığı değer kaybını telafi edecek etkili bir hukuk yolunun bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır" denildi.