Mehmet Şimşek bir dokundu piyasa allak bullak oldu: Taksiden kaçan kaçana

Basit usulde vergi ödeyen taksi plakası sahipleri için yeni yıl sancılı başladı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in "sıfır vergi kaçağı" sloganıyla başlattığı esnafa yönelik vergi düzenlemeleri kapsamında yaptığı düzenlemeyle taksilere “Mali Cihaz” zorunluluğu getirildi. Bu sistemle gerçek usulde vergilendirmeye geçildi. Gelirler anlık takibe alınırken plaka piyasası derinden sarsıldı.

Kayıt dışılıkla mücadele adımı, sektördeki vergi dengelerini değiştirdi. Taksiyi yatırım aracı olarak görenlerin tadı kaçarken plaka fiyatlarında hızlı bir düşüş başladı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yeni vergi düzeni sonrasında taksi piyasası adeta allak bullak oldu. Taksiciler, artık KDV, gelir vergisi, geçici vergi ve stopaj gibi kalemlerle kazançlarının yaklaşık yüzde 45’ini vergi olarak ödeyecek. Sadece KDV oranı yüzde 20. Bin liralık bir yolculukta 200 lira KDV kesilecek. Günlük yakıt alımında ödenen KDV ise ortalama 400 lirayı buluyor.

Yeni işe başlayacak taksiciler 30 gün içinde Taksi Mali Cihazı taktırarak gerçek usulde vergilendirilecek. NTV'nin haberine göre ise İstanbul Taksiciler Esnaf Odası ise KDV’nin yüzde 20’den yüzde 1,5’e düşürülmesi için çalışma yapıldığını iddia etti. Türkiye Şoförler Odası Federasyonu’nun da Hazine ve Maliye Bakanlığı’yla temas halinde olduğu öne sürüldü.

Plaka satışları da artık gerçek değer üzerinden KDV ve noter harcına tabi. 10 milyon liralık bir satışta 1 milyon 666 bin 666 lira KDV ödenirken, ayrıca satış bedelinin yüzde 3’ü noter harcı olarak veriliyor. Bu durum plaka sahibinin eline geçen net tutarı ciddi biçimde düşürüyor.

Taksilere 'mali cihaz' zorunluluğu getirildi

Taksi Mali Cihazı açıklamasının ardından 13,5 milyon lira seviyesindeki plaka fiyatları kısa sürede 10 milyon liraya kadar geriledi. Bugün taban fiyat 10,5 milyon, tavan fiyat ise 11,5 milyon lira seviyesinde. Plaka kiraları ise 65 bin lira civarında seyrediyor.

Gerçek usule geçiş ve Taksi Mali Cihazı zorunluluğu sonrası ticari taksi plakası sahipleri vergi yüküyle karşı karşıya kalırken, plaka fiyatları sert geriledi, sektörde taksiden kaçış başladı. Sektörde en büyük soru ise vergiyi kimin ödeyeceği. Gerçek usulde plaka sahibi, yasa dışı kiracı ve şoför arasındaki ilişki daha karmaşık hale geldi. Kendi aracını kullananların oranı yüzde 5’i geçmezken, yasa dışı kiralama sistemi nedeniyle birçok plaka sahibi aracında kimin çalıştığını dahi bilmiyor.

Öte yandan ticari araç kullanma yaşı 69’un üzerinde olan, ehliyeti bulunmayan ya da başka işlerde çalışan binlerce plaka sahibinin varlığı yeni yasal düzenlemeleri gündeme taşıyabilir. Miras yoluyla plaka sahibi olan ancak şartları sağlamayan kişiler de plakalarını hızla elden çıkarma arayışına girmiş durumda.

Sosyal medyada dolaşan “binlerce plakası olan ünlüler” iddiasının ise gerçeği yansıtmadığı belirtiliyor. Yasal olarak bir kişi yalnızca bir ticari plaka sahibi olabiliyor ancak İstanbul'da bu uygulamanın başlatılması çok da eski değil.

İBB, 2021 yılında plaka ağalığına son vermek amacıyla 2 Nisan 1986 tarihli Bakanlar Kurulu kararını uygulamaya alma kararı almıştı. Böylece “10553 Sayılı Ticari Plakaların Verilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Karar” metni yürürlüğe konulmuş kararın üçüncü maddesinde, plaka tahsisi için taksi, dolmuş ve minibüslerde şoförlük mesleğini geçim kaynağı olarak seçmiş ve sürekli icra ettiğini beyan etmiş olma ve ilgili meslek odasına üye bulunma şartı aranmaya başlamıştı. İBB, bu madde doğrultusunda mevcut plaka sahiplerinin ve plakayı satın almak isteyenlerin şoförlüğü tek geçim kaynağı olarak seçip seçmediğini inceleyeceğini duyurmuştu. Alıcılardan, geçimlerini yalnızca şoförlükten sağladıklarını ispatlamaları isteneceği belirtilmişti.