Meclis’te çarpıcı profiller: 17 yaşında 180 suç

Adalet Bakanlığı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Daire Başkanı Meral Gökkaya, çocuklara yönelik “koruyucu-onarıcı” yaklaşımla uluslararası düzeyde uygulanan “diversiyon” projesini anlattı. Güncel çarpıcı örnekler de veren Gökkaya şunları söyledi:

BENİ AİLEMDEN ALIN

“Kanun koyucu, ‘suça sürüklenen çocuk’ diyerek, toplumun ya da ailenin koruyamaması sebebiyle çocuğun suça sürüklendiğini kabul ediyor. Ama toplumda o kadar büyük, infial uyandıran suçlar işleniyor ki ‘Bunlar mı çocuk?’ deniyor. Ya da 17 yaş 364 gün yaşındaki çocuk da ‘çocuk’ mesela; 12 yaş bir günlük çocuk da çocuk ceza ehliyeti bakımından.

Bazı çocuklar aileleri tarafından suça sevk ediliyor. Mesela Bursa’da bir çocuğumuz vardı, 180 kere hırsızlık suçu işlemiş, ‘Beni ailemden alın’ diyor. Orada biz Çocuk Adalet Merkezini kurduk, özel yargılamaları ayrı çocuk adliyesinde yapıyoruz. Şimdi, o çocuğu biz ne zaman tespit ediyoruz? Bir sürü suç işledikten sonra -sosyal inceleme raporu- başka başka savcılarda bir sürü dosya olduktan sonra tespit ediyoruz. Eğer bunu en başta yaparsak ona uygun tedbirler alabiliriz. Sadece korunmaya ihtiyacı olan çocuklar için alınması gerekmiyor bu tedbirlerin; her çocuk için alınabilir. Yani illa güvenlik tedbiri hâline geldiğinde verilmesi gerekmiyor, yargılama sürecinde de bu tedbirler alınabilir. Burada hâkim, savcılar için farkındalık çalışmalarının artırılması gerekiyor. Yani çocuk defalarca suç işledikten sonra, o cezalar artık içtima edildikten sonra o çocuğu kurtarmanın imkânı yok.”

BAŞKAN: BİR MEKTUP ALDIM

Komisyon Başkanı Müşerref Pervin Tuba Durgut da “Her şeye siyah beyaz değil, gri bakmamız gereken bir çağda yaşıyoruz” dedi. Bazı örnekleri paylaşan Durgut şöyle devam etti: “İnanın, keşke 1990’lardaki, benim çocuk olduğum zamanlardaki çocuk suçlu profili olsaydı da o zaman bu adli sistem olsaydı. Bugün bir mektup da aldım. Kendini ‘suça sürüklenen çocuk’ olarak tanımlayıp imzasını atmış, ismini vermiş. Enteresan bir şey! Sene olarak çok uzun bir zaman, büyük kısmını da kapalı cezaevinde geçireceği bir cezaya çarptırılmış. Fakat hikâyesinde diyor ki: ‘Ya, ben küçükken, işte, 15 yaşlarındayken hırsızlık suçuna karıştım, karıştım, karıştım, hiç ceza almadım.’

Bu cezasızlık algısı onda işledikten sonra tekerrüren bakıyorsun 48 sene ceza almış. Fakat öbür taraftan Ahmet Minguzzi’nin katili 24 sene aldı, ama kaç sene yatacak? Kapalı cezaevinde kalacak süresi az. Ya da Atlas’ın katili 14 yaşında, onun daha az. Yani bazı şeyler pratikte uygulanırken adli sistemde tam yerine oturmuyor gibi.”