Mavi gözlü tüm insanların atası aynı: Araştırmada Türkiye de var Sözcü Gazetesi

Bilim insanları, yaklaşık 6 ila 10 bin yıl önce meydana gelen ve bugün dünya üzerindeki tüm mavi gözlülerin göz rengini belirleyen genetik bir mutasyonun izini sürdü. 2008 yılında yapılan araştırmanın sonuçları, başlangıçta tüm insanların kahverengi gözlü olduğunu ancak genetik bir "anahtarın" bu durumu değiştirdiğini gösteriyor.

GENETİK BİR "ŞALTER" KAHVERENGİYİ MAVİYE DÖNÜŞTÜRDÜ

Hücresel ve Moleküler Tıp Bölümü’nden Profesör Hans Eiberg, araştırmanın temelini şu sözlerle açıklıyor:

"Başlangıçta hepimiz kahverengi gözlüydük. Ancak kromozomlarımızdaki OCA2 genini etkileyen genetik bir mutasyon, kahverengi göz üretme yeteneğini kelimenin tam anlamıyla 'kapatan' bir anahtarın oluşmasına neden oldu."

OCA2 geni; saç, göz ve cilt rengini veren melanin pigmentinin üretiminde görev alan "P proteini"ni kodluyor. Ancak bu mutasyon geni tamamen yok etmek yerine, iris üzerindeki etkisini sınırlayarak melanin üretimini azaltıyor. Bu durum, kahverengi rengin maviye "seyrelmesine" yol açıyor. Profesör Eiberg, bu anahtarın etkisinin çok spesifik olduğunu, eğer gen tamamen devre dışı kalsaydı "albinizm" durumunun ortaya çıkacağını belirtiyor.

ÜRDÜN'DEN TÜRKİYE'YE AYNI DNA İZİ

Araştırma ekibi, Ürdün, Danimarka ve Türkiye gibi birbirinden coğrafi olarak uzak ülkelerdeki mavi gözlü bireylerin mitokondriyal DNA'larını inceledi. Yapılan karşılaştırmalar, mavi gözlü bireylerin DNA'larındaki "renk anahtarının" tam olarak aynı noktada olduğunu gösterdi.

Profesör Eiberg, "Bu verilerden yola çıkarak tüm mavi gözlü bireylerin aynı ataya bağlı olduğu sonucuna varabiliriz. Hepsi DNA'larındaki aynı noktada, aynı anahtarı miras almışlar," diyerek mavi gözlülerdeki genetik çeşitliliğin kahverengi gözlülere oranla çok daha düşük olduğunu vurguluyor.

DOĞANIN GENETİK KOKTEYLİ

Bilim insanlarına göre bu değişim, ne olumlu ne de olumsuz bir mutasyon olarak değerlendiriliyor. Göz rengindeki bu değişim; saç rengi, kellik veya çiller gibi insanın hayatta kalma şansını ne artıran ne de azaltan genetik varyasyonlardan biri.

Haberin kaynağı olan Profesör Eiberg, durumu şöyle özetliyor: "Bu çalışma, doğanın insan genomunu sürekli karıştırdığını, insan kromozomlarından genetik bir kokteyl oluşturduğunu ve farklı değişimleri sürekli denediğini gösteriyor."