Masum görünen süt, bazıları için tehlikeli olabilir! Süt alerjisi hakkında bilinmesi gerekenler

Süt ve süt ürünleri, beslenmede önemli bir yer tutsa da bazı kişiler için risk taşıyor. Süt alerjisi, bağışıklık sisteminin süt proteinlerine karşı aşırı tepki göstermesiyle ortaya çıkıyor ve cilt döküntülerinden solunum güçlüklerine kadar birçok belirtiye neden olabiliyor. Peki, süt alerjisi ile laktoz intoleransı arasındaki fark ne?

Hangi bitki çayı ne işe yarıyor?

Sık sık şişkinlik yaşıyorsanız bu besinlere dikkat!

SÜT ALERJİSİ NEDİR?

Süt alerjisi, bağışıklık sisteminin süt ve süt ürünlerinde yer alan proteinlere karşı aşırı tepki göstermesiyle ortaya çıkan bir alerjik hastalıktır. En sık olarak inek sütündeki kazein ve beta-laktoglobulin proteinlerine karşı gelişir, ancak keçi veya koyun sütü gibi diğer hayvan sütlerine karşı da görülebilir. Çoğunlukla bebeklik döneminde başlasa da, bazı bireylerde yetişkinlikte de devam edebilir.

Bağışıklık sistemi süt proteinlerini zararlı bir madde olarak algıladığında; cilt döküntüsü, sindirim sorunları veya solunum güçlüğü gibi belirtiler ortaya çıkar. Ciddi durumlarda anafilaksi riski bile oluşabilir. Bu nedenle süt alerjisi, yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen bir durumdur ve doğru tanı ile tedavi büyük önem taşır.

UYARI: Herhangi bir belirti durumunda öncelikle uzman bir hekime danışılmalıdır!

SÜT ALERJİSİ VE LAKTOZ İNTOLERANSI ARASINDAKİ FARKLAR

Süt alerjisi, bağışıklık sisteminin süt proteinlerine karşı geliştirdiği immünolojik bir tepki sonucunda oluşur. Buna karşın, laktoz intoleransı bağışıklıkla ilgili değildir; laktaz enzimi eksikliği nedeniyle süt şekerinin sindirilememesi sonucu gelişir.

Belirtiler de birbirinden farklıdır:

Süt alerjisinde: Cilt döküntüsü, kaşıntı, nefes darlığı veya anafilaksi gibi alerjik reaksiyonlar görülür.

Laktoz intoleransında: Gaz, şişkinlik, karın ağrısı ve ishal gibi sindirim şikayetleri ön plandadır.

Tedavi açısından da fark vardır. Süt alerjisinde süt ve süt ürünlerinden tamamen uzak durulması gerekirken, laktoz intoleransında laktozsuz ürünler genellikle tolere edilebilir.

BEBEKLERDE SÜT ALERJİSİ BELİRTİLERİ

Bebeklerde süt alerjisi genellikle süt veya süt içeren mamalarla temas sonrasında aşağıdaki belirtilerle ortaya çıkar:

- Ciltte kızarıklık, döküntü veya egzama,

- Kusma, ishal ya da dışkıda kan,

- Karında şişkinlik, gaz ve huzursuzluk,

- Sürekli ağlama veya uyku problemleri,

- Solunum güçlüğü ya da hırıltılı nefes.

YETİŞKİNLERDE SÜT ALERJİSİ BELİRTİLERİ

Yetişkinlerde görülen süt alerjisi, daha hafif seyredebilir ancak yine de dikkat gerektirir. Yaygın belirtiler şunlardır:

- Ciltte kaşıntı, kızarıklık veya kurdeşen,

- Mide bulantısı, gaz ve şişkinlik,

- Burun akıntısı, hapşırma veya boğaz kaşıntısı,

- Gözlerde sulanma ve kaşıntı,

- Nadir durumlarda anafilaksi.

SÜT ALERJİSİNİN NEDENLERİ GENETİK YATKINLIK

Ailede alerji öyküsü bulunması, süt alerjisi gelişme riskini artırır. Astım, egzama veya diğer gıda alerjileri gibi hastalıklar ailede varsa, çocukta süt alerjisi gelişme olasılığı yükselir. Bu durum bağışıklık sisteminin belirli proteinlere karşı aşırı tepki verme eğilimini kalıtsal olarak almasıyla ilişkilidir.

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ TEPKİSİ

Süt alerjisinde bağışıklık sistemi, süt proteinlerini zararlı madde olarak algılar ve onlara karşı IgE antikorları üretir. Bunun sonucunda histamin gibi kimyasallar salınarak ciltte döküntü, mide sorunları veya solunum sıkıntısı gibi belirtiler oluşur.

ERKEN YAŞTA MARUZ KALMA

Bebeklik döneminde inek sütü veya formül mamalara erken başlanması, alerji riskini artırabilir. Bağışıklık ve sindirim sistemleri tam gelişmemiş bebekler, süt proteinlerini yabancı madde olarak algılayabilir. Uzmanlar bu nedenle ilk altı ay sadece anne sütü ile beslenmeyi önermektedir.

ATOPİK DERMATİT VARLIĞI

Egzama gibi alerjik deri hastalıkları bulunan çocuklarda süt alerjisi gelişme riski daha yüksektir. Bu iki durum, bağışıklık sisteminin aşırı duyarlılığıyla yakından ilişkilidir. Bu nedenle atopik dermatiti olan çocukların beslenme düzeni titizlikle planlanmalıdır.

SÜT ALERJİSİNDE BESLENME VE ALTERNATİF SEÇENEKLER

Süt alerjisi olan bireyler, süt ve süt ürünlerini tamamen bırakmalı ve yerine alerjiye neden olmayan alternatifleri tercih etmelidir. Bu süreçte doğru beslenme planı, hem alerjik reaksiyonları önlemek hem de gerekli besin öğelerini almak açısından büyük önem taşır.

BİTKİSEL SÜT ALTERNATİFLERİ

Süt alerjisi olanlar için bitkisel sütler en güvenli ve popüler alternatiflerdir. Badem sütü, yulaf sütü, pirinç sütü, soya sütü ve hindistancevizi sütü gibi seçenekler; kahvede, tatlılarda veya yemek tariflerinde rahatlıkla kullanılabilir.

Ancak, bazı bitkisel sütlerde tatlandırıcı veya alerjen içeriği bulunabileceğinden, etiketlerin dikkatle okunması gerekir. Özellikle soya sütü, bazı kişilerde ek alerjik reaksiyonlara neden olabilir.

SÜT İÇERMEYEN GIDA ETİKETLERİNİ DOĞRU OKUMA

Süt alerjisi olan bireylerin en çok dikkat etmesi gereken konulardan biri gıda etiketleridir. Bazı işlenmiş ürünlerde süt, gizli bileşen olarak yer alabilir.

Etiketlerde şu ifadeler süt varlığını gösterir:

- Kazein,

- Whey (peynir altı suyu),

- Laktalbumin,

- Süt proteini.

Ayrıca “laktozsuz” ibaresi her zaman “süt içermez” anlamına gelmez. Laktozsuz ürünler süt proteini içerebilir ve alerjik bireylerde reaksiyona neden olabilir. Bu nedenle ürünlerin alerjen uyarıları mutlaka incelenmelidir.

Görsel Kaynak: shutterstock