Masa dağılıyor derken ateşkesi süresiz uzattı

ABD ve İran arasında 7 Nisan’da ilan edilen iki haftalık ateşkesin perşembe gecesi TSİ 03.00 itibarıyla sona ermesi bekleniyordu. ABD Başkanı Donald Trump, dün yaptığı açıklamada “anlaşma için zaman kalmadığını” belirtirken, birbirini tekrar eden açıklamaları ile bölgeyi yeniden çatışmalara sürükleyebilecek sürecin de geri sayımını başlatmış oldu. Ancak ev sahibi Pakistan’da görüşmelerin bu sabah başlayacağı inancıyla hazırlıklar devam ederken İran tarafından dün gece yarısı İslamabad’da masaya oturulmayacağı bilgisi geldi. Dakikalar sonra ABD Başkanı Donald Trump ateşkesi süresiz uzattığını duyurdu.

İRAN İSLAMABAD’A GİTMİYOR

İki taraf arasındaki belirsizlik Ortadoğu genelinde gerilimi arttırdı. Tahran cephesi önceki gün Washington’un ‘aşırılıkçı talepleri’ ve ‘Hürmüz’de uyguladığı karşı ablukayı’ gerekçe göstererek yaptığı “müzakere planımız yok” açıklamasından geri adım atmadı. İran devlet televizyonu uluslararası basındaki “Tahran görüşmeye hazır” iddialarını yalanlayarak, “Pakistan’a ne ana heyet ne de ön heyet gönderildi” haberini geçti. Gece yarısı ise Tasnim Haber ajansı İran heyetinin müzakereler için İslamabad’a gitmeyeceği bilgisini Pakistan aracılığıyla Washington yönetimine ilettiğini yazdı.

TRUMP YİNE TEHDİT ETTİ

ABD Başkanı Donald Trump’tan Tahran yönetiminin müzakerelere katılmayacağı iddiaları öncesinde hem umutlu hem de tehditkâr açıklamalar geldi. Trump, önceki gece radyo programı John Fredericks Show’a yaptığı açıklamada Tahran’ın masaya oturacağına inandığını belirterek, “Elbette müzakere edecekler. Etmezlerse, daha önce hiç görmedikleri sorunlarla karşılaşacaklar. Umarım adil bir anlaşma yaparlar ancak ne olursa olsun nükleer silahları olmayacak” diye konuştu. Trump, dün CNBC’ye yaptığı açıklamada ise “Anlaşma için pek zamanımız yok ama biz hazırız. Yani, ordu harekete geçmek için can atıyor” diyerek İran’ın masaya oturmaktan başka çaresi olmadığını savundu. ITV News’e yaptığı açıklamada ise “her şeyin çok iyi sonuçlanacağını” öne sürdü. Ancak İran’ın İslamabad’a gitmeyeceğinin kesinleşmesinin üzerinden yalnızca dakikalar geçmişken ABD Başkanı Trump Truth Social hesabından şu açıklamayı yaptı: “İran hükümetinin ciddi şekilde bölünmüş olduğu gerçeğine dayanarak, Mareşal Asim Munir ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in talebi üzerine, liderleri ve temsilcileri birleşik bir teklif sunana kadar İran’a saldırımızı durdurmamız istendi. Bu nedenle, askerlerimize ablukayı sürdürmelerini ve diğer tüm açılardan hazır kalmalarını emrettim ve bu nedenle ateşkesi, önerileri sunulana ve görüşmeler bir şekilde sonuçlanana kadar ateşkesi uzatacağım.”

VANCE SON ANA KADAR BEKLEDİ

Öte yandan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve heyette yer alan Ortadoğu Temsilcisi Steve Witkoff ile damat Jared Kushner dün son ana kadar ABD’den ayrılmadı. İran’ın İslamabad’a gitmeyeceği haberi netleşmemişken New York Times gazetesi Vance’in ziyaretinin geçici olarak askıya alındığını öne sürdü. Axios’a göre Vance, son ana kadar Tahran’dan gelecek olumlu bir sinyal bekledi. Pakistan, Türkiye ve Mısır da bölgede “kalıcı bir huzur sağlayabilmek için” her iki cepheye baskı yapmaya devam ediyor.

TRUMP’IN MESAJLARI SÜRECİ BALTALIYOR

Amerikan CNN’e göre müzakere sürecini tıkayan unsurların başında, Trump’ın yaptığı erken ve iddialı açıklamalar yer alıyor. Trump’ın özellikle nükleer dosyasıyla ilgili ABD’nin taleplerinin İran tarafından kabul edilmiş gibi lanse edilmesinin Tahran’ı rahatsız ettiği belirtiliyor. CNN’e konuşan bir kaynak, “Henüz üzerinde uzlaşılmamış ve İran kamuoyunda karşılık bulmayan başlıkların kabul edilmiş gibi sunulması hoş karşılanmadı” derken, Tahran yönetiminin Trump’ın açıklamaları nedeniyle “zayıf görünmekten” endişelendiğini ifade etti.Nitekim İran Meclis Başkanı ve baş müzakereci Kalibaf da dün sosyal medyadan yaptığı açıklamada “Tehdit gölgesi altında müzakereyi kabul etmiyoruz ve son iki hafta içinde sahada yeni kartları devreye sokmaya hazırlandık” ifadelerini kullandı. İran’ın İslamabad Büyükelçisi Rıza Emiri Mukaddem de bir paylaşımında “Evrensel olarak kabul edilmiş bir gerçektir ki, büyük bir medeniyete sahip tek bir ülke, tehdit ve güç altında müzakere etmez” ifadelerini kullandı.