Mahfi Eğilmez hesapladı: Dolar 65 lira olmalı Sözcü Gazetesi

Türk lirasının piyasadaki nominal değeri ile gerçek satın alma gücü arasındaki makas yeniden ekonomi gündeminin öne çıkan başlıklarından biri oldu.

İktisatçı Dr. Mahfi Eğilmez, Temmuz 2026 sonu verilerini baz aldığı "Dolar Kuru Gerçeği Ne Kadar Yansıtıyor?" başlıklı analizinde, döviz kurunun yalnızca arz-talep dengesiyle açıklanamayacağını Merkez Bankası müdahaleleri, faiz farkları, sermaye hareketleri ve risk primi gibi unsurların piyasayı şekillendirdiğini kaydetti.

BIG MAC ENDEKSİ TL'NİN DEĞERİNİ NASIL ÖLÇÜYOR?

Uluslararası satın alma gücü paritesi (SAGP) hesaplamalarında yaygın olarak kullanılan Big Mac Endeksi, Temmuz 2026 sonu itibarıyla TL'nin dolar karşısındaki konumunu gözler önüne seriyor. Dünyada ortalama 5 dolardan satılan Big Mac’in Türkiye’deki fiyatı 325 TL seviyesinde bulunuyor.

Piyasadaki 47,50 TL’lik dolar kuru üzerinden hesaplandığında Türkiye’deki sandviçin fiyatı 6,84 dolara karşılık geliyor. Bu veriler, Türkiye'deki bir Big Mac'in küresel ortalamaya kıyasla dolar bazında %37 daha pahalı satıldığını gösteriyor.

ALIM GÜCÜNE GÖRE DOLAR KURUNUN 65 TL OLMASI GEREKİYOR

Dünya genelindeki fiyatları eşitleyen satın alma gücü paritesi kuru hesaplandığında (325 TL / 5 Dolar), Türk Lirası’nın gerçek alım gücüne dayalı dolar kurunun 65 TL seviyesinde olması gerektiği ortaya çıkıyor. Mevcut 47,50 TL’lik piyasa kuru ile hesaplanan 65 TL’lik kur arasındaki 17,50 TL’lik fark, nominal kur ile satın alma gücü arasındaki kopukluğu belirginleştiriyor.

MİLLİ GELİR VE KİŞİ BAŞI GELİRDEKİ KUR DEĞİŞİMİ

Piyasa kuru ile alım gücü kurunun makroekonomik göstergeler üzerindeki etkisi şu tabloda özetleniyor:

Gösterge Piyasa Kuru (47,50 TL) Big Mac SAGP Kuru (65,00 TL) Değişim Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) ~1.658 Milyar Dolar ~1.189 Milyar Dolar -469 Milyar Dolar Kişi Başına Düşen Gelir 18.621 Dolar 13.745 Dolar -4.876 Dolar

"PARAYI GÜÇLÜ GÖSTERMEK ZENGİNLEŞTİRİR Mİ?"

Dolar kurunun doğrudan 65 TL seviyesine yükselmesinin nihai bir hedef olmadığını belirten Eğilmez, Türkiye'nin yüksek ithalat bağımlılığı nedeniyle enerji, ham madde ve ara malı maliyetlerinin artacağını, bunun da enflasyonu tırmandıracağını vurguladı.

Ekonomi yönetiminin uyguladığı kur politikasını eleştiren Eğilmez, bir ülkenin parasını kağıt üzerinde güçlü tutmanın o ülkeyi zenginleştirmeyeceğini, döviz kurunu ekonomik gerçeklikten uzun süre uzak tutmanın maliyetinin zamanla farklı kanallardan ortaya çıkacağını ifade etti.

Dr. Mahfi Eğilmez'in yazısının tamamına buradan ulaşabilirsiniz: https://www.mahfiegilmez.com/