Lise öğrencisinden otizme ‘vr’lı teşhis

ANNE ve babası öğretmen olan 12’nci sınıf öğrencisi Çağan Okur, geçen seneye kadar yaşamını Konya’da sürdürüyordu. Selçuklu Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğrencisi de olan Çağan, lise son sınıf için eğitimine yurtdışında devam etmek isteyince, 2024 yılında Uluslararası Bakalorya (IB) diploması da alabileceği ve dünyanın farklı ülkelerinde 18 kampusu bulunan United World College (UWC) Bosna’ya başvurdu ve burslu kabul aldı. Henüz 9’uncu sınıftayken otizmli çocuklarla çalışmaya başladı. 10’uncu sınıfa geldiğindeyse otizmin erken teşhisi için yapay zekâ destekli VR tabanlı bir program tasarladı. Bu çalışmasıyla 2024 yılında Schmidt Futures ve Rhodes Vakfı’nın ‘100 Rise Global’ listesine girip dünyanın en iyi 100 öğrencisinden biri olan Çağan, çalışmalarını şöyle anlattı:

“Toplumda otizm farkındalığı ne yazık ki hâlâ istenen düzeyde değil. Bu kapsamda ailelere özellikle teşhis sürecinde destek olmak istedim. Ayrıca otizm eğitimleri aileleri maddi olarak da oldukça yoruyor. Yapacağım çalışmanın onlara maddi ek bir yük getirmesini istemiyordum. Bu doğrultuda VR tabanlı ve basit bir şekilde çalışabilen bir sistemi arkadaşım Remzi Ayberk Çimen ile geliştirmeye başladık. Bu sistem cep telefonlarının diğer gözlüklere kıyasla daha basit bir çalışma prensibine sahip VR gözlüklerine takılmasıyla başlıyor. VR’ın içindeki videoda ben yer alıyorum ve çocuklara yaklaşıyorum, onlardan bir objeyi takip etmelerini istiyorum ya da sürekli tekrarlayan eylemlerde bulunuyorum. Çocukların bana verdiği tepkilere göre de yapay zekâ otizm durumuyla ilgili bilgi veriyor.

50 ÇOCUKLA TEST ETTİ

Bu çalışmayı 4-10 yaş aralığındaki 50 çocukla test etme fırsatı yakaladım. Ayrıca otizmli olmayan 100 kişi de test sürümüne katıldı ve yapay zekâ bu sayede verileri topladı. ‘One Click Autism’ adını verdiğim bu sosyal start-up projesindeki yapay zekâ destekli sistemim yüzde 83 oranında doğru bilgi veriyor. Elbette sistemin geliştirilmeye devam etmesi gerekiyor fakat şu an için kaynak yetersizliği nedeniyle bir süre çalışmalara verdik. Görüştüğümüz yatırımcılar olsa da bu projenin ticari bir ürün haline gelmesini istemedim. Yani sistemi ailelere belli bir ücret karşılığında vermek istemiyorum. O nedenle de projeyi geliştirmek için kendi kaynağımı kendim yaratmak adına farklı bir girişim üzerine çalışmalarımı sürdürüyorum.”   

UWC NEDİR

United World Colleges (UWC) ya da Türkçe adıyla Birleşik Dünya Kolejleri, eğitimi; insanları, ulusları ve kültürleri barış ve sürdürülebilir bir gelecek için birleştiren bir güç haline getirmeyi amaçlayan küresel bir eğitim hareketi olarak tanımlanıyor. 1962 yılında Alman eğitimci Kurt Hahn tarafından kurulan bu sistem, günümüzde dünya genelinde 18 farklı kampusta faaliyet gösteriyor. UWC okullarında, yeteneklerine ve potansiyellerine göre seçilen genellikle 16-19 yaş arasındaki gençlere iki yıllık Uluslararası Bakalorya (IB) eğitimi veriliyor. UWC mezunları, dünya genelindeki en iyi üniversitelerden kabul ve burs alma şansına sahip olabiliyor.