Lisanssız forex şirketleri Türk yatırımcıları sosyal medya üzerinden hedef alıyor

Türkiye'de forex ve diğer kaldıraçlı işlemlerde aracılık hizmeti sunulabilmesi, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında SPK tarafından yetkilendirilmiş olmayı gerektiriyor. Buna rağmen XM dahil olmak üzere yabancı merkezli bazı platformlar, Türkiye'de bu yetkiye sahip olmadan Türk yatırımcılara yönelik faaliyetlerini sürdürüyor.

Üstelik bu faaliyetler yalnızca internet sitelerinin Türkçeleştirilmesiyle sınırlı değil. Platformlar; piyasa yorumu, teknik analiz veya işlem sinyali paylaşan sosyal medya hesaplarıyla yapılan iş birlikleri aracılığıyla çok daha geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşabiliyor.

İZİNSİZ SERMAYE PİYASASI FAALİYETİ SUÇ TEŞKİL EDİYOR

SPK'nın resmi bilgilendirmelerine göre, Kuruldan izin alınmaksızın sermaye piyasası faaliyeti yürütülmesi 6362 sayılı Kanun'un 109. maddesi kapsamında suç teşkil ediyor. Söz konusu fiil, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezasıyla sonuçlanabiliyor. SPK, yetkisiz sermaye piyasası faaliyetlerinin tespit edilmesi halinde Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunabiliyor ve ilgili internet sitelerine erişimin engellenmesi için gerekli işlemleri başlatabiliyor. Kurul, geçmiş yıllarda da çok sayıda yetkisiz forex internet sitesi hakkında erişim engeli kararı alınması amacıyla girişimde bulundu.

SPK'nın “Aracı Kurum Faaliyet İzinleri” kapsamında yayımladığı resmi kurum listesinde XM, XM Global, Trading Point veya bu markaların Türkiye'de bilinen herhangi bir tüzel uzantısı yer almıyor. Dolayısıyla XM markası altında Türkiye'deki yatırımcılara sunulan forex hizmetleri SPK tarafından yetkilendirilmiş veya denetlenen bir faaliyet kapsamında bulunmuyor.

TÜRKİYE'YE YÖNELİK HİZMETİN DAYANAĞI BELİZE LİSANSI

İncelemeye konu olan xmtrglobal.com adresinde yer alan bilgilere göre hizmeti sunan XM Global Limited, Belize Financial Services Commission (FSC) tarafından verilen 8557558 numaralı lisansa dayanıyor. Türkiye'ye yönelik hazırlanan internet sitesinde SPK tarafından verilmiş herhangi bir faaliyet iznine ilişkin bilgi ise yer almıyor. XM markasının farklı ülkelerde CySEC, ASIC ve DFSA gibi düzenleyici kurumların denetimine tabi ayrı kuruluşları bulunuyor. Ancak Türkiye'deki kullanıcılara yönelik xmtrglobal.com üzerinde sunulan hizmetin düzenleyici dayanağı olarak Belize'deki lisans gösteriliyor.

Araştırma kapsamında aynı marka adına Türkiye'ye yönelik faaliyet gösteren xmtrade-turkey.com, turkey-xm.com ve xmturkey-tr.com gibi farklı Türkçe alan adlarının yanı sıra “XM Forex Türkiye” adıyla faaliyet gösteren bir Facebook sayfası da tespit edildi. Bu yapı, markanın Türkiye'deki kullanıcılara yönelik özel bir pazarlama stratejisi izlediğine işaret ediyor. XM hakkında çeşitli hukuk büroları ve finans platformlarında yayımlanan kullanıcı şikayetlerinde ise benzer başlıklar öne çıkıyor. Para yatırma işlemlerinin hesaba geç yansıması, para çekme taleplerinin farklı gerekçelerle durdurulması, hesapların bloke edilmesi ve müşteri hizmetlerine erişimde yaşanan sorunlar bunların başında geliyor.

Finansal düzenleme takip platformu WikiFX tarafından aktarılan bir vakada, 100 dolarlık yatırımını 140 dolara çıkardığını belirten bir kullanıcının para çekme talebinden sonra hesabındaki bakiyenin sıfırlandığı öne sürülüyor. Platformun ise durumu aynı IP adresinden birden fazla hesap açıldığı iddiasıyla açıkladığı aktarılıyor.

TANITIM AĞI SOSYAL MEDYA VE TELEGRAM'A TAŞINIYOR

İncelenen Telegram kanalları, yetkisiz forex platformlarının Türkiye'deki kullanıcılara ulaşmak için kullandığı yöntemleri de ortaya koyuyor. 9 bin 590 aboneye sahip “Kripto Levent | Haber” kanalında kripto para ve piyasa haberlerinin arasına yerleştirilen bir paylaşımda, “XM'den Dev Bonus Fırsatları” başlığıyla platforma yönlendiren özel bir bağlantı ve “Partner Kodu: LEVENT” bilgisi paylaşılıyor. İçerikte 100 dolar hoş geldin bonusu, yatırımlara yüzde 20 ek bonus ve 5 bin dolara kadar işlem bonusu gibi teşvikler sunuluyor.

2 bin 861 aboneli “ÇAKIR ÖSİLATÖR” kanalında ise teknik analiz formatındaki bir “SHORT” sinyalinin hemen ardından XM Global'e yönlendiren bir paylaşım yer alıyor. Kanal sahibi, forex işlemlerini XM üzerinden gerçekleştirdiğini ve para yatırma ile çekme işlemlerinde daha hızlı olduğu gerekçesiyle kripto para kullandığını belirtiyor. Aynı paylaşımda kişiye özel affiliate bağlantısı, “Ortak Kodu: 3RT2D” ve yüzde 100 bonus teklifiyle kullanıcılar platforma yönlendiriliyor.

Her iki örnekte de paylaşılan bağlantılar, kişiye özel yönlendirme kodları içeren affiliate bağlantıları niteliği taşıyor. Bu sistemde içerik üreticileri, takipçilerini platforma yönlendirmeleri karşılığında çeşitli komisyon veya gelir modellerinden yararlanabiliyor.

Dikkat çeken bir diğer nokta ise bu tanıtımların doğrudan reklam formatı yerine piyasa haberi, teknik analiz veya yatırım içeriğiyle iç içe sunulması. İncelenen paylaşımlarda içeriğin reklam veya sponsorluk kapsamında olduğuna ilişkin açık bir ibare bulunmuyor.

Bu durum, Ticaret Bakanlığı'nın sosyal medya etkileyicileri tarafından gerçekleştirilen ticari iletişim ve reklamlara ilişkin şeffaflık kuralları açısından da soru işaretleri doğuruyor. SPK da geçmişte sosyal medya üzerinden yatırım tavsiyesi ve sermaye piyasası araçlarına ilişkin yönlendirici içerikler paylaşan hesaplara karşı yatırımcıları uyaran açıklamalar yayımladı.

XM ÖRNEĞİ DAHA GENİŞ BİR SORUNA İŞARET EDİYOR

XM'in Türkiye'deki faaliyetleri tekil bir örnek değil. SPK, geçmiş yıllarda çok sayıda yetkisiz forex internet sitesi hakkında erişimin engellenmesine yönelik işlemler gerçekleştirdi. Çeşitli hukuk büroları ve tüketici şikayet platformlarında ise farklı markalar hakkında para çekememe, hesapların bloke edilmesi ve agresif bonus kampanyaları gibi benzer şikayetler tekrarlanıyor.

Sosyal medya ve özellikle Telegram üzerinden büyüyen finans içerikleri de konunun başka bir boyutunu oluşturuyor. Türkiye'de daha önce Telegram üzerinden faaliyet gösteren bazı yatırım grupları hakkında piyasa manipülasyonu iddialarıyla soruşturma ve dava süreçleri yürütüldü.

Ortaya çıkan tablo, lisanssız yabancı forex platformlarının Türkiye pazarına artık yalnızca Türkçe internet siteleri üzerinden değil; affiliate sistemleri, sosyal medya hesapları, finans içerik üreticileri ve Telegram kanalları aracılığıyla da ulaşabildiğini gösteriyor. Bu nedenle yatırımcıların işlem yapmayı düşündükleri platformların yalnızca yurt dışında bir lisansa sahip olup olmadığını değil, Türkiye'de SPK tarafından yetkilendirilip yetkilendirilmediğini de kontrol etmeleri önem taşıyor.