Libya da ortalık karıştı! Suikast, İHA saldırıları ve istifa aynı anda geldi

Libya'da güvenlik, enerji ve ekonomi alanlarında peş peşe yaşanan sarsıcı gelişmeler, ülkedeki tansiyonu yeniden zirveye taşıdı. Üst düzey bir komutana düzenlenen kanlı suikast, kritik petrol tesislerini hedef alan İHA saldırıları ve Merkez Bankası'ndaki şok istifa kararı, ülkede yeni bir kaos döneminin kapılarını aralama endişesi yarattı.

Ülkedeki gerilimi tırmandıran ilk şiddet olayı Bingazi'de yaşandı. Libya Genel Komutanlığına bağlı Askerî İstihbarat Dairesi Müdürü Tümgeneral Fevzi el-Mansuri, el-Havari bölgesindeki evinin önünde aracına yerleştirilen el yapımı patlayıcının infilak etmesi sonucu hayatını kaybetti. Henüz hiçbir örgütün üstlenmediği bu karanlık saldırının ardından Genel Komutanlık taziye mesajı yayımlarken, Manevi Rehberlik Dairesi olayı “terörist unsurların umutsuz bir girişimi” olarak nitelendirdi.

Bingazi'deki suikastla eş zamanlı olarak ülkenin batısındaki Zaviye kenti de şiddet sarmalına teslim oldu. Bölgede Güvenlik Tehditleriyle Mücadele Birimi ile 103. Piyade Tugayı arasında ölü ve yaralıların olduğu, sahil yolunun kapandığı ve hatta bir cezaevindeki mahkûmların firar ettiği şiddetli çatışmalar patlak verdi. Bu kaos ortamının hemen ardından kritik petrol ve hizmet tesisleri bir dizi İHA saldırısının hedefi oldu.

Brega Petrol Pazarlama Şirketi’ne ait, içerisinde yaklaşık 4,5 milyon litre benzin bulunan yakıt deposu vurularak çökerken, Zaviye Rafinerisi’ndeki nafta tankında delikler ve ağır bir sızıntı meydana geldi. Bölgedeki su arıtma tesisinin de hasar gördüğü saldırıların ardından, Libya Ulusal Petrol Kurumu bölgede “en yüksek düzeyde acil durum” ilan etti. Gelişmeler üzerine Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, üst düzey askeri ve güvenlik yetkilileriyle acil bir zirve toplayarak tehditlere karşı hazırlık seviyesinin artırılması ve kararlı müdahale talimatı verdi.

Silahların gölgesinde yaşanan bu güvenlik zafiyetlerine, ekonominin kalbinde patlak veren bir kriz daha eklendi. Libya Merkez Bankası Başkanı Naci İsa, Temsilciler Meclisi ile Devlet Yüksek Konseyi’ne beklenmedik bir istifa mektubu sundu. İstifasının asıl gerekçelerini konunun “hassasiyeti” nedeniyle açıklayamayacağını belirten İsa'nın bu kararı, doların karaborsada 9 Libya dinarını aştığı ve ülkede nakit sıkıntısının derinleştiği son derece hassas bir döneme denk geldi. Devlet Yüksek Konseyi Başkanı Muhammed Tekale ise mali ve parasal istikrarın korunması adına İsa’dan geçici olarak görevine devam etmesini talep etti.

2024 yılında ülkenin doğusu ile batısı arasında sağlanan zorlu bir uzlaşma sonucunda göreve getirilen Naci İsa'nın bu tavrı, Libya'da yeni bir kaos ihtimalini güçlendiriyor. Geçmişte Merkez Bankası yönetimi üzerinden çıkan krizlerin petrol sahalarının kapanmasına ve ihracatın dibe vurmasına yol açtığı hafızalardaki tazeliğini korurken, görevde kalma veya yeni isim üzerinde uzlaşma sağlanamaması halinde petrol gelirlerini yöneten kurum üzerindeki sert güç mücadelesinin yeniden alevlenmesinden büyük endişe duyuluyor.