LBank fenomenlerle el ele Türk kullanıcıları mağdur ediyor

SPK'nın 2 Temmuz 2024 tarihli açıklamasında, yurt dışında yerleşik bir kripto varlık hizmet sağlayıcısının Türkiye'de iş yeri açması, Türkçe internet sitesi oluşturması veya Türkiye'deki kişi ve kurumlar aracılığıyla tanıtım ve pazarlama faaliyeti yürütmesi, Türkiye'deki kullanıcılara yönelik faaliyet olarak değerlendiriliyor. LBank'ın tanıtımında da sosyal medya hesapları ve Telegram kanalları üzerinden yapılan yönlendirmeler dikkat çekiyor. İncelenen paylaşımlarda kullanıcıların referans bağlantıları aracılığıyla LBank'a yönlendirildiği görülüyor. Tanıtımlarda yüksek kaldıraçlı işlemler öne çıkarılırken, “KYC şartı yok” ve “yüzde 99 kazanacaksınız” gibi ifadelerin kullanıldığı belirtiliyor. Bazı kampanyalarda ise 500 ila 2 bin 500 dolar arasında bonus vaatleri yer alıyor.

Referans sistemi, söz konusu tanıtımların ticari boyutunu da ortaya koyuyor. Kullanıcının özel bir bağlantı veya referans kodu üzerinden platforma kaydolması halinde, yönlendirmeyi yapan hesabın kullanıcının işlemlerinden komisyon elde edebildiği belirtiliyor. Böylece fenomenler üzerinden yapılan tanıtımların komisyona dayalı bir pazarlama ağına dönüştüğü görülüyor.

Ne Lisans Başvurusunda Ne Tasfiye Beyanında: LBank Hiçbir Listede Yok

SPK, kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin geçiş sürecinde iki ayrı liste yayımlıyor: faaliyet izni almak üzere başvuruda bulunanları gösteren "Faaliyette Bulunanlar Listesi" ile Türkiye'deki faaliyetini sonlandıracağını beyan edenleri gösteren "Tasfiye Beyanında Bulunanlar Listesi".

Kurulun bu ay güncellediği geçici listede 55 kuruluş bulunuyor; bunların 9'u saklama hizmeti kapsamında başvuru yapan kuruluşlardan oluşuyor. SPK, listede yer almanın tek başına faaliyet izni alındığı ya da yetkilendirme yapıldığı anlamına gelmediğini de ayrıca hatırlatıyor. Yani listedeki kuruluşlar dahi henüz nihai izin almış değil.

LBank ise bu listelerin hiçbirinde yer almıyor. Platform, faaliyet izni için başvuruda bulunanlar arasında olmadığı gibi, Türkiye'deki faaliyetini sonlandıracağına dair beyanda bulunanlar arasında da görünmüyor. Buna karşılık LBank, SPK'nın Aralık 2024 tarihli haftalık bülteniyle erişim engeli kararı aldığı 108 internet sitesi arasında bulunuyor; engellenen sitelerin 50'den fazlasını kripto para borsaları oluşturuyordu. Bu tablo, platformun düzenleme sürecinde gecikmiş bir kuruluş değil, sürecin tamamen dışında kalmış bir kuruluş olduğunu gösteriyor.

Kripto Fenomenler Lisanssız Borsalara Kullanıcı Çekiyor

İncelenen “Lordlar Kamarası” isimli Telegram kanalının 14 bin 611 abonesi bulunuyor. Kanalda LBank'a yönlendiren farklı bağlantıların ve kampanyaların paylaşıldığı görülüyor. Gönderilerden birinde “LBank %20 bonus için kampanya linki” ifadesiyle referans sistemine yönlendiren bir bağlantı veriliyor. Bağlantıda “FATIH” kodunun kullanıldığı görülürken, aynı paylaşımda “LBank ile ilgili tüm sorularınız için @fatih_lbank'a yazabilirsiniz” ifadesi yer alıyor. Söz konusu hesabın, kanal içerisinde LBank ile ilgili soruların yönlendirildiği bir iletişim noktası olarak gösterilmesi dikkat çekiyor. Lisanssız kripto para borsası LBank'ın Türkiye'deki tanıtım ve referans ağını yürütenlere ilişkin araştırma ve haber dizimiz devam edecek.

Kullanıcıyı Kazanç Vaadiyle Kandırıyorlar

Kanalda yayımlanan bir başka gönderi, referans sisteminin nasıl kullanıldığını daha açık biçimde gösteriyor. Paylaşımda mevcut LBank kullanıcılarına, “Hali hazırda LBank üyeliğiniz varsa silin ve yenisini açın, sadece benim göndereceğim linkle kayıt olanlar anlatacağım fırsattan yararlanabilecek” çağrısı yapılıyor. Aynı gönderide “kripto tarihinin en kolay kazancına hazır olun” ifadesinin kullanıldığı ve kullanıcılardan kimlik doğrulamalarını tamamlamalarının istendiği görülüyor. Mevcut LBank hesabının silinerek kanal tarafından paylaşılan bağlantı üzerinden yeni bir hesap açılmasının istenmesi dikkat çekiyor. Böylece yeni hesabın kanalın referans bağlantısıyla ilişkilendirilmesi sağlanıyor. Paylaşımda kullanılan “kripto tarihinin en kolay kazancı” ifadesi de kullanıcılarda yüksek kazanç beklentisi oluşturması bakımından öne çıkıyor.

Kim Bu Kripto Fenomenleri?

“Lordlar Kamarası” isimli Telegram kanalının, sosyal medyada “Lord of Crypto” adıyla bilinen Fırat Kurtoğlu ile bağlantılı olduğu belirtiliyor. Kurtoğlu'nun geçmişte yürüttüğü faaliyetler de dikkat çekiyor. Geçmişte para karşılığında Ay, Mars ve Venüs'ten “arsa”, İngiltere'den ise “lady” ve “lord” unvanları sattığı belirtilen Fırat Kurtoğlu'nun, bugün kripto para piyasalarına ilişkin yatırım içerikleri paylaştığı ve takipçilerini çeşitli platformlara yönlendirdiği görülüyor.

Yaptırım Tablosu: Kimin İçin Ne Öngörülüyor?

Türkiye'de izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı artık idari bir kusur değil, suç. 7518 sayılı Kanun'la Sermaye Piyasası Kanunu'na eklenen 109/A maddesi bunu açık yazıyor: izin almaksızın faaliyet yürüttüğü tespit edilen gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkilileri için üç yıldan beş yıla kadar hapis, üstüne beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası. Kanunun 100. maddesinin birinci fıkrası da izinsiz faaliyette bulunanların ilanını, reklamını ve her türlü ticari iletişimini yasaklıyor. Yani tanıtımın kendisi de yasağın kapsamında.

Kanun, "biz yurt dışındayız" savunmasını da baştan kapatmış durumda. Türkiye'de iş yeri açılması, Türkçe internet sitesi kurulması ya da Türkiye'deki kişi ve kurumlar aracılığıyla tanıtım yapılması- bu üçünden herhangi birinin varlığı, faaliyetin Türkiye'ye yönelik sayılması için yeterli. Ofis şart değil. Türkçe site şart değil. Türkiye'den tek bir hesabın tanıtımı yürütmesi yetiyor.

Bu tanım, referans bağlantısı paylaşan hesapları denklemin dışında bırakmıyor, tam ortasına koyuyor. İşlem hacmine bağlı komisyon alan bir hesap, mesele kanun önüne geldiğinde platformun Türkiye ayağı olarak değerlendirilebilir. Bu hesapların doğrudan 109/A'dan mı, yoksa iştirak hükümlerinden mi sorumlu tutulacağı henüz içtihatla netleşmedi — ama ikisi de ceza hukukunun kapsamında ve ikisinin de sonu beraat değil, yargılama. Bunun yanında, ticari ilişki açıkça belirtilmeden yapılan her yönlendirme, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği ile Sosyal Medya Etkileyicileri Kılavuzu kapsamında örtülü reklam sayılıyor ve Reklam Kurulu bunun için mahkeme kararı beklemeden idari yaptırım uygulayabiliyor.

LBank Tüm Dünyada Sabıkalı

LBank'ın yalnızca Türkiye'de değil, farklı ülkelerde de düzenleyici kurumların gündemine geldiği görülüyor. Japonya Finansal Hizmetler Ajansı'nın, gerekli kayıt işlemleri yapılmadan ülkedeki kullanıcılara kripto varlık hizmeti sunulduğu gerekçesiyle LBank hakkında uyarılar yayımladığı belirtiliyor. Hindistan Mali İstihbarat Birimi'nin de Ekim 2025'te kara para aklamayla mücadele yükümlülükleri kapsamında 25 yabancı kripto platformunu listelediği ve LBank'ın da bu platformlar arasında bulunduğu bildiriliyor. Hint makamlarının söz konusu platformlara erişimin engellenmesi yönünde işlem başlattığı belirtiliyor.

LBank'ın Türkiye'de erişim engeli listesinde bulunmasına rağmen Türkçe tanıtımlarla faaliyetlerini sürdürmesi ve farklı ülkelerde düzenleyici kurumların uyarılarına konu olması birlikte değerlendirildiğinde, platformun faaliyetlerine ilişkin benzer sorunların birden fazla ülkede gündeme geldiği görülüyor.