Kuyumculuk sektöründe sentetik taşlar için yeni düzenleme

Ticaret Bakanlığı, doğal kıymetli taşlar ile laboratuvar ortamında üretilen sentetik kıymetli taşların birbirinden açık ve anlaşılır şekilde ayrılması ve kuyum ticaretinde olası mağduriyetlerin önüne geçmek amacıyla Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelikte yaptığı değişiklikle, bu taşların satışına ilişkin yeni kurallar getirdi.

Buna göre, kuyum işletmeleri, laboratuvar ortamında üretilen veya insan müdahalesiyle oluşturulan kıymetli taş ürünlerini satarken şeffaflık ilkelerine uyacak.

Bu kapsamda, yapay ürünlerin etiket, ürün sertifikası, fatura, internet sayfası, reklam ve tanıtım materyallerinde, tüketicinin kolaylıkla görebileceği şekilde "sentetik", "laboratuvar üretimi", "yapay üretim" veya Bakanlıkça uygun görülen benzer ibarelerden en az biri açıkça yer alacak.

Kuyum işletmeleri, bu ibarelere yer vermeksizin söz konusu ürünleri satışa sunamayacak.

Tüketicilerin doğal kıymetli taşlar ile laboratuvar üretimi taşları karıştırmasını önlemek için fiziki ve dijital sergileme şartları da yeniden belirlendi.

Laboratuvar üretimi ürünler ile doğal kıymetli taşlar, tüketiciyi yanıltmayacak şekilde vitrinlerde ve satış alanlarında birbirlerinden ayrı bölümlerde sergilenecek. Aynı kural e-ticaret için de geçerli olacak ve bu ürünler internet ortamında ayrı kategoriler altında satışa sunulacak.

Söz konusu yükümlülüklere aykırı hareket eden işletmeler hakkında, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında 2026 yılı için 28 bin 620 liradan 858 bin 620 liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek.

Ankara Kuyumcular ve Saatçiler Odası Başkanı Timuçin Sönmez, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, laboratuvar ortamında üretilen sentetik kıymetli taşların satışına yönelik getirilen kuralları olumlu karşıladıklarını bildirdi.

Sektörde doğal ve yapay taşların ayrımının net şekilde yapılmasının kritik bir ihtiyaç haline geldiğine dikkati çeken Sönmez, bu konuda Bakanlıkla yaklaşık iki yıldır görüşmeler yürüttüklerini söyledi.

Sönmez, laboratuvar üretimi taşların piyasada yarattığı belirsizliklere işaret ederek, "Bu ürünler artık kuyumcuları da sıkıntıya sokmaya başlamıştı. Ayırt edilmediği takdirde hem sektör hem de tüketici açısından mağduriyet olacaktı. Laboratuvar ortamında üretilen ürünler ile doğada oluşanların birbirinden ayırt edilmesi lazım. Müşterinin bu konu hakkında şeffafça bilgilendirilmesi hem sektör hem de tüketici açısından çok olumlu bir gelişme oldu." diye konuştu.

Yeni kurala uymayan işletmelere yönelik cezai yaptırımların ve denetimlerin artacağını kaydeden Sönmez, kurumların bu konuda koordineli çalışacağını aktardı.

Sönmez, denetim mekanizmalarının hızla devreye alınacağını bildirerek, şunları kaydetti:

"Hem federasyon hem de illerdeki odalar ve dernekler olarak bununla ilgili denetimleri sıkılaştıracağız, Bakanlık da aynı şekilde kendi denetimlerini sıkılaştıracak. Tüketici şikayetlerine göre durum tekrar değerlendirilecek ve ona göre nokta atışı denetimler yapılacak. Burada temel amaç, şeffaflık ilkesinin artırılması ve farklılığın net olarak yaratılmasıdır. Düzenleme, tüketicinin yanıltılmasını önlediği gibi aynı şekilde kuyumcunun da yanılmasını ve bu sentetik taşların aralara karışmasını engelleyecek."

Bakanlığın yayımladığı yönetmeliğin kuyumculuk sektörünün doğrudan taleplerini karşıladığını ifade eden Sönmez, "Yönetmelik bizim taleplerimiz doğrultusunda çıktı. Süreç içinde eksik bir kısım kalırsa ilerleyen dönemde onu da tamamlarız." değerlendirmesinde bulundu.