Kuyumcukent’te altını işleyen ve satan esnaf anlattı, altının kalbinde yaprak dökümü

TÜRKİYE’nin en büyük fiziki altın alım, satım ve üretim merkezi olan Kuyumcukent’te yaprak dökümü yaşanıyor. Altın ithalatına getirilen kota nedeniyle müşteri kaybı yaşadığını belirten ihracatçılar, atölyelerini Kuyumcukent’te kapatıp, müşterilerinin olduğu pazarlara taşımaya başladılar. İç piyasa ağırlıklı çalışan ya da kota sonrası rotayı iç piyasaya kıran firmalar ise düşen takı talebi nedeniyle zorda. Kuyumcukent esnafının aktardığına göre altın fiyatları rekor üzerine rekor kırınca, vatandaşın özellikle takı ve mücevher talebi sert düştü. Altın alabilen vatandaş, tercihini gram veya çeyrek altından yana kullanınca atölyelerdeki takı üretimi neredeyse durma noktasına geldi. Durumu yerinde görmek için gittiğimiz Kuyumcukent’te hem atölyelerde üretim yapan hem de perakende satan  esnafla konuştuk.

KOTA YORGUNLARI DUBAİ VE MISIR’A GİTTİ

Sektörde 40’ıncı yılını dolduran, aynı zamanda Kuyumcukent’te bir dönem yöneticilik de yapan esnaf Habib Kocabaşoğlu, “Altın ithalatına getirilen kota uygulaması sonrası müşterilerini kaybeden ihracatçılar buradaki atölyelerini kapatmaya başladı” dedi. Kapanan bazı büyük atölyelerin Dubai ve Mısır’a gittiğini; gidenlerin önemli bir kısmının da Türkiye’ye yaklaşık 10 sene önce gelen yabancı yatırımcılar olduğunu söyleyen Kocabaşoğlu, “Türkiye’ye duydukları güvenden dolayı buraya gelen yatırımcılardı. Bazısı 300-500 kilo altınla, bazısı bir ton altınla geldi. Burada yediler, içtiler, para kazandılar, ev ve araba aldılar, istihdam sağladılar. Atölyelere altınları vererek iş yaptırdılar. İşi de burada öğrendiler. Şimdi buradaki sistemi alıp Dubai’ye, Mısır’a taşıdılar” diye konuştu.

Kota uygulaması sonrasında mücevher üreticisinin altına dünya piyasalarına oranla 3-5 bin dolar daha pahalı ulaşır hale geldiğini söyleyen kocabaşoğlu, İşlenen altında kilo başına edilen zarara dikkat çekti. Kocabaşoğlu, “Bir kilo altın yurtdışında 142 bin dolar ama Türkiye’de 147 bin dolar. Müşteri ‘al diyor, bir kilo altın bedeli olan 142 bin doları yolluyorum sana.’ Alıyorum ama burada 147 bin dolara yerine koyabiliyorum. Yani daha işe başlarken bir kiloda 4 bin 500 dolar zarar ediyoruz. Sadece ihracat yapan atölyeler önce bekledi; 3 ay geçti, 6 ay geçti, 1 sene geçti... Kapattılar” ifadelerini kullandı.

‘KUYUMCUKENT YÜZDE 20 BOŞALDI’

Kota uygulamasının hayata geçtiği Ağustos 2023’ten bu yana sadece Kuyumcukent’te değil, ülke genelinde sektörün daraldığını kaydeden Kocabaşoğlu, “O dönemden bugüne Kuyumcukent yüzde 20 boşalmıştır” dedi. İsminin haberde yazılmasını istemeyen başka bir esnaf, da ocak ayı itibarıyla 300 civarında atölyenin daha kapanmak için başvuru yaptığına yönelik duyum aldıklarını ifade etti. “Kuyumcukent denilince akla ilk gelen esnaf” olarak gösterilen Veysi Amcalar ise kapanan ihracatçı atölyelerin yaklaşık 10 bin kişilik istihdam yarattığını aktardı. “Yurtdışından gelen ihracatçıların çoğu gitti” diyen Amcalar, “Atölye tarafındaki istihdamın bir yılda 40 binden 30 bine düştüğü belirtiliyor. Şöyle düşünün, bir atölyeniz var ama hammaddeniz yok, eninde sonunda kapatacaksınız” değerlendirmesinde bulundu.

TAKIDA SERT DÜŞÜŞ

ATÖLYELERDEKİ üretimi olumsuz etkileyen bir diğer önemli neden de artan altın fiyatlarının vatandaşın talebini düşürmesi... Esnaf, aslında vatandaşın altında alım tarafında olduğunu; ev ve araba alacaklar dışında kimsenin elindeki altınını bozdurmadığını; üstüne koymaya çalıştığını söyledi. Ancak alım tarafı ağır bassa da altın fiyatlarının ulaştığı seviyeden dolayı talebin azaldığını anlatan esnaf, var olan talebin de daha çok gram ve çeyrek altın gibi tasarruf altınına yöneldiğini kaydetti. Özşahin Kuyumculuk’tan Samet Özay, bunu şu sözlerle özetledi: “Alım azaldı maalesef. 2025 genelinde ‘şu aydan sonra düzelir, bu aydan sonra düzelir’ derken seneyi bitirdik. Gram altın 5 bin lirayı aştıktan sonra işlerimiz yavaşlamaya başladı.”

Özay, en sert düşüşün ise takı tarafında olduğunu belirterek, “Yıl sonu sayımlarımıza göre, takı satışlarımız yüzde 70’i buldu” dedi.

‘TAKI DURMA NOKTASINA GELDİ, FİYATLARA BİZ BİLE ŞAŞIRIYORUZ’

ALTIN yüzüklerin 15 bin liradan, kolyelerin 16-17 bin liradan, en hafif bilekliklerin ise neredeyse 30 bin liradan başladığı bilgisini veren Özşahin Kuyumculuk’tan Samet Özay’ın “Bazen biz bile bu fiyatlara şaşırıyoruz” sözleri dikkat çekti. “İnsanlar minik bir kolyeye 15 bin lira vereceğine çeyrek altın almayı tercih ediyor” diyen Özay, “Biz satamayınca atölyeler de üretemiyor” diye konuştu.

Halihazırda Kuyumcukent’te üretim yapan atölyelerden birinin sahibi ise “14 ayarda, yani takıda üretim neredeyse durma noktasına geldi” dedi ve şöyle devam etti:

“Çünkü talep yok. 14 ayar altın kullanıcısı, yani perakende müşterisi Ajda bileziğe yöneldiği için bilezik tarafında çok fazla düşüş yaşamadık ama diğer takılar; küpe, kolye, yüzük hepsi çok durgun.”

Kuyumcukent’in nabzını tuttuk, son dönemde yaşananları esnaftan dinledik. Alışılmış kalabalığın olmaması dikkatimizi çekti.