Küresel piyasalarda barış fiyatlanıyor

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın diplomatik yollarla yakın zamanda sona erebileceğine dair umutlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın kesinlik içeren açıklamalarıyla güç kazandı.

Trump, İran'la anlaşma belgesinin son halinin hazırlandığını belirterek, "Belgelerin son halinin hazırlanması sürecinden geçiyoruz. Bu süreç önümüzdeki birkaç gün içinde tamamlanacak ve bir imza töreni düzenlenecek." dedi. İran lideri Mücteba Hamaney'in anlaşmayı onaylayıp onaylamadığına ilişkin soruya Trump, "Anladığım kadarıyla cevap evet." yanıtını verdi.

Ancak İran basını, Trump'ın iddiasının aksine ABD ile muhtemel anlaşmaya ilişkin herhangi bir mutabakat metninin Tahran tarafından henüz onaylanmadığını duyurdu.

Orta Doğu'da uzlaşı sürecine ilişkin çelişkili açıklamalara rağmen bölgede gerilimlerin diplomatik yollarla sona erebileceğine yönelik iyimserlik, petrol fiyatları ve tahvil faizlerinde sert hareketleri beraberinde getirdi.

ABD Başkanı Trump'ın imzalar atılınca Hürmüz Boğazı'nın açılacağını söylemesiyle Brent petrolün varil fiyatı dün yüzde 5,6 düşüşle 17 Nisan'dan bu yana ilk kez 90 doların altına sarktı.

Gerileyen petrol fiyatlarının halihazırdaki enflasyon risklerini bir miktar törpülemesiyle ABD tahvil piyasasında alımlar güç kazandı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 10 baz puan düşerek yüzde 4,47'ye çekildi.

Analistler, Trump'ın açıklamalarının kesin bir ton taşımasına rağmen yatırımcıların anlaşmaya ilişkin somut gelişmeleri görmek istediğini ve temkinli iyimserlikle hareket ettiğini belirtti.

Söz konusu gelişmelerin ardından para piyasalarında, ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar faiz artıracağına yönelik beklentiler zayıflarken, bankanın aralık toplantısında yüzde 77 ihtimalle politika faizini 25 baz puan artıracağı öngörülüyor.

Öte yandan ABD'de üretici enflasyonu mayısta beklentileri aştı. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda yüzde 6,5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Verinin detaylarında enerji maliyetlerindeki artışın üretici enflasyonunu yukarı çekmeyi sürdürdüğü dikkati çekti.

ABD'de tüketici enflasyonunun ardından üretici fiyatlarındaki artışın da enerji maliyetleri kaynaklı sürmesi, enflasyonist baskıların kısa vadede güçlü kalabileceğine işaret etti.

Bununla birlikte iş modellerinde giderek yaygınlaşan yapay zekanın, şirketlerde verimliliği artırarak maliyetler üzerinde aşağı yönlü etki yaratabileceği değerlendiriliyor.

Bu gelişmelerin yanı sıra ABD'de büyük şirketlerin halka arz süreçleri yakından takip ediliyor. ABD'li milyarder iş insanı Elon Musk'ın kurucusu olduğu uzay ve havacılık şirketi Space Exploration Technologies Corp (SpaceX), 75 milyar dolar kaynak toplayarak küresel finans tarihinin en büyük halka arzını gerçekleştirecek.

Şirketten yapılan açıklamada, hisselerin bugün Nasdaq Global Select Market ve Nasdaq Texas borsalarında "SPCX" koduyla işlem görmeye başlamasının beklendiği, halka arz işlemlerinin ise olağan kapanış koşullarına bağlı olarak 15 Haziran'da tamamlanmasının öngörüldüğü belirtildi.

Analistler, SpaceX'in başarılı bir halka arz gerçekleştirmesinin diğer büyük teknoloji şirketlerinin halka arz planlarını da teşvik edebileceğini ve bunun uzay teknolojileriyle bağlantılı şirket hisselerine yönelik talebi artırabileceğini ifade etti.

Petrol fiyatları düşmeye devam ediyor

Bu gelişmelerin ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,46'de, dolar endeksi de 99,7'da yatay seyrediyor.

Dün yüzde 3,4 artışla 4 bin 211 dolara çıkan altının ons fiyatı, yeni günde yüzde 0,7 azalışla 4 bin 183 dolardan alıcı buluyor. Brent petrol yeni işlem gününde de düşüşünü sürdürerek yüzde 0,8 azalışla varil başına 87,7 dolardan işlem görüyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,75, Nasdaq endeksi yüzde 2,54 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,86 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

ECB, 21 toplantı sonra sıkılaşma adımı attı

Avrupa borsaları dün pozitif seyrederken, Orta Doğu'daki gelişmelerin bölge gündeminin odağını oluşturuyor.

Dün Avrupa Merkez Bankası (ECB), Orta Doğu’daki savaş kaynaklı enflasyonist baskılar doğrultusunda, piyasa beklentilerine paralel olarak Eylül 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitti. Banka 21 toplantının ardından bu adımı atmış oldu.

ECB Başkanı Christine Lagarde, Orta Doğu'da tırmanan savaşın küresel piyasalarda ciddi enflasyonist baskılar oluşturduğunu belirterek, faiz artırımının Orta Doğu’daki savaşın doğrudan sonucu olduğunu söyledi.

Orta Doğu'daki savaşın ekonomik faaliyetleri baskıladığını belirten Christine Lagarde, öncü anketlerin özellikle hizmetler sektöründe yavaşlamaya işaret ettiğini dile getirdi.

Lagarde, imalat sektörünün ise tedarik zinciri baskılarıyla başa çıkma konusunda şirketlerin stok biriktirmeleri ve artan savunma harcamaları sayesinde şimdilik direndiğini ifade etti.

Yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefini korumayı amaçlayan ECB, makroekonomik tahminlerini de revize etti. Petrol şoku ve tedarik belirsizlikleri nedeniyle bu yıl için ortalama enflasyon tahmini (mart ayındaki yüzde 2,6'lık öngörüden) yüzde 3,0'e yükseltildi.

Enflasyonun 2027'de yüzde 2,3 olması beklenirken yüzde 2'lik hedefe ancak 2028 yılında ulaşılabileceği öngörüldü.

Söz konusu gelişmelerin ardından avro/dolar paritesi yüzde 0,3 artışla 1,1580'e çıktı.

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel de "Temmuz toplantısı için tüm seçeneklerimizi açık tutuyoruz; gerekirse yeniden harekete geçmeye hazırız." dedi.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,48, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,06, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,48 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,95 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Asya borsalarında risk iştahı yükseldi

Orta Doğu'da çatışma ikliminin sonlanacağına yönelik beklentiler yeni günde Asya borsalarında da öne çıkıyor. Güney Kore'de Kospi endeksindeki hızlı yükseliş dikkati çekerken, bölge genelinde alıcı seyir izleniyor.

Öte yandan Japonya'da sanayi üretimi nisanda yavaşlama eğilimi gösterdi. Ülkede sanayi üretimi nisanda yıllık bazda yüzde 2, aylık bazda yüzde 0,5 artış gösterirken, önceki aya kıyasla ivme kaybetti. Ülkede ayrıca aynı ayda kapasite kullanım oranı da yüzde 0,8 azaldı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,9, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,4 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,7 yükseldi.

Yurt içinde ödemeler dengesi verileri takip edilecek

Dün yatay seyreden Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,01 düşüşle 13.743,50 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 1,69 yükseldi.

Öte yandan yurt içinde ödemeler dengesi verileri takip edilecek. AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının nisanda 5 milyar 437 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Ekonomistler, cari işlemler hesabının bu yıl ise 50 milyar 580 milyon dolar açık vereceğini öngördü.

Dolar/TL dünü 46,1860'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,2510'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde piyasa katılımcıları anketi ve ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt dışında ise İngiltere'de büyüme, sanayi üretimi, Almanya'da enflasyon ile ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.