Küresel borç dağı büyüyor: Alarm zilleri çalıyor Sözcü Gazetesi

Küresel finans krizinden önce para politikalarının aşırı gevşek seyri ve artan borçluluk risklerine dikkat çeken Uluslararası Ödemeler Bankası’nın (BIS) uyarıları büyük ölçüde göz ardı edilmişti.

BIS bu kez de artan mali ve finansal riskler konusunda alarm veriyor. Kurumun genel müdürü Pablo Hernández de Cos, gelişmiş ekonomilerde kamu borcunun İkinci Dünya Savaşı sonrası en yüksek seviyelere ulaştığını belirtiyor. Ekonomik büyümenin yapay zeka kaynaklı güçlü bir ivme kazanmadığı sürece borç oranlarının daha da artacağını, yaşlanan nüfus, göç karşıtlığı ve bütçe açığını kısmaya yönelik siyasi isteksizlik gibi etkenlerin baskı oluşturduğunu vurguluyor.

Hernández de Cos, artan kamu borcunun finansman biçiminin de risk yarattığını söylüyor. Küresel finansal varlıklar içinde bankaların ağırlığı azalırken banka dışı finansal kurumların payı hızla büyüyor. Bu kayış, devlet tahvili arzının artması ve bankaların bilanço daraltmasıyla birlikte tahvil piyasalarının aracılık kapasitesinde belirgin bir boşluk yaratıyor. Emeklilik fonları, sigortacılar, para piyasası fonları ve hedge fonların devlet tahvili pozisyonları yükselirken döviz riskinden korunmak için kullandıkları swap işlemlerine bağımlılık da hızla artıyor.

Bu yapısal değişimlerin devlet tahvili piyasalarının istikrarı açısından taşıdığı riskler giderek belirginleşiyor. Borç yığınının büyümesi güvenli varlık algısını zayıflatıyor ve risk algısında ani sıçramalar yaşanabileceği belirtiliyor. Hedge fonların teminatsız borçlanmaya olan erişimi ile sigorta ve emeklilik fonlarının vade uyumsuzlukları kriz anlarında şokları derinleştirebilir. Hernández de Cos, benzer risklerin benzer biçimde düzenlenmesi gerektiğini savunuyor ve merkezi takas kullanımının artırılması ile asgari teminat kesintilerinin zorunlu hale getirilmesini öneriyor. Aksi halde yeni bir finansal kriz dalgasının devletlerin kredi itibarını bile tehdit edebileceği uyarısında bulunuyor.