Külçe altın yerine farklı materyaller gösterdiler

Avrupa Birliği ve Serbest Ticaret Anlaşması yaptığımız ülkelerin dışında bölgelerden gelen işlenmiş altına 8 Ağustos 2023 tarihinden beri uygulanan yüzde 20 ek mali yükümlülüğün ardından, ithalat verilerindeki olağan dışı artışlar müfettişleri harekete geçirdi. Ticaret Bakanlığı, altın ithalatında dengeleri bozmaya çalışan girişimlere karşı 2024 yılında bir inceleme başlattı. Müfettişler, kota uygulamasını etkisiz kılmaya çalışan onlarca firmayı takibe aldı. Rapora göre, 12 tonluk ithalat kotasını aşmak isteyen firmaların, külçe altın getirmek yerine, kağıt üzerinde işlenmiş mücevher getiriyormuş gibi göstererek hem kotayı deldikleri hem de milyonlarca liralık ek vergiden kaçındıkları saptandı. Ayrıca bazı firmaların altın ayarını 24 ayar yerine 22 ayarmış gibi göstererek, gümrük kıymetini aşağıya çektiği ve yine bu sayede vergi yükümlülüklerini azalttıkları belirlendi. Avrupa Birliği ve STA dışı ülkelerden gelen işlenmiş altına 8 Ağustos 2023 tarihinden beri uygulanan yüzde 20 ek mali yükümlülüğün ardından, ithalat verilerindeki olağan dışı artışlar müfettişleri harekete geçirdi. Ticaret Bakanlığı, altın ithalatında dengeleri bozmaya çalışan girişimlere karşı 2024 yılında bir inceleme başlattı. Müfettişler, kota uygulamasını etkisiz kılmaya çalışan onlarca firmayı takibe aldı. 25 Şubat 2025'te tamamlanan raporun ardından İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı operasyon için düğmeye bastı. SABAH, arda arda operasyon yapılmasının önünü açan rapora ulaştı.

'KAĞIT ÜSTÜNDE' MÜCEVHER
Bakanlık müfettişlerinin hazırladığı kapsamlı raporda, firmaların başvurduğu yöntemler tek tek deşifre edildi. Rapora göre, 12 tonluk ithalat kotasını aşmak isteyen firmalar, sınıflandırma değişikliği (GTİP kaydırması) yöntemine başvurdu. Külçe altın getirmek yerine, kağıt üzerinde "mücevher" formunda ithalat yapan firmaların, bu ürünleri piyasada eriterek fiilen külçe altın ihtiyacını karşıladıkları saptandı. Böylece hem kota delindi hem de milyonlarca liralık ek vergiden kaçınıldı.

AYARI DÜŞÜRDÜLER
Rapordaki bir diğer çarpıcı detay ise "ayar manipülasyonu" oldu. Bazı firmaların altın ayarını 24 ayar yerine 22 ayarmış gibi düşük göstererek gümrük kıymetini aşağı çektiği, bu sayede vergi yükümlülüklerini azalttığı belirlendi. Müfettişler, bu işlemlerin ticari teamüllerle açıklanamayacak düzeyde olduğunu ve dış ticaret rejimine karşı "planlı ve örgütlü" bir saldırı niteliği taşıdığını vurguladı.

8 AY SONRA BÜYÜK OPERASYON
Raporun tamamlanmasından 8 ay sonra başlatılan yargı süreci, dev bir operasyona dönüştü. İlk olarak Ekim 2025'te İstanbul Altın Rafinerisi ve ilişkili şirketlere yönelik düzenlenen operasyonda, devletten alınan yüzde 3'lük ihracat desteğinin hileli yollarla cebe indirildiği öne sürüldü. 24 ayrı tabela şirket üzerinden 543 milyon dolarlık hayali işlemler yapıldığı ve kamunun 12 milyon 537 bin dolar zarara uğratıldığı belirtildi. Operasyonda 27 kişi gözaltına alındı.

SON DARBE 9 OCAK'TA
Soruşturmanın son halkası ise 9 Ocak'ta geldi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, liderliğini Erol Kurtulmuş'un yaptığı öne sürülen bir suç örgütüne yönelik operasyon gerçekleştirdi. Şirket sahiplerinin de aralarında bulunduğu 7 kişi hakkında gözaltı kararı verilirken, baskın yapılan adreslerde çok sayıda dijital materyal ve belgeye el konuldu. Soruşturmanın kapsamının, yeni delillerle genişleyebileceği belirtiliyor.