Krizin fotoğrafı çorba otomatları Sözcü Gazetesi

Belce Örü Erçin

Ekonomik kriz kendini gelir dağılımında gösteriyor. Yüksek enflasyon, düşük ücretler ve hayat pahalılığı bilhassa dar gelirli vatandaşın, öğrencinin ve emeklinin belini büküyor. Özellikle büyükşehirlerde vatandaşlar temel ihtiyaçlarını bile karşılamakta güçlük çekiyor. Böyle bir dönemde İstanbul’daki ulaşım ağlarında yaygınlaşan otomatlar dikkat çekiyor. Türkiye’de sayıları 43 bini aşan otomatlar biraz da düşük sermaye gerektirdiği için her geçen ay biraz daha artıyor.

‘ÖĞRENCİ AÇ KALMASIN’

İçecek ve aperatif gıda ürünleri otomatlarını sıkça gördüğümüz İstanbul ve Ankara gibi büyükşehirlerde artık tostan, çorbaya ve dondurmaya kadar pek çok farklı ürün benzerlerine kıyasla görece daha düşük ücrete sunmaya başladı. 80 derece sıcaklıkta sunulan sebzeli ezogelin, sebzeli mercimek, kremalı tavuk ve domates olmak üzere 5 farklı çorbanın her birinin fiyatı 60 lira. Karışık, kaşarlı, peynirli, kavurmalı, jambonlu gibi farklı seçenekleri bulunan ve 2 dakikada teslim edilen tostun ise fiyatı 65 TL ile 78 TL arasında değişiyor. Sıcak yemek sunan gıda otomatlarının da ücretlerini bazı vatandaşlar yüksek bulurken diğerleri ise sosyal medyada, “Okul ve hastane önlerine konmalı”, “Üniversite içlerine konsa da öğrenciler aç kalmasa” ifadelerini kullandı.

‘GARİBANA ÖZEL’

Gıda dışında dikkat çeken bir diğer uygulama ise ilki Yenikapı metro istasyonuna konan ve 1 sıkımı 10 TL olan parfüm otomatı oldu. Dünyaca ünlü markaların yer aldığı parfüm otomatı, sosyal medyada da gündem oldu. Uygulamaya yönelik, ‘Gariban vatandaşlara özel parfümmatik’ yorumu yapıldı. Sosyal medyada bazıları uygulamayı başarılı bulurken bazıları ise “Şu aletin varlığı bile utanç sebebi” değerlendirmesinde bulundu.

Hayat pahalılığı sağlıklı beslenmeyi zorlaştırınca belediyeler farklı çözümlere yönelmeye başladı. İlki 2022’de Çapa’da kurulan, zamanla İstanbul’da yaygınlaşan ve 4 çeşit yemeği 80 TL’den satan Kent Lokantaları bu çözümlerin başında geliyor. Ankara’da  ise düşük ücretle çorba dağıtan otomatlar kuruluyor ya da farklı aralıklarla ücretsiz yemek dağıtımı belediye tarafından gerçekleştiriliyor. Son olarak Uşak Belediyesi, Uşak Üniversitesi kampüsüne tarhana çorbası çeşmesi kurdu. Sabah öğrenciler derse girmeden saat 08.00’de başlatılan ‘İyi Dersler Çorbası’ uygulamasının, akşam 16.00’a kadar haftanın 5 günü Uşak Üniversitesi Ana Kampüsü’nde devam edeceği duyuruldu.

Son birkaç yıldır yüksek fiyat artışları ile gündemde olan lokanta ve restoranlarda ise çorba fiyatları el yakıyor. Dar gelirlinin en temel besinlerinden olan ve kimi zaman bir öğün olarak tüketilen bir kase mercimek çorbasının fiyatı 300 TL. Bir yemek sipariş platformunda yer alan fiyatlara göre bir kase tavuk suyu çorbası 440 TL, bir kase kelle paça çorbası ise 600 TL’den satılıyor. Mercimekle birlikte fiyatı en uygun ikinci çorba ise 300 TL ile ezogelin çorbası oldu.